Przegląd

Przyimki SJP
Przyimki spoza SJP
Wyrażenia przyimkowe
Kubliki
Spójniki podrzędne
Spójniki współrzędne
pozostałe z pełnego spisu

Arkusz 1: Przyimki SJP
Przyimek Semantyka przyimka Uwagi Część mowy jaką jest nadrzędnik Część mowy jaką jest podrzędnik Przypadki podrzędnika (jeżeli się odmienia) Koordynacja (jeżeli podrzędnik się nie deklinuje) Rola tematyczna Preferencje selekcyjne nadrzędnika Preferencje selekcyjne podrzędnika Słowosieć? Nr Sem. przypadki Glosa Przykłady Źródło przykładów


aniżeli semantyczny
noun noun zależny od czasownika w zdaniu prep -> adv Comparition CECHA ALL II

przyimek łączący podstawę porównania z wyrażeniem, które komunikuje zwykle wyższy stopień nasilenia cechy Była ładniejsza aniżeli jej koleżanka.






adj adj








Układy automatyki ruchu elektrod muszą charakteryzować się znacznie większą czułością i szybkością działania aniżeli układy stosowane w urządzeniach AF.







adv








Obraz malarza znanego lepszą lokatą kapitału będzie aniżeli płótno malarza mniej znanego.







prep








Wszystko toczyło się innym rytmem aniżeli dotychczas.



bez niesemantyczny przyimek negujący wartość z podrzędnika noun noun gen --- Theme przestrzeń - 1 obiekt - 2

a przyimek komunikujący zwykle brak, nieobecność czegoś lub kogoś Las bez grzybów.





przeciwieństwo: z (nr sem. 7)




rezultat - 1 rezultat - 1



Kara bez winy.











dane - 1 informacja - 1



Informacja bez sensu.











informacja - 1

















rezultat - 1 część - 3



Historyjka bez puenty.











część - 3




Płaszcz bez paska.











coś - 1




Świat bez miłości.











istota - 1 coś - 1



Szewc bez butów.



bez niesemantyczny przyimek negujący wartość z podrzędnika verb noun gen --- Theme CZASOWNIK - 1 ALL

b przyimek komunikujący zwykle brak, nieobecność czegoś lub kogoś podczas czynności albo zdarzenia Grać bez sprzętu.





przeciwieństwo: z (nr sem. 8)










Zniknąć bez żalu.

















Wałęsasz się bez celu.

















Leżeć bez ruchu

















Wypuścili nas bez pośpiechu.

















Poranek przebiegł bez niespodzianek.



blisko semantyczny
verb noun gen --- Location CZASOWNIK STANOWY NDK - 1 POŁOŻENIE II
a przyimek komunikujący o małej odległości między przedmiotami Mieszka blisko stacji metra.







prep








W miejscowości Tanais, która leży blisko Azowa , rozpoczęły się wykopaliska.












osoba - 1



Trzeba siedzieć blisko niego.











CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 osoba - 1



Znowu tańczyliśmy blisko siebie.












POŁOŻENIE



Przymocował lampę blisko gniazdka.



blisko semantyczny
verb noun gen --- Time CZASOWNIK STANOWY NDK - 1 CZAS II
b lub między punktami czasowymi Było już blisko daty wyjazdu.







num


CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 CZAS



Dostarczył paczkę blisko południa.







prep


CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 CZAS



Przypomnieli sobie o spotkaniu blisko dwie godziny przed rozpoczęciem.



co semantyczny
verb noun acc --- Quantification CZASOWNIK - 1 CZAS II 1 a przyimek używany w połączeniach charakteryzujących częstość, z jaką coś się powtarza Co rok latał na wakacje do Włoszech.







num nom







Dzwońmy do siebie co dzień z samego rana.

















Teofil co tydzień wybierał sobie nowy ideał.

















Te zgrzebne dusze truchlały co niedziela pod siłą jego głosu.












wielkość - 6



Przystawał co krok.












okres - 1



Co mecz na stadionie miały miejsce jakie zamieszki.



co niesemantyczny
verb adv --- prep -> adv Measure CZASOWNIK - 1 stopień - 7

b przyimek tworzący z przysłówkiem wyrażenia dotyczące ilości/stopnia Żaden budżet nie uratuje ZUS, co najwyżej pozwoli trwać trochę dłużej.

















To był mój wybór, co najwyżej mogłem za to zaliczyć pasem od ojca.

















Pasażerowie w ramach rekompensaty mogą liczyć na co najmniej zwrot kosztów podróży.



co semantyczny
noun noun nom --- Comparition CECHA OBIEKTY II 2 a przyimek używany w połączeniach, komunikujących, że przedmioty pod względem danej cechy są tożsame Krawat tego koloru co koszula

















Kasia ma tyle samo lat co Jola

















Województwo mazowieckie ma taką samą liczbę mieszkańców co pomorskie i małopolskie razem wzięte.












przestrzeń - 2



Działka tej samej wielkości co powierzchnia fabryki w sądziedztwie.



dla semantyczny
noun noun gen --- Recipient WYTWÓR OBIEKTY
1
przyimek komunikujący o przeznaczeniu obiektu, informacji, wytworów umysłowych Film dla młodzieży.











OBIEKTY ISTOTY



Sklepy dla miejscowych.

















Prezent dla dziecka.

















Zabawka dla kota.











miejsce - 1 OBIEKTY



Wybieg dla słonia.











KONCEPCJA ISTOTY



Informacja dla mieszkańców.

















Współczucie dla zwierząt.



dla semantyczny
verb noun gen --- Purpose CZASOWNIK CZYNNOŚCIOWY NDK - 1 SYTUACJA
2 a przyimek komunikujący cel czynności Tupali nogami dla rozgrzewki.

















Zrezygnował z pracy dla studiów.












PODMIOTY



Szpiegować dla wywiadu.

















Pracować dla firmy.











CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z reakcją organizmu lub czynnością fizjologiczną - 1 wrażenie - 1



Szydełkuję dla przyjemności.











CZASOWNIK CZYNNOŚCIOWY NDK - 1 mienie - 1



Oszukał ją dla pieniędzy.












cecha - 1



Zrób coś dla swojego zdrowia!

















Wystąpiła w tym programie dla sławy.



dla semantyczny
verb ger gen --- Purpose CZASOWNIK CZYNNOŚCIOWY NDK - 1 GERUNDIUM - 1
2 b przyimek komunikujący cel wykonania czynności, który jest wyrażony w postaci rzeczownika odczasownikowego Zatrzymała się dla nabrania tchu.

















Zorganizowano miejski festyn dla uczczenia pierwszej rocznicy Związku Młodzieży.

















Przechadzałam się po pokoju dla rozprostowania nóg.



dla silnie uzależnione od czasownika
verb noun gen --- Experiencer CZASOWNIK - 1 ISTOTY
3
przyimek wyznaczający obiekt odniesienia komunikowanego sądu, najczęściej osobę, z punktu widzenia której sąd ten jest wydawany Był to dla mnie rok pełen sukcesów.

















Ja jestem dla niej tylko złym zięciem, który zawiódł jej zaufanie.

















Może to są i ważne sprawy, ale tylko dla pana.

















Ja mogę zrezygnować dla pani z bardzo wielu rzeczy.



dla semantyczny
verb noun gen --- Result CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze współżyciem w społeczeństwie - 1 obiekt - 2
4
przyimek wprowadzający przyczynę jakichś działań Na dziki polowano dla mięsa.












WYTWÓR



Pracował tylko dla wynagrodzenia.



do semantyczny
noun noun gen --- Attribute OBIEKTY DOBRA I 1
przyimek komunikujący o przeznaczeniu obiektu filiżanka do kawy, widelczyk do ciasta.







ger








Wniosek do świadczenia.












POŁOŻENIE



Słychać dzwonek do drzwi.

















Dostawa do hurtowni.












czynność - 1



Po dłuższej chwili sięgnął po maszynkę do golenia.



do silnie uzależnione od czasownika
verb noun gen --- Purpose CZASOWNIK - 1 czynność - 1 I 2
przyimek komunikujący cel czynności Oddał buty do naprawy.







ger



rezultat - 1



Na pewno dojdziemy w tej kwestii do porozumienia.



do semantyczny
verb noun gen --- Location Goal CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 MIEJSCE I 3
przyimek komunikujący kierunek ruchu Skoczył do wody.







adj








Pobity kijem bejsbolowym mężczyzna trafił z licznymi obrażeniami do szpitala.











CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 MIEJSCE



Wyszedł do sklepu po zakupy.

















Nawrócenie pogan, którzy przybędą do Jerozolimy, aby oddać cześć Jahwe.












miejsce - 1



Żołnierze wrócili do bazy po misji.











CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z kontaktem fizycznym - 1 obiekt - 2



Odłożyć do pudełka.












ISTOTY



Podbiega do matki.



do semantyczny jeżeli podrzędnikiem jest przyimek, to podrzędnik nie musi mieć uzgodnionego przypadka z nadrzędnikiem verb noun gen --- Duration CZASOWNIK - 1 CZAS I 4
przyimek określający czas zakończenia zdarzenia Spał do południa.







num








Od wpłynięcia sprawy do sądu do dziś minęło ponad 14 dni.







prep acc







Czasami do tej pory przed uczestniczeniem w tej uroczystości mam problem.

















Od 1975 r. do końca swojej pracy w Ministerstwie Finansów reprezentował swój kraj na konferencjach.



do semantyczny
verb num gen --- Measure CZASOWNIK - 1 ILOŚĆ I 5 a przyimek wyznaczający górną lub dolną granicę czegoś Inflacja spadła do dziesięciu procent.

















Jeśli tego nie zrobią, zapłacą karę - do 5 tys. zł.

















Według nowych stawek zarobią miesięcznie do ok. 20 tys. zł.



do semantyczny
verb num gen --- Time CZASOWNIK - 1 CZAS I 5 b przyimek wyznaczający górną granicę mierzoną w czasie Grozi mu od 3 do 15 lat więzienia.







noun








Winni to byli uczynić najpóźniej do dn. 15 maja br.



do semantyczny
verb noun gen --- Result CZASOWNIK oznaczający sytuacje związane z łańcuchem przyczynowo-skutkowym - 1 rezultat - 1 I 6 a przyimek komunikujący o rezultacie procesu lub charakteryzujący stopień nasilenia tego procesu Wówczas doszliśmy do wniosku, że to nie zdiagnozowana choroba.












wydarzenie - 1



Gorzej, może doprowadzić do rozłamu.












działania - 2



Niezbędna jest także walka z korupcją, która bardzo zniechęca do inwestycji w Polsce.



do semantyczny
verb noun gen --- Condition CZASOWNIK oznaczający sytuacje związane z łańcuchem przyczynowo-skutkowym - 1 CECHA I 6 b lub charakteryzujący stopień nasilenia tego procesu Blacha rozpaliła się do czerwoności.

















Doprowadzasz mnie do furii!

















Czyścić do połysku.



do semantyczny
adj noun gen --- Theme CECHA ALL I 7
przyimek wprowadzający składnik zdania rządzony przez czasownik, przymiotnik, rzeczownik lub określający je Był podobny do siostry.






noun



rezultat - 1




Trudno mieć jakiekolwiek zastrzeżenia do tej sympatycznej inicjatywy.






verb



CZASOWNIK - 1




Ten zegarek należy chyba do ciebie.











WYTWÓR




Zaproszenie mnie do siebie było z jego strony nie na miejscu.











OBIEKTY




Otrzymała wpis do dziennika za niegrzeczne zachowanie podczas lekcji.



do niesemantyczny
--- interj gen prep -> noun Theme --- wykrzyknik - 1 I 8
przyimek wprowadzający samodzielne wypowiedzenia nieoznajmujące, m.in. przekleństwa, formuły grzecznościowe, odezwy Do diabła!









prep -> burk






Do zobaczenia!

















Do broni!

















Do diaska!

















Do kroćset!



do semantyczny
num num gen --- Measure liczba - 2 liczba w działaniu - 1 I 9
przyimek między liczebnikami oznaczający potęgowanie Dwa do piątej.



dokoła semantyczny
verb noun gen
Location CZASOWNIK - 1 POŁOŻENIE II 1
przyimek komunikujący, że to, o czym mowa w zdaniu, ma miejsce ze wszystkich stron czegoś znajdującego się w środku Dokoła klombów posadzono tulipany.

















Tańczą dokoła ognia.












MIEJSCE



Ma wszystkie ściany i okna oraz zwyczajny płot dokoła obejścia.












ISTOTY



Myszy biegały dokoła kota jak gdyby nigdy nic.

















Dokoła nas rozpościerał się piękny widok.












OBIEKTY



Pies węszył dokoła stołu.



dokoła semantyczny
verb noun gen --- Theme CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 ALL II 2
przyimek określający główny temat tego, o czym mowa w zdaniu Wszystkie jego myśli krążyły dokoła rodzinnego domu.



dookoła semantyczny
verb noun gen ---


II

zobacz „dokoła II”




dzięki semantyczny
verb noun dat --- Factor CZASOWNIK - 1 PODMIOTY II
a przyimek komunikujący o osobach, które spowodowały, że dana sytuacja jest dla kogoś pomyślna Tylko dzięki niej mogłem dokonać wysiłków, których dokonałem.

















Co zresztą wyszło na jaw dzięki naszemu detektywowi.

















Dzięki Tobie odzyskuję pamięć.



dzięki semantyczny
verb noun dat --- Condition CZASOWNIK - 1 CECHA I
b przyimek komunikujący o cechach lub faktach, które spowodowały, że dana sytuacja jest dla kogoś pomyślna Uratował się dzięki przytomności umysłu.

















Dzięki promieniotwórczości bardzo łatwo zlokalizować ten związek.












SYTUACJA



Na pewno pozbędzie się skłonności do apatii dzięki częstym wyjazdom .












rezultat - 1



Tylko dzięki szybkiej interwencji funkcjonariuszy udało się odzyskać skradzione dzieła sztuki.



jak semantyczny jeżeli podrzędnikiem jest przyimek, to podrzędnik nie musi mieć uzgodnionego przypadka z nadrzędnikiem noun noun nom --- Comparition OBIEKTY OBIEKTY II

przyimek wprowadzający wyrażenie porównawcze Nos jak kartofelek.






adj



CECHA OBIEKTY



kusząca jak owoc nieznanego drzewa






prep




ISTOTY



Zabłąkany jak szczeniak na szosie, poczuł coś jak ukłucie zazdrości w sercu.












materia - 3



biały jak śnieg

















W bólu był swym nieugięty jak stal hartowana.



jako semantyczny
verb noun nom --- Attribute CZASOWNIK STANOWY NDK - 1 człowiek - 1 I 1
przyimek wprowadzający określenie roli, jaką pełni jakaś osoba w danych okolicznościach, a także określenie stosunku tej osoby do innych osób Jako gospodarz spotkania starał się być dla wszystkich życzliwy i miły.

















Mariusz pewnie zostanie zatwierdzony wkrótce jako prezydent komisaryczny.

















John Lennon postrzegany był zazwyczaj jako osoba raczej niereligijna.

















Będzie mu ona przekazana jako żona.



jako semantyczny
verb noun nom --- Time CZASOWNIK - 1 osoba - 1 I 2
przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem wskazujący na okres życia osoby, o której mowa w zdaniu Jako dziecko przebyła wszystkie choroby zakaźne.

















Jako osiemnastolatek uciekł ze szkoły.

















Napomyka aluzyjnie, że jako młody, przystojny wikary był maglowany przez proboszcza.



jako semantyczny
verb noun nom --- Manner CZASOWNIK STANOWY NDK - 1 CECHA I 3
przyimek wprowadzający określenie sposobu potraktowania lub oceny danego obiektu lub stanu rzeczy Takie stany są określane jako depresyjne.







adj



OBIEKTY



Firma ta ciągle ma ambicję bycia postrzeganym jako lider na rynku.

















Każda transakcja jest traktowana jako element polityki i propagandy.












SYTUACJA



Naprawę wałów na terenie gminy potraktowano jako modernizację i ochronę przed następną powodzią.

















Zmiana skórna została zidentyfikowana jako nowotwór.












warunki - 1



To było przyjęte niemal jako pewnik.



jako niesemantyczny
verb adj nom --- Order CZASOWNIK - 1 kolejność - 1 I 4
przyimek przyłączający liczebnik porządkowy, który wskazuje na kolejność charakteryzowanego zdarzenia względem innych Sekretarz komisji przyszedł na zebranie jako pierwszy.



koło semantyczny
verb noun gen --- Location CZASOWNIK - 1 osoba - 1 II 1
przyimek komunikujący o małej odległości między przedmiotami Usiądź koło mnie.






ger




POŁOŻENIE



Śpią w noclegowni koło lokomotyw.












MIEJSCE



Nie wolno grać w piłkę koło ulicy.











czynność - 1 POŁOŻENIE



Zmuszona była do spania w noclegowni koło lokomotyw.












MIEJSCE



Gra w piłkę koło jezdni jest zabroniona.



koło semantyczny
verb num gen --- Time CZASOWNIK - 1 CZAS II 2
przyimek poprzedzający określenie czasu, który komunikuje, że jest ono przybliżone Zadzwoniła koło szóstej.







noun








Wyczuć dziecko lekarz może nawet dopiero koło 10. tygodnia.

















Starcia zaczęły się koło południa.



koło semantyczny
verb noun
--- Measure CZASOWNIK - 1 ILOŚĆ


przyimek poprzedzający określenie liczby, ilości lub miary, który komunikuje, że jest ono przybliżone Będzie mi potrzebny koło kilogram sera do sernika.







numcol

















num



CECHA



Byli w podobnym wieku, mieli koło czterdziestki i nosili identyczne czarne t-shirty.



koło semantyczny
verb noun gen --- Theme CZASOWNIK - 1 OBIEKTY II 3
przyimek przyłączający nazwę przedmiotu będącego obiektem czynności, o której mowa w zdaniu Dłubał coś koło zegara.

















Widziałem, że Marek majstrował coś koło bezpieczników.












osoba - 1



Mój wspólnik krzątał się koło niej, ja wszedłem do pokoiku.



ku semantyczny
verb noun dat --- Location Goal CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 POŁOŻENIE
1
przyimek przyłączający określenie miejsca, w kierunku którego ktoś zmierza lub coś prowadzi Odwrócił się nagle i ruszył ku drzwiom.

















Leżał teraz zwrócony ku światłu.

















Obok chylił się ku upadkowi przystanek autobusowy.

















Biegła, tym razem z powrotem, ku środkowi wsi, gdzie mieszkała.












kierunek - 1



Pzebiegał przez kamienny most, potem znowu wznosił się ku górze.



ku semantyczny
verb noun dat --- Purpose CZASOWNIK - 1 rezultat - 1
2
przyimek przyłączający określenie celu czynności, o której mowa w zdaniu Nakręcono ten film ku przestrodze młodzieży.







adj



warunki - 1



Najchętniej zatrzasnęliby nam wszystkie wrota wiodące ku lepszemu, ku dobrobytowi, ku naprawie krzywd.












okoliczność - 1



Wypił ostatnie krople piwa i ruszył ku swojemu przeznaczeniu.



ku semantyczny
verb noun dat --- Result CZASOWNIK - 1 stan psychiczny - 1
3
przyimek przyłączający określenie czyjegoś stanu wewnętrznego, który wytworzył się w następstwie zdarzenia lub zjawiska, o którym mowa w zdaniu Ku radości maluchów spadł śnieg.

















Przybył na rodzinne spotkanie ku uciesze wszystkich zebranych.

















Poćwiczy na gitarze ku rozpaczy sąsiada z pierwszego piętra.



ku semantyczny
verb noun dat --- Time Goal CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z następstwem czasowym zdarzeń - 1 CZAS
4
przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem komunikujący, że zbliża się dana pora roku lub dnia Dni są coraz dłuższe i ma się ku wiośnie.

















Gdy słońce zniżyło się ku zachodowi, wszyscy wylegli na ulice świętować.

















Kałuże, mniejsze niż w południe, odbijały różowiejące ku wieczorowi niebo.



ku semantyczny
verb noun dat --- Experiencer CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 osoba - 1
5
przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś jest zainteresowany inną osobą pod względem erotycznym Nasze dzieci mają się ku sobie.



lada semantyczny
verb noun nom --- Time CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z następstwem czasowym zdarzeń - 1 CZAS III 1
przyimek łączący się z nazwą jednostki czasu, komunikujący, iż coś stanie się w najbliższym czasie Przyjadą lada godzina.











CZASOWNIK ZDARZENIOWY NDK - 1




Pewnie lada chwila mają ją przenieść gdzieś wyżej i robi sobie ideologiczne przody.











CZASOWNIK ZMIENNOSTANOWY NIETELICZNY - 1




Wierzyli wszyscy, że lada moment zły los się odmieni.



mimo semantyczny
verb noun gen --- Condition CZASOWNIK oznaczający sytuacje związane z łańcuchem przyczynowo-skutkowym - 1 CZAS


przyimek oznaczający rozbieżność między tym, co się dzieje, a tym, czego się należało spodziewać Mimo późnej pory wyszedł na spacer.












rezultat - 1



Mdlał mimo warg rozgryzionych po to, by nie tracić przytomności.












część - 3



A twarz jej jest miękka, rozświetlona, dziewczęca mimo prawie czterdziestki.












SYTUACJA



Kupiłam to mieszkanie mimo drożyznyna rynku nieuchomości



między semantyczny
verb noun inst --- Location CZASOWNIK - 1 MIEJSCE
1
przyimek komunikujący, że to, o czym mowa, jest z obu stron otoczone czymś Ulica ciągnęła się między domami.

















Pędzi między straganami z galanterią.

















Ruszyła dróżką między polami












część - 3



Czuję ciarki między łopatkami.



między semantyczny
noun noun inst --- Theme zależność - 3 PODMIOTY
2
przyimek komunikujący, iż zależność, o której mowa, dotyczy wymienionych w zdaniu osób, zjawisk, przedmiotów lub faktów Pokrewieństwo między nimi było bardzo dalekie.







conj



zjawisko - 1



Policja nadal nie widzi związku między przypadkami porwań z zeszłego roku.

















Konflikt wywowały różnice między kulturami obu państw.












wydarzenie - 1



W przerwach między zgromadzeniami zbierali podpisy.












okoliczności - 1



Różnica między rzeczywistością a bajką jest taka, że tu nie możesz liczyć na szczęśliwe zakończenie.



między semantyczny
verb conj inst prep -> conj Time CZASOWNIK - 1 CZAS
3
przyimek wprowadzający określenia granic czasowych, w których miało miejsce dane zdarzenie Wrócę między drugą a trzecią.









conj -> noun






Umarł między godziną 21 a 22.









conj -> noun











między semantyczny
noun noun acc --- Recipient Goal rezultat - 1 PODMIOTY
4
przyimek wprowadzający określenie przeznaczenia tego, co stanowi rezultat dokonanego podziału Podzielił majątek między synów.







adj


OBIEKTY PODMIOTY



Po Wigilii tata przebrany za mikołaja rozdał prezenty między dzieci.











KOMUNIKAT PODMIOTY



Rozesłał informację z ostrzeżeniem między swoich najbliższych współpracowników.



między … a … semantyczny
adj adj inst prep -> conj Attribute OBIEKTY CECHA
5
przyimek ograniczający dwustronnie zbiór cech, które można przypisać nietypowemu obiektowi, o którym mowa Bluzka koloru między żółtym a brązowym.






num num
conj -> adj
charakteryzować się - 1 CECHA



Wygląda, jakby miała między czterdzieści a pięćdziesiąt lat.



między semantyczny
verb noun inst prep -> conj Stimulus CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 PODMIOTY
6
przyimek komunikujący, iż wybór, przed którym stoi dana osoba, dotyczy wymienionych przedmiotów lub osób Wybieraj między mną a nim.







conj
conj -> noun






Powinieneś wybrać między szkołą a pracą.









conj -> noun

OBIEKTY



Możesz zdecydować między białym stolikiem a kremowym biurkiem.



między semantyczny
verb noun inst --- Theme CZASOWNIK STANOWY NDK - 1 całość - 1
7
przyimek wprowadzający określenie zbioru, do którego należą lub spośród którego się wyróżniają charakteryzowane w zdaniu przedmioty lub osoby Słynęła z urody między rówieśnicami.



na semantyczny
verb noun loc --- Location CZASOWNIK - 1 OBIEKTY
1 a przyimek tworzący wyrażenia oznaczające miejsce dziania się lub znajdowania się czegoś Zauważa na stole książkę.












POŁOŻENIE



Pracował na polu.

















Patroli niemieckich nie ma teraz na drogach.

















Ciepły wiatr na dworze nie ustawał.












część - 3



Był w harcerskim mundurku, na rękawie miał lilijkę.



na semantyczny
verb noun acc --- Location Goal CZASOWNIK CZYNNOŚCIOWY NDK - 1 MIEJSCE
1 b miejsce lub kierunek, będące celem ruchu, czynności Pojechali na Mazury.

















Ksiądz po mszy wracał na plebanię.












część - 3



Zdjął stułę , pocałował ją i nałożył na ramiona.












OBIEKTY



Patrzył na cienie drzew w ogrodzie.


kilka lub kilkanaście miesięcy do
na semantyczny jeżeli podrzędnikiem jest przyimek, to podrzędnik nie musi mieć uzgodnionego przypadka z nadrzędnikiem verb noun acc --- Duration CZASOWNIK - 1 CZAS
2
przyimek tworzący wyrażenia oznaczające trwanie czegoś, okres, termin lub porę dziania się czegoś Wyjechać na weekend.





jeżeli podrzędnikiem jest przysłówek, to podrzędnik nie ma kategori gramatycznej przypadka noun prep








To umówmy się na jutro.







adv ---

zdarzenie - 1 CZAS



Zapowiedziano powrót na 13.











okoliczność - 1 CZAS



Wizyta na godzinę 17:00



na semantyczny
noun noun acc --- Quantification raz - 3 CZAS
3
przyimek wprowadzający określenie częstotliwości wykonywania danej czynności, o której mowa Chodzę na basen dwa razy na tydzień.







num








Filtry należy wymieniać raz na miesiąc.



na semantyczny
adj noun acc --- Measure CECHA ILOŚĆ
4
przyimek tworzący wyrażenia oznaczające miarę, ocenę wielkości oraz zakres ich zastosowania Gruby na palec.

















Pień szeroki na pół metra.



na semantyczny
verb ger acc --- Purpose CZASOWNIK - 1 GERUNDIUM - 1
5 a przyimek tworzący z nazwami czynności, czynnościami wyrażenia określające cel odbywania się tych czynności Bardzo zależało mu na poznaniu najświeższych wiadomości.






ger noun








Poświęcali swoje atlasy na ozdabianie nakrętek egzotycznymi banderami.











czynność - 1 rezultat - 1



Przeznaczanie pieniędzy na cele charytatywne jest szczytną działalnością.



na semantyczny
verb noun acc --- Result CZASOWNIK - 1 WYTWÓR
5 b przyimek tworzący z nazwami czynności lub czynnościami wyrażenia określające skutek odbywania się tych czynności Utrwalać na druku.






ger



GERUNDIUM - 1 WYTWÓR
















czynność - 1 WYTWÓR








na niesemantyczny jeżeli podrzędnikiem jest przysłówek, to podrzędnik nie ma kategorii gramatycznej przypadka verb noun acc --- Manner CZASOWNIK - 1 ALL
5 c przyimek tworzący z nazwami czynności lub czynnościami wyrażenia określające sposób odbywania się tych czynności Składać na pół.






ger num


GERUNDIUM - 1




Jeździć na gapę







adv ---












na silnie uzależnione od czasownika
verb noun acc --- Theme CZASOWNIK - 1 ALL
6 a przyimek łączący z nadrzędnymi czasownikami rzeczowniki stanowiące ich uzupełnienie Liczyć na pomoc.

















Skazywać na wyrok.

















Czekać na danie.

















Czekać na kogoś.



na semantyczny
noun noun acc --- Attribute OBIEKTY ALL
6 b z nadrzędnymi rzeczownikami wyrazy stanowiące ich uzupełnienie Skrzynka na listy.







adj








Łapka na muchy.











PODMIOTY ALL



On to jest jak ten pies na baby.



na semantyczny
adj noun acc --- Factor CECHA mienie - 1
6 c lub z nadrzędnymi przymiotnikami wyrazy stanowiące ich uzupełnienie Był chciwy na pieniądze.












całość - 1



Są gotowi na wszystko.












zjawisko - 1



Jej dziadek był chory na raka.



na niesemantyczny
--- noun acc --- Theme --- okoliczności - 1
7
przyimek tworzący wraz z rzeczownikami równoważniki zdań Na zdrowie!







num



zjawisko - 1



Na tysiąc piorunów!



na niesemantyczny
verb adv --- prep -> adv Manner CZASOWNIK - 1 kolor - 1
8
przyimek tworzący z przysłówkowymi określeniami kolorów wyrażenia precyzujące osiągnięcie koloru Pomalował ściany na zielono.

















Zamierza pofarbować włosy na czarno.

















Ubrany jest od stóp do głów na czerwono.

















A ściany będą pomalowane na biało.



na niesemantyczny
verb adv --- prep -> adv Manner CZASOWNIK - 1 okoliczności - 1
9
przyimek tworzący z przysłówkami okoliczności dziania się czegoś Spać na stojąco.

















Wypij na czczo lekarstwo.

















Słuchał muzyki na siedząco.

















Z zasady, robili zakupy na zmianę.



na niesemantyczny
verb adv --- prep -> adv Attribute CZASOWNIK - 1 mocno - 16
10
przyimek tworzący w połączeniu z przysłówkiem wyrażenie informujące o stopniu pewności czynności, o której mowa Na pewno dostaniesz jutro te dokumenty.

















Traktuj nas na serio.












źle - 3



Na próżno szukać u nich pomocy.



na niesemantyczny
verb adv --- prep -> adv Time CZASOWNIK - 1 CZAS
11
przyimek tworzący z przysłówkami oznaczającymi czas wyrażenia Przyjechali na krótko.

















Chcieli tu zamieszkać na długo.











okoliczność - 1 CZAS



Miłość na zawsze.



na semantyczny
verb adv --- prep -> adv Location Goal CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 kierunek - 1
12
przyimek tworzący w połączeniu ze składnikami nieodmiennymi wyrażenia zleksykalizowane, oznaczające różne relacje przestrzenne Wyjść na zewnątrz.

















Skręć na lewo.



nad semantyczny
verb noun inst --- Path CZASOWNIK CZYNNOŚCIOWY NDK - 1 POŁOŻENIE
1 a przyimek określający ścieżkę danej czynności, która ma miejsce powyżej jakiegoś miejsca. Nad miastem przeszła burza.

















Samoloty leciały w równym szerego nad linią frontu.



nad semantyczny
verb noun inst --- Location CZASOWNIK STANOWY NDK - 1 POŁOŻENIE
1 b przyimek tworzący wyrażenia lokalizujące coś powyżej danego miejsca lub danej przestrzeni Nad nami mieszka tylko jedna staruszka.







adj








Nad osadą wznosi się pas wyżyn.

















Niebezpieczeństwo zawisło nad ich kryjówką.



nad semantyczny
verb noun acc --- Location Goal CZASOWNIK CZYNNOŚCIOWY NDK - 1 zbiornik wodny - 1
2 a przyimek tworzący wyrażenia opisujące zbliżenie się w kierunku zbiornika wodnego Wyjechali nad morze.












wybrzeże - 2



Nie lepiej iść nad brzeg jeziorka, rybki połowić?



nad semantyczny
verb noun inst --- Location CZASOWNIK - 1 wybrzeże - 2
2 b przyimek tworzący wyrażenia lokalizujące coś w miejscu położonym blisko wody Postanowił napić się piwa w hotelowym ogródku nad brzegiem Wieprzy.












zbiornik wodny - 1



Warszawa leży nad Wisłą.



nad semantyczny
noun noun inst --- Theme czynność - 1 obiekt - 2
3
przyimek tworzący wyrażenia wskazujące na przedmiot, temat tego, co oznacza wyraz określany Opieka nad dziećmi.












rezultat - 1



Praca nad projektem szła bardzo mozolnie.



nad silnie uzależnione od czasownika
verb noun inst --- Theme CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 ALL
4
przyimek będący jednym z argumentów czasownika Myśleć nad sposobem ratunku.







ger








Zastanawiam się nad przeprowadzką do mniejszego mieszkania.

















Rozmyślał nad wynajęciem żaglówki na wakacje z ukochaną.

















Wygląda, jakby ubolewał nad losem nowicjuszy.



nad semantyczny
verb noun inst --- Time CZASOWNIK - 1 pora - 3
5
przyimek tworzący wyrażenia oznaczające bliskość czasową czegoś względem określonej pory Wrócili nad ranem.

















Mieli się spotkać o czwartej nad ranem.



nad semantyczny
verb noun inst --- Order CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze współżyciem w społeczeństwie - 1 człowiek ze względu na pełnioną funkcję - 1
6
przyimek przyłączający określenie osoby, która jest podporządkowana służbowo komuś innemu Nad dyrektorem departamentu stał określony wiceminister.

















W kościele nad biskupem stoi jedynie papież.



nad semantyczny
adj noun acc --- Comparition CECHA ALL
7
przyimek wprowadzający nazwę czegoś, czemu wymieniona w zdaniu cecha przysługuje w największym stopniu Nic ważniejszego nad zdrowie.

















Nie ma nikogo istotniejszega nad Boga!

















Dziedzic wioski albo i pan dzierżawca - więksi nad wszelkie prawo!



nad semantyczny możemy zastosować różne preferencje selekcyjne dla rzeczownika, o ile w podrzędniku będzie ona powtórzona noun noun acc --- Order ALL ALL
8
przyimek tworzący wyrażenia stanowiące wzmocnienie lub ograniczenie tego, co oznacza rzeczownik, z którym się łączy Skandal nad skandale.








inst

preferencja selekcyjna x preferencja selekcyjna x



To była pieśń nad pieśniami.



nad semantyczny
noun noun acc --- Attribute ALL ALL
9
przyimek przyłączający określenie podstawy porównania Praca nad siły.

















Wysiłek nad możliwości.

















Miłość nad życie.

















Życie nad stan.



naokoło semantyczny
verb noun gen --- Location CZASOWNIK - 1 OBIEKTY II

przyimek komunikujący, że to, o czym jest mowa w zdaniu, ma miejsce ze wszystkich stron czegoś Ludzie usiedli naokoło stołu.

















Czuję się w obowiązku uświadamiać wszystkich naokoło o zagrożeniu.












POŁOŻENIE



Żegluga naokoło wielkiej wyspy przedłużała naszą podróż o więcej niż sto mil.

















Chodzili naokoło boiska.



naokół semantyczny
verb noun gen ---


II

zobacz „naokoło II”




naprzeciw semantyczny
verb noun gen --- Location CZASOWNIK STANOWY NDK - 1 ALL I
a przyimek komunikujący, że coś znajduje się lub dzieje się w miejscu, do którego dana osoba lub rzecz jest zwrócona Stoją naprzeciw siebie.







adj








Na środku salonu naprzeciw łóżka stała olbrzymia, ponadmetrowa zabytkowa klatka.

















Obnażony do pasa Bertus stał naprzeciw krat.



naprzeciw semantyczny
verb noun gen --- Location Goal CZASOWNIK CZYNNOŚCIOWY NDK - 1 LUDZIE I
b przyimek komunikujący, że ktoś idzie w kierunku, z którego spodziewa się nadejścia danej osoby Idziemy naprzeciw żołnierzy.

















Biegła naprzeciw ukochanemu zalana łzami.



naprzeciwko semantyczny
verb noun gen ---


I

zobacz „naprzeciw I”








adj













niby semantyczny
adj noun nom --- Comparition CECHA ALL I

przyimek używany w konstrukcjach porównawczych, wyrażający relację podobieństwa Drucik cienki niby igła.

















Kulki gradu wielkie niby piłki pingpongowe.

















Rybaczki długie niby spodnie.



niczym semantyczny
verb noun nom --- Comparition CZASOWNIK - 1 ALL I

przyimek przyłączający wyraz, który określa podstawę porównania Wpatrywał się w mrok niczym sowa czyhająca na łup.

















Podrygiwał niczym gotowy do biegu wierzchowiec.

















Są zdarzenia, które trafiają niczym precyzyjny cios boksera.



niedaleko semantyczny
verb noun gen --- Measure CZASOWNIK - 1 POŁOŻENIE


przyimek komunikujący o małej odległości między przedmiotami, zdarzeniami lub punktami czasowymi Mieszkali niedaleko parku.

















Piłka potoczyła się niedaleko jezdni a dzieci bez namysłu pobiegły za nią.












MIEJSCE



Stoję niedaleko przejścia na dziedziniec!

















Pamiętna egzekucja odbyła się niedaleko rzeki Angara.












CZAS



Było już niedaleko wschodu słońca.



nieopodal semantyczny
verb noun gen ---


I

zobacz „opodal I”




niźli semantyczny
adj noun nom ---


II

zobacz „niż II”




niż semantyczny
noun noun zależny od czasownika --- Comparition DOBRA ALL II

przyimek przyłączający wyrażenie określające podstawę porównania dla cechy lub sytuacji odznaczających się zwykle większym lub mniejszym stopniem nasilenia Szybciej rosną wydatki niż dochody.






adj verb


OBIEKTY




Wolę kupić laptopa niż tablet.







prep


CECHA




Jest wyższy niż przypuszczałam.











SYTUACJA




Wolę koncert niż spektakl teatralny.



niżeli semantyczny


nom ---


II

zobacz „niż II”




o silnie uzależnione od czasownika
verb noun loc --- Theme CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 ALL II 1
przyimek wprowadzający nazwę lub charakterystykę przedmiotu czyjejś wypowiedzi, czyjejś prośby, czyichś starań, myśli, uczuć, czyjegoś sądu lub przekonania, a także nazwę przedmiotu sporu, walki bądź oskarżenia Często opowiadał o swojej rodzinie.

















Był przekonany o swojej racji.

















Nie mogę przestać o Tobie myśleć.

















Nie bagatelizuj słów lekarza, gdy mówi o twoim nowotworze.

















Wiedziałeś o likwidacji szkolnej stołówki?

















Nie o takiej reakcji myślałam.



o silnie uzależnione od czasownika
verb noun acc --- Theme CZASOWNIK CZYNNOŚCIOWY NDK - 1 ALL


przyimek wprowadzający nazwę lub charakterystykę przedmiotu czyjejś wypowiedzi, czyjejś prośby, czyichś starań, myśli, uczuć, czyjegoś sądu lub przekonania, a także nazwę przedmiotu sporu, walki bądź oskarżenia Drużyny walczyły o wejście do finału.

















W takim razie proszę cię o dowód.



o semantyczny
verb noun acc --- Factor CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 OBIEKTY II 2
przyimek poprzedzający nazwę przedmiotu, z którym styka się jakaś osoba lub rzecz w wyniku ruchu lub w trakcie wykonywania jakiejś czynności Zaczepiła rękawem o gwóźdź.












część - 3
















CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z kontaktem fizycznym - 1 część - 3



Koła stukały o szyny.












OBIEKTY








o semantyczny
verb noun acc --- Measure CZASOWNIK - 1 ILOŚĆ II 3
przyimek wprowadzający określenie różnicy między dwoma obiektami lub stanami rzeczy pod względem ilości, liczby lub stopnia Przerósł brata o głowę.







num













o niesemantyczny
verb adv --- verb -> prep Measure CZASOWNIK - 1 nieistotnie - 1 II 4
przyimek wprowadzający określenie różnicy między dwoma obiektami lub stanami rzeczy pod względem ilości, liczby lub stopnia O mało nie dostałbyś piłką w łeb.









prep -> adv











o semantyczny
verb noun loc --- Time CZASOWNIK ZDARZENIOWY NDK - 1 CZAS II 5
przyimek wprowadzający określenie czasu zdarzenia Wyruszyli w góry o świcie.

















Wracam dopiero o szóstej.

















O tej porze zawszem je obiad.

















Wypuścili mnie dziś z pracy o 14.



o semantyczny
noun noun loc --- Attribute OBIEKTY ALL II 6
przyimek przyłączający do nazwy rzeczy lub osoby rzeczownik z przymiotnikiem lub liczebnikiem charakteryzujący właściwość tej rzeczy lub osoby Był człowiekiem o stalowych nerwach.

















To jest człowiek o wielu twarzach.

















Jedzenie o długim terminie przydatności do spożycia.

















Stonoga to wcale nie owad o stu nogach!

















To są powtarzające się zarażenia o długotrwałym działaniu na człowieka.



o semantyczny
verb noun loc --- Instrument CZASOWNIK - 1 OBIEKTY II 7
przyimek przyłączający nazwę narzędzia lub środka, którym posługuje się dana osoba, chcąc wykonać określoną czynność Poruszała się o kulach.












środek - 1



Dotarł tam o łodzi, którą znalazł na brzegu.



obok semantyczny
verb noun gen --- Location CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 OBIEKTY I 1
przyimek komunikujący, że dana rzecz lub osoba znajduje się blisko innej Położył łyżkę obok talerza.












MIEJSCE



Przejechał obok jeziora i popędził rowerem prosto do domu letniskowego.












POŁOŻENIE



Przeszedł obok placu i pomaszerował w stronę parku.











CZASOWNIK STANOWY NDK - 1 POŁOŻENIE



Znajdujemy się obok osady Wolin.












MIEJSCE



Obok budynku ambasady Austrii znajdował się szpital.












OBIEKTY



Sztućce są w szufladzie obok łyżek.



obok semantyczny
verb noun gen --- Theme CZASOWNIK - 1 działalność - 1 I 2
przyimek komunikujący o współwystępowaniu przedmiotów lub faktów, o których jest mowa, z innymi przedmiotami i faktami Obok działalności politycznej uprawiał dziennikarstwo.







ger



zjawisko - 1



Obok cierpienia odczuwała ogromny szok.












OBIEKTY



Za bramą obok luksusowych samochodów stał dwukołowy wózek.

















Zobaczył, że obok dyskryminacji w ośrodku wychowawczym powszechna była agresja i przemoc fizyczna.












czynność - 1



Widzę, że obok podjadania mi jedzenia z lodówki raczysz się także moją kawą.



od semantyczny
verb noun gen --- Location Source CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 OBIEKTY
1 a przyimek wprowadzający określenie miejsca, od którego oddala się dana rzecz lub osoba Goście wstali od stołu.

















Odsuń się ode mnie












POŁOŻENIE



Statek odbija od brzegu.



od semantyczny
verb noun gen --- Location Source CZASOWNIK - 1 POŁOŻENIE
1 b lub z którego dochodzi/pochodzi dane zjawisko Zimny wiatr wiał od morza.

















Chłód bił od obojętnych kościelnych posadzek.



od semantyczny
verb noun gen --- Location Source CZASOWNIK STANOWY NDK - 1 POŁOŻENIE
2
przyimek wprowadzający nazwę strony lub miejsca, względem których określane jest położenie danego obiektu Ręczniki leżą na drugiej półce od dołu.







adj








Poczta znajduje się od północnej strony ratusza.

















Konsultat leży w odległości dwudziestu metrów od domu parlamentarzysty.



od semantyczny
verb noun gen --- Instrument CZASOWNIK - 1 obiekt - 2
3
przyimek wprowadzający nazwę obiektu, od którego dana rzecz jest oddzielana lub oddzielona Odklejała znaczki od kopert.












przestrzeń - 1



Oderwała plakat od ściany.












część - 3



Oderwał dłonie od twarzy i gorzko zapłakał.



od semantyczny
verb noun gen --- Theme Source CZASOWNIK - 1 człowiek - 1
4
przyimek wprowadzający nazwę osoby, od której pochodzi to, o czym jest mowa Pieniądze pożyczyła od ojca.

















Prezent urodzinowy dostała od taty.

















Te kwiaty pochodzą od tajemniczego wielbiciela.

















Otrzymał order od samego prezydenta.



od semantyczny jeżeli podrzędnikiem jest przysłówek, to podrzędnik nie ma kategorii gramatycznej przypadka verb noun gen --- Time Source CZASOWNIK - 1 CZAS
5
przyimek wprowadzający określenie czasu, w którym zaczął mieć miejsce dany stan rzeczy Była od świtu na nogach.







adv --- prep - > adv






Słońce świeciło już od rana.

















Od jutra zaczynam ćwiczyć!



od semantyczny
verb noun gen --- Measure CZASOWNIK - 1 MIEJSCE
6
przyimek wprowadzający określenie dolnej granicy czegoś Mieszkanie było zastawione książkami od podłogi po sufit.







num



część - 3



Ta firma od począku do końca zbudowana była na przekrętach i machlojakach finansowych.












ILOŚĆ



Od średniej 4,3 student może ubiegać się o stypendium rektora.

















Na oko ważysz od 70 do 75kg.



od semantyczny
adj noun gen --- Stimulus CECHA zjawisko - 1
7 a przyimek wprowadzający określenie przyczyny danego zjawiska Buty miał mokre od rosy.

















Podrwórko białe od śniegu.












okoliczności - 1



Żółte zęby od palenia.



od semantyczny
verb noun gen --- Condition CZASOWNIK - 1 właściwość - 2
7 b przyimek wprowadzający określenie przyczyny danej sytuacji Uważaj, żeby kręgosłup od ciężaru ci się nie złamał.







ger



GERUDNIUM - 1



Stracił zęby od uderzenia kolbą pistoletu.



od semantyczny
verb noun gen --- Stimulus ALL OBIEKTY
8
przyimek poprzedzający nazwę osoby, rzeczy lub zjawiska, z którymi ktoś chce uniknąć kontaktu Zasłaniała twarz od słońca.






noun









Oskarżają go o izolowanie wyznawców od rodzin i przyjaciół.






ger




czas - 8



Jesteś kompletnie odcięty od współczesności.












SYTUACJA



Wymigiwała się wymówkami od pracy już drugi tydzień.












zjawisko - 1



Naukowcy odcinają się murem od magii i pseudonauk.



od semantyczny
noun noun gen --- Attribute część - 3 całość - 1
9 a przyimek łączący dwa rzeczowniki, z których pierwszy nazywa część danej całości Wyprasuj kołnierzyk od bluzki.

















Spinki od mankietu.











OBIEKTY OBIEKTY



Naprawiłeś już koła od roweru?

















Wymieniłem ekran od komputera.



od semantyczny
noun noun gen --- Condition materia - 3 zjawisko - 1
9 b przedmiot zabezpieczający przed danym zjawiskiem Weź proszek od bólu głowy.











rzecz - 4 zjawisko - 1



Zatyczki od hałasu.



od semantyczny
noun noun gen --- Condition rzecz - 4 SYTUACJA
9 c lub przedmiot używany w danych sytuacjach Garnitur od ślubu.

















Buty od tańca.

















Szczotka od zamiatania



od semantyczny
noun noun gen --- Attribute człowiek zcharakteryzowany ze względu na swoje kwalifikacje - 1 wytwór - 1
10
przyimek łączący nazwę osoby z określeniem jej specjalności Firma zatrudni specjalistę od komputerów.

















Zajmie się tym specjalista od oprogramowania banków.












dziedzina - 1



Wenerolog to lekarz od chorób wenerycznych.



od semantyczny
adj noun gen --- Comparition CECHA ALL
11
przyimek łączący dwa człony konstrukcji porównawczej dotyczącej stopnia nasilenia danej cechy Ta praca była trudniejsza od poprzedniej.







adj








Cena była niższa od kosztów wydobycia.

















Skuteczność policji stała się kilka razy większa od tej z lat 50.

















Potrzebna jest tu siła mocniejsza od wiary.



od semantyczny
noun noun gen --- Measure CZASOWNIK - 1 ILOŚĆ
12
przyimek wprowadzający określenie podstawy obliczania jakiejś wielkości W redakcji płacono mu od wiersza lub od arkusza.

















Sprzedawała metariały od metra.



od semantyczny
verb noun gen --- Manner obrazić - 1 człowiek oceniany negatywnie - 1
13
przyimek przyłączający wyrazy i wyrażenia służące wymyślaniu komuś Nawyzywała go od łajdaków.







adj








Nazwymyślał jej od kurew i pizd.



około semantyczny
verb noun gen --- Measure CZASOWNIK - 1 ILOŚĆ I
a przyimek poprzedzający określenie liczby, ilości lub miary, nadający im przybliżony charakter Zamówiliśmy około metra lub dwóch tego materiału na próbę.







num



liczba - 1



Powinno wyjść około 1052.



około semantyczny
verb noun gen
Duration CZASOWNIK - 1 CZAS I
b przyimek poprzedzający określenie czasu, nadający mu przybliżony charakter Będę w hotelu około tygodnia.







num













opodal semantyczny
verb noun gen --- Location CZASOWNIK - 1 POŁOŻENIE I

przyimek komunikujący o małej odległości przedmiotu lub zdarzenia od danego miejsca Konie pasły się opodal lasu.

















Rozsiadła się na ławce opodal traktu.

















Nad rzeczką, opodal krzaczka mieszkała kaczka dziwaczka.

















Na placy opodal szkoły czekały na dzieci różne atrakcje.



oprócz semantyczny znaczenie przeciwne do znaczenia przyimka: noun noun gen --- Theme ALL ALL
1
przyimek wyłączający z zakresu odniesienia zdania element, którego nazwa użyta jest po tym przyimku Zwiedzili cały pałac oprócz ostatniego piętra.





oprócz (nr sem. 2)




tej samej kategorii co podrzędnik przyimka wyznacza kategorię



Nie mam nic do zaoferowania oprócz miłości.

















W biurze oprócz tłumaczeń podlegał mi dział tekstów popularnonaukowych.



oprócz semantyczny
noun noun gen --- Theme ALL ALL
2
przyimek włączający do zakresu odniesienia zdania element, którego nazwa użyta jest po tym przyimku Oprócz niego byli tam i inni.











tej samej kategorii co podrzędnik przyimka wyznacza kategorię








po semantyczny
verb noun loc --- Location CZASOWNIK - 1 przestrzeń - 1
1 a przyimek wraz z użytym po nim rzeczownikiem komunikujący, że to, o czym mowa, dzieje się w wielu miejscach jakiejś przestrzeni Echo roznosi się po lesie.

















Złodziej robił wywiad po osiedlu mieszkaniowym.

















Kzysiek krążył po terenie muzeum szukając swojej córeczki.



po semantyczny
verb noun loc --- Location CZASOWNIK - 1 MIEJSCE
1 b lub że czynność, o której mowa, jest wykonywana w różnych miejscach Szeptali o tym po kawiarniach.

















Kwestorzy chodzili po domach i zbierali pieniądze na nową akcję charytatowną.

















Książki piętrzyły się po kątach.



po semantyczny
verb noun loc --- Quantification CZASOWNIK - 1 CZAS
2
przyimek wprowadzający określenie czasu, wraz z którym komunikujący, że to samo zdarzenie powtarza się przez pewien czas Po nocach grał w karty, a w dzień się uczył.

















Dzień po dniu, wydobyłem z nich wszystkie zeznania.



po semantyczny
verb noun loc --- Instrument CZASOWNIK CZYNNOŚCIOWY NDK - 1 obiekt - 2
3
przyimek wprowadzający określenie powierzchni przedmiotu, na której lub wzdłuż której wykonuje się czynność lub ruch Zimą dzieci ślizgały się po zamarzniętym jeziorze.












powierzchnia - 2



Mężczyzna przechadzał się po pokładzie, popijając szampana.



po semantyczny
verb adj loc --- Location CZASOWNIK CZYNNOŚCIOWY NDK - 1 strona - 1
4 a przyimek wprowadzający określenie strony,z której lub na której coś się dzieje, znajduje Pisz tylko po jednej stronie kartki.







noun


CZASOWNIK STANOWY NDK - 1




Mieszka w trzecim domu po lewej od kościoła.

















Sklep znajduje się tu za rogiem po prawej stronie.



po semantyczny
verb noun loc --- Theme CZASOWNIK - 1 część - 3
4 b lub części jakiejś całości, zwykle części ciała, podlegającej działaniu Całował babcię po rękach.

















Gładził się nerwowo po rękawie od koszuli.

















Uderzył ją mocno po policzku.



po semantyczny
verb noun acc --- Measure CZASOWNIK - 1 koniec - 1
5
przyimek poprzedzający określenie górnej granicy czegoś Nakryła się kołdrą po czubek nosa.

















A harcerz w pokrzywy wlazł po pas.

















Babcia nałożyła wnuczkowi jedzenia po same brzegi talerza.



po semantyczny
verb noun loc --- Time CZASOWNIK - 1 proces - 1
6
przyimek wprowadzający określenie stanu rzeczy lub punktu czasowego wcześniejszego w stosunku do zdarzenia, o którym mowa w zdaniu Po doktoracie podjęła pracę w liceum.







ger



GERUNDIUM - 1



Podjął pracę w magazynie po wyjściu z więzienia.












CZAS



Miasto po sezonie znowu zamieniało się w martwe miejsce.












okoliczność - 1



Jego reakcja po bodźcu była nienaturalna.



po semantyczny
verb noun loc --- Time CZASOWNIK ZMIENNOSTANOWY NIETELICZNY - 1 CZAS
7
przyimek wprowadzający określenie czasu dzielącego dwa zdarzenia Spotkali się dopiero po dwudziestu latach.






ger num








Po pięciu minutach marszu znalazł się w zupełnie innym miejscu.

















Dopiero po chwili uświadomił sobie, że wszystkie dokumenty zostawił w domu.

















Po latach nieobecności przeszedł znowu na nadzielny obiad.



po semantyczny
adj noun loc --- Order CECHA OBIEKTY
8
przyimek wraz z użytą po nim nazwą wyznaczający osobę lub rzecz zajmującą w pewnej hierarchii miejsce wyróżnione w stosunku do innych osób lub rzeczy, o których jest mowa W parafii uchodził za pierwszego człowieka po proboszczu.

















Pani jest następna po mnie.

















Prezydent był pierwszy tuż po kocie prazesa.

















Kolejny po psie do uśpienia był kot ze wścieklizną.



po semantyczny
noun noun loc --- Quantification ALL ALL
9
przyimek wprowadzający nazwę rzeczy, użytą również bezpośrednio przed przyimkiem, i wraz z tymi nazwami komunikujący, że z każdą kolejną rzeczą objętą tą nazwą dzieje się to samo co z poprzednią Nagrywał zdanie po zdaniu.












ten sam, co w nadrzędniku



Krakers po krakersie zjadłam całe ich opakowanie.

















Czytał dokładnie strona po stronie, szukając błędów.

















Krok po kroku dotarliśmy do celu.



po semantyczny
verb noun loc --- Condition CZASOWNIK - 1 człowiek - 1
10
przyimek wprowadzający nazwę osoby, do której coś wcześniej należało lub która była wcześniej nosicielem danej cechy Talent malarski miał po matce.

















Otrzymał cały spadek po ojcu.

















Możesz pożyczyć po mnie tę książkę.



po semantyczny
verb noun loc --- Stimulus CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 człowiek - 1
11
przyimek wprowadzający nazwę osoby, której działania wymagają innych działań charakteryzowanych w zdaniu Przez cały tydzień sprzątała po murarzach.

















Musiała myć drugi raz podłogę po dzieciach.

















Poprawiasz wypracowania po swoim dorosłym synu?



po semantyczny
noun noun loc --- Attribute naczynie - 2 DOBRA
12
przyimek wprowadzający nazwę rzeczy, którą było wcześniej wypełnione dane naczynie lub opakowanie Butelka po mleku.











opakowanie - 2 DOBRA



Opakowania po markerach.

















Nie wyrzucaj tego pudełka po lodach.



po semantyczny
verb noun loc --- Recipient doświadczać negatywnego uczucia - 1 osoba - 1
13
przyimek wprowadzający nazwę osoby, której odejście wywołało czyjąś rozpacz Przez miesiąc rozpaczała po dziadku.



po semantyczny
verb noun loc --- Stimulus CZASOWNIK STANOWY NDK - 1 wydarzenie - 1
14
przyimek wraz z użytym po nim rzeczownikiem nazywającym zdarzenie lub osobę, komunikujący o przewidywanym następstwie tego zdarzenia lub działania tej osoby Po wizycie prezydenta miasta oczekiwano reaktywowania starej umowy.












człowiek - 1



Spodziewano się więcej po specjaliście niż obejrzenia rur i wystawienia rachunku.



po semantyczny
verb noun loc --- Attribute zauważać - 1 ALL
15
przyimek wraz z użytym po nim rzeczownikiem komunikujący, na jakiej podstawie rozpoznawany jest przedmiot, o którym mowa w zdaniu Potrafiła rozróżniać drzewa po liściach.

















Rozpoznawała go po krokach.

















Odróżniam bliźniaczki po kolorze spinek.



po semantyczny
verb noun acc --- Recipient przemieszczać się - 1 człowiek - 1
16
przyimek wprowadzający nazwę rzeczy lub osoby, którą ktoś zamierza zabrać z miejsca, do którego się w tym celu udaje Poszedł do przedszkola po wnuka.

















Idę po tego łajdaka!












DOBRA



Pójdziesz po mleko do sklepu?

















Pójdź po nożyce do piwnicy.



po semantyczny
verb noun acc --- Purpose CZASOWNIK - 1 informacja - 1
17
przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem wprowadzający określenie celu charakteryzowanej w zdaniu czynności Zatelefonowała do niego po radę i pomoc.







ger








Poszła do lekarza po diagnozę.












czynność - 1



Stoisz w kolejce tylko po przepisanie leków?












cel - 6



Chciała sięgnąć po szczęście, które w końcu się jej kiedyś należało.



po semantyczny
verb noun loc --- Measure CZASOWNIK - 1 OBIEKTY
18
przyimek wraz z użytym po nim rzeczownikiem lub połączeniem liczebnika z rzeczownikiem komunikujący, ile rzeczy, osób lub zdarzeń przypada na kogoś lub na coś Każde dziecko dostało po gruszce.







num



ILOŚĆ



Mama kupiła im po gałce lodów.

















Trzech najlepszych zawodników otrzyma po tysiąc złotych nagrody.












liczba - 1



Wszyscy przestępcy zostali skazani na kary po 5 lat pozbawienia wolności.



po niesemantyczny
verb adv --- verb -> prep Manner CZASOWNIK - 1 ALL
19
przyimek wprowadzajacy przysłówki określające sposób lub podobieństwo Zachowywał się w stosunku do mnie po ojcowsku.









prep -> adv






Zrobiłaś to po mistrzowsku!

















Zasalutuj tak po żołniersku jeszcze raz!

















Mówisz do mnie po chińsku. Powiedz to jeszcze raz normalnie.



pod semantyczny
verb noun inst --- Location CZASOWNIK STANOWY NDK - 1 POŁOŻENIE
1 a przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś lub coś znajduje się poniżej danej rzeczy Kot spał pod biurkiem.

















Spali pod gołym niebem.

















Ukrywam swoje skarby pod podłogą.












sklep - 1



Pod salonem fryzjerskim znajdzie pani aptekę.












powierzchnia - 2



Kapitanie, mamy pod pokładem wodę!



pod semantyczny
verb noun acc --- Location Goal CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 OBIEKTY
1 b przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś lub coś przedostaje się tak, żeby znaleźć się poniżej danej rzeczy Woda wlewała się pod wannę.

















No i wszyscy goście zwalili mi się pod dach.

















Rzucać kłody pod nogi.












miejsce - 1



Wszystkie zwierzęta zgromadziły się pod cieniem wielkiego drzewa.



pod semantyczny
verb noun acc --- Location CZASOWNIK - 1 OBIEKTY
2 a przyimek przyłączający nazwę rzeczy, która przykrywa coś lub kogoś Dziecko schowało się pod kołdrę.

















Podłożył ręcę pod głowę.



pod semantyczny
verb noun inst --- Location Goal CZASOWNIK - 1 OBIEKTY
2 b przyimek przyłączający nazwę rzeczy, którą ktoś/ coś zostaje przykryte Nosił zawsze białą koszulkę polo pod marynarką.

















Twoje klucze leżą na biurku pod gazetą.



pod semantyczny
verb noun inst --- Location CZASOWNIK - 1 POŁOŻENIE
3 a przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś lub coś znajduje się lub dzieje się w pobliżu obiektu, który przewyższa osobę lub rzecz, o której mowa Spotkajmy się pod pomnikiem.

















Stoi pod latarnią i gapi się na nas.

















Umówiliśmy się pod sklepem.

















Pod wypożyczalnią sprzętu czekał na nas instruktor.



pod semantyczny
verb noun acc --- Location Goal CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 POŁOŻENIE
3 b przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś lub coś udaje się w pobliże obiektu, który przewyższa osobę lub rzecz, o której mowa Poszliśmy pod pomnik powstańców.

















Udaliśmy pod halę Marymont, ale jej tam nie widzieliśmy.

















Podjechali samochodem pod okno i zaczęli rzucać w nie kamieniami.



pod semantyczny
verb noun inst --- Location CZASOWNIK ZDARZENIOWY NDK - 1 miejsce - 1
4 a przyimek przyłączający nazwę góry lub miejscowości, w okolicach której coś się dzieje Mieszkali pod Babią Górą












MIEJSCE



Katastrofa wydarzyła się pod Poznaniem.



pod semantyczny
verb noun acc --- Location Goal CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 MIEJSCE
4 b przyimek przyłączający nazwę góry lub miejscowości, w okolice której ktoś się udaje Pojechaliśmy na wakacje pod Zakopane.












miejsce - 1



Podeszliśmy pod Śnieżkę i rozbiliśmy obóz.



pod niesemantyczny
verb noun acc --- Path przemieszczać się - 1 prąd - 2
5
przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem komunikujący, że ktoś lub coś posuwa się w kierunku przeciwnym do kierunku wiatru lub prądu rzeki Z trudem wiosłowali pod prąd.












wiatr - 1



Płynęliśmy pod wiatr, który spychał nas w stronę ujścia rzeki.



pod silnie uzależnione od czasownika
verb noun acc --- Theme CZASOWNIK - 1 SYTUACJA
6
przyimek wprowadzający nazwę czynności lub jej obiektu, podporządkowaną nadrzędnemu składnikowi zdania Wniosek poddano pod głosowanie.







ger



GERUNDIUM - 1



Czy to zdarzenie podpada pod wykroczenie?












uwaga - 5



Weź ten argument także pod uwagę.



pod semantyczny
verb noun acc --- Theme CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze współżyciem w społeczeństwie - 1 pomoc - 1
7
przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem komunikujący o kierowaniu czymś, sprawowaniu władzy lub opieki nad kimś lub nad czymś Rodzice oddali córkę pod opiekę babci.

















Powinno się to odbywać pod pieczą dorosłych.












czynność - 1



Młody przestępca znajduje się obecnie pod nadzorem kuratora.

















Musi pan jeszcze przez miesiąc być pod kontrolą lekarza specjalisty.



pod semantyczny
verb noun inst --- Condition CZASOWNIK - 1 zjawisko - 1
8
przyimek wprowadzający określenie przyczyny lub uzasadnienia jakiegoś zdarzenia albo okoliczności, które miały na to zdarzenie wpływ Drzwi otworzyły się pod naporem tłumu.

















Armia brała pod ochronę życie i mienie ludności Zachodniej.












wydarzenie - 1



Nieuczciwa firma poszła pod sąd.












okoliczności - 1



Lekarz brał łapówki pod pretekstem udzielania dodatkowych porad po godzinach pracy.

















Możesz iść na dyskotekę pod warunkiem, że wrócisz przed północą.



pod semantyczny
verb noun inst --- Attribute CZASOWNIK należący do określonego pola leksykalnego - 1 leksem - 1
9
przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że dana osoba lub dany obiekt mogą być rozpoznane za pomocą wymienionej nazwy Policja zorganizowała akcję pod kryptonimem "Powroty".

















S.I. Witkiewicz pisał pod pseudonimem literackim "Witkacy".

















Znajdziesz tę pozycję pod hasłem: "patologie wzroku" lub "okulistyka".

















Sprawdź sobie w słowniku pod nazwą " gżegżółka".



pod semantyczny
verb noun acc --- Theme Goal CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 miejsce - 1
10 a przyimek wraz z przyłączanym wyrażeniem określający czyjś adres Proszę zanieść te bagaże pod szóstkę.



pod semantyczny
verb noun acc --- Theme Goal kontaktować się - 1 numer - 1
10 b lub numer telefonu Zadzwoń do mnie pod numer, który ci zapisałam.



pod semantyczny
verb noun acc --- Attribute CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 OBIEKTY CECHA 11
przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że jedna rzecz jest dopasowana lub dostosowana do drugiej pod względem jakiejś cechy Kupiła torebkę pod kolor płaszcza.

















Zamówiłem bilety pod upodobania twojej siostry.












WYTWÓR



Snobka musiała sobie dobrać nowe Audi pod barwę oczu.

















Krawcowa dopasowała garnitur idealnie pod wzrost twojego brata.



pod semantyczny
verb noun acc --- Theme Goal robić - 1 człowiek - 1
12
przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś robi coś w sposób charakterystyczny dla danego twórcy lub odpowiadający upodobaniom danej osoby Jej pierwsze obrazy były malowane pod Picassa.

















Wybrał mieszkanie pod Kaśkę.

















Zrobiłeś to pod szefa, żeby mu się podlizać, prawda?

















Nagrał płytę pod zespół Deftones, ale fanom się ta zmiana stylu nie spodobała.



pod semantyczny
verb noun acc --- Time CZASOWNIK - 1 CZAS
13
przyimek wraz z określeniem czasu komunikujący, że coś zdarzyło się nieco wcześniej, niż w chwili, na którą to określenie wskazuje Pod wieczór zaczęło padać.

















Pod koniec prowadzący pożegnał się i uścisnął przewodniczącemu spotkania rękę.

















Pod koniec wakacji wyjechaliśmy w góry.



pod semantyczny
verb noun acc --- Measure charakteryzować się - 1 termin - 1
14
przyimek wraz z określeniem liczby komunikujący, że dana wielkość jest niewiele mniejsza, niż wskazuje ta liczba Ojciec miał już wtedy pod osiemdziesiątkę.







num



ilość - 1



Ma pani tutaj pod 30 deko szynki.












liczba - 2



Babcia dobija już pod setkę a trzyma się wciąż świetnie.

















W tym busie jest pod czterdzieści miejsc.



pod semantyczny
verb noun acc --- Condition odżywiać się - 1 JADŁO
15 a przyimek wprowadzający nazwę zakąski, która towarzyszy piciu alkoholu Pili pod śledzika.

















Jedli kabanosiki pod wódeczkę.

















Pić pod zakąskę.



pod semantyczny
verb noun acc --- Purpose --- SYTUACJA
15 b lub określenie wznoszonego przez kogoś toastu Pod nasze spotkanie!











pić - 1 SYTUACJA



Wypijmy pod nasze spotkanie!

















Wypijmy pod ich szczęście!











przemówienie - 6 cel - 6



Wznieśmy toast pod szczęście państwa młodych!



pod semantyczny
verb noun inst --- Theme CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze współżyciem w społeczeństwie - 1 człowiek ze względu na pełnioną funkcję - 1
16
przyimek przyłączający określenie osoby, której inni są podporządkowani, zwykle służbowo Pod wiceministrem było pięciu dyrektorów departamentu.

















Wychodziło na to, że pod szefem to sekretarka rządziła całym biurem.



pod semantyczny
pred noun inst --- Condition ALL KOMUNIKAT
17
przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem określający konsekwencje, jakie grożą osobie, która nie dostosuje się do tego, o czym jest mowa w zdaniu Kazano mu opuścić lokal pod groźbą eksmisji.






verb









Miał trzymać gębę na kłódkę pod groźbą ujawnienia kompromitująych go materiałów.






winien









Pracownikom nie wolno nawiązywać kontaktów z innymi firmami z branży pod karą zwolnienia dyscyplinarnego.



pod semantyczny
verb noun inst --- Condition komunikować - 2 KOMUNIKAT
18
przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że dana osoba za pomocą wypowiedzianych słów zobowiązała się do czegoś Zeznawał pod przysięgą.

















Wyznała mi sekret pod obietnicą, że nikomu nic nie powiem.



podczas semantyczny
verb noun gen --- Time CZASOWNIK - 1 SYTUACJA


przyimek komunikujący, że dane zdarzenie miało miejsce w tym samym czasie, co inne Podczas marszu dziecko spadło mu zramion.

















Zabawialiśmy się tak podczas przelotu.

















Opowiadał o tych spotkaniach podczas rodzinnych śniadań.

















Dreszcze przechodziły nas podczas koncertu.



pomimo semantyczny
verb noun gen ---





zobacz „mimo”




pomiędzy semantyczny
verb noun inst ---





zobacz „między”




ponad semantyczny
verb noun inst --- Location CZASOWNIK - 1 POŁOŻENIE I 1 a przyimek występujący w zdaniu, które komunikuje, że coś znajduje się lub dzieje się powyżej danego miejsca lub danej przestrzeni Gołębie leciały ponad dachami domów.

















Starszy mnich z krzyżem wyniesioym ponad głową szedł za nim.

















Gdzieś ponad obłokami świecił księżyc.

















Wystarczy pójść na wzgórze ponad parkiem.



ponad semantyczny
verb noun acc --- Location Goal CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 POŁOŻENIE I 1 b przyimek występujący w zdaniu, które komunikuje, że ktoś wykonuje czynność związaną z ruchem w kierunku powyżej danego miejsca lub danej przestrzeni Gołębie wzbiły się ponad dachy domów.

















Ryby pływały w stawie, wystawiając co jakić czas łby ponad powierzchnię.

















Nie wykorzysał rzutu karnego, posyłając piłkę ponad poprzeczkę bramki.

















Wzrok uciekł ci ponad kartkę.



ponad semantyczny
verb noun acc --- Comparition CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 całość - 1 I 2
przyimek występujący w zdaniu, które komunikuje, że jeden z porównywanych obiektów jest bardziej ceniony niż drugi Bracia kochali matkę ponad wszystko.












OBIEKTY



Wolę króliki ponad inne zwierzęta domowę.












CECHA



Przedkłada wiarę w rozwiązania ludzkie ponad wiarę w moc Boga.

















Stawiam poczucie zawodowego obowiązku ponad wygodę i uległość.












typ - 1



Wolę kryminały ponad inne gatunki książek.



ponad semantyczny
verb noun acc --- Theme CZASOWNIK oznaczający sytuacje związane z relacjami abstrakcyjnymi - 1 OBIEKTY I 3
przyimek występujący w zdaniu, które komunikuje, że ktoś lub coś wyróżnia się spośród osób, rzeczy lub zjawisk tego samego rodzaju albo że dystansuje się od nich Wybił się ponad swoje środowisko.

















Wyróżniał się bystrością i ineligencją ponad innych uczniów.

















Wzniósł się ponad warstwę społeczną, z której pochodził.












zjawisko - 1



Wydawało im się, że są ponad żywiołem.



ponad semantyczny
verb noun acc --- Duration CZASOWNIK - 1 CZAS I 4
przyimek określający, że dane wydarzenie lub czynność trwała dłużej, niż określenie czasu zastosowane po przyimku. Popatrywała na mnie przez ponad minutę.







num








Niektórzy nurkowie potrafią pozostawać pod wodą ponad godzinę.

















Wyliczenie listy przewinien zajęło prokurator ponad pół godziny.

















Czekam na ciebie już ponad piętnaście minut.



ponad semantyczny
verb noun acc --- Manner CZASOWNIK - 1 CECHA I 5
przyimek występujący w zdaniu, które komunikuje, że jakieś działanie lub jakiś stan przekracza dany poziom lub normę Był dojrzały ponad wiek.

















Mdliło go ponad miarę.












ILOŚĆ



Dzieci przejęły ponad połowę spadku po ojcu.












zbiór - 1



Codziennie rejestrujemy ponad setkę dzieci.



popod semantyczny
verb noun
---





zobacz „pod” w znaczeniu 1, 3




poprzez semantyczny
verb noun acc --- Path CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 POŁOŻENIE
1
przyimek komunikujący, że ktoś lub coś posuwa się po jakimś obszarze Sunęła poprzez czarne łąki.

















Płynę poprzez morze szukając ukojenia w samotności.

















Zdarzało się, że poprzez opustoszały plac biegł skulony samotny człowiek.

















Szła poprzez las pogwizdując wesoło.



poprzez semantyczny
verb noun acc --- Theme Background CZASOWNIK - 1 OBIEKTY
2
przyimek przyłączający nazwę rzeczy utrudniającej wykonywanie czynności Dostrzegli morze poprzez zalaną szybę.

















Prą poprzez tłum do siatkowego ogrodzenia.

















Wpatrywali się w siebie poprzez tytoniową mgłę.












zjawisko - 1



Słyszał je poprzez szum krwi w uszach.



poprzez semantyczny
verb noun acc --- Factor CZASOWNIK - 1 rezultat - 1
3
przyimek, który wraz z przyłączanym rzeczownikiem charakteryzuje działanie, będące środkiem do osiągnięcia celu Mieli plan na selektywną redukcję populacji ludzkości poprzez zachętę do aborcji.







ger



CZYNNOŚĆ



Osiąga się ten efekt poprzez wprowadzenie do akcji trzeciej osoby.

















Wielkie cele osiągnąć można jedynie poprzez wysiłek wielu wolnych ludzi kierujących się podobną misją.

















Zabił Sancheza poprzez podpalenie zapalniczką.



poprzez semantyczny
verb noun acc --- Order CZASOWNIK - 1 ALL
4
przyimek wprowadzający element zajmujący miejsce pośrednie w co najmniej trójelementowym szeregu Począwszy od scenariusza, poprzez zdjęcia i muzykę , wszystko było dopracowane do ostatniego szczegółu.







adj








Wyruszyliśmy na wycieczkę do Francji porzez Niemcy i Danię.

















Mam szerokie spektrum zainteresowań filmowych: od horroru poprzez thriller do fantasy.

















Kontrolki stanu na konsoli zmieniły kolor: od czerwonego, poprzez pomarańczowy i żółty, do zielonego.



poprzez semantyczny
verb noun acc --- Instrument CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 OBIEKTY
5
przyimek przyłączający nazwę osoby, instytucji lub rzeczy, z której pośrednictwa ktoś korzysta Pisarze wypowiadają się poprzez swoje książki.

















Chcemy się wyzwolić poprzez twórczość!

















Już od dawna głosimy tę nowinę poprzez wybranych ludzi.

















Kontaktowałem się z opozycją poprzez ludzi ze szkoły.



poprzez semantyczny
verb noun acc --- Duration CZASOWNIK - 1 CZAS
6
przyimek przyłączający określenie czasu, w którym miał miejsce dany stan rzeczy Puszysty opad leciał bezszelestnie poprzez noc.

















Zawrócił do Igla i poprzez zmierzch raz jeszcze obejrzał tom, który go znęcił.

















W głodzie i szaleństwie poprzez wieki zamierzchłe i czasy idące drgają w Wiśle rzece te żywotwórcze struny.



poza semantyczny
verb noun inst --- Location CZASOWNIK DYNAMICZNY NIEZMIENNOSTANOWY - 1 POŁOŻENIE II 1
przyimek komunikujący, że ktoś lub coś znajduje się na zewnątrz danego obszaru albo udaje się lub przemieszcza do miejsca położonego na zewnątrz niego Wieczory spędzamy poza domem.

















Mieszkałem tydzień w hotelu poza miastem.











CZASOWNIK STANOWY NDK - 1 POŁOŻENIE



Teraz podgrodze wybiega daleko poza linię murów obronnych.

















Stałem poza kręgiem świata lampy.



poza semantyczny
verb noun inst --- Theme CZASOWNIK - 1 lekcja - 3 II 2
przyimek komunikujący, że dany stan rzeczy ma miejsce w innym czasie lub środowisku, niż wskazuje na to przyłączany rzeczownik Widywali się poza lekcjami.












CZAS



Spotykali się poza godzinami pracy..












cecha - 1



Zostaliśmy naturalnie przyjęci poza kolejnością.












wytwór - 1



Wioska wydawała się być ulokowana poza czasem.



poza semantyczny znaczenie przeciwne do znaczenia przyimka: verb noun inst --- Quantification CZASOWNIK - 1 ALL II 3
przyimek wyłączający z zakresu odniesienia zdania pewne elementy Nie pisał prawie nic poza felietonami do gazety.





poza (nr sem. 4)










Nie obchodziło to chyba nikogo poza jego bratem.





znaczenie synonimiczne do znaczenia przyimka oprócz (nr sem. 1)










Uświadomił sobie, że poza śniadaniem nic dzisiaj nie jadł.

















W tym filmie nie ma niczego poza miłością.



poza semantyczny znaczenie przeciwne do znaczenia przyimka: verb noun inst --- Quantification CZASOWNIK - 1 ALL II 4
przyimek włączający do zakresu odniesienia zdania jakieś elementy Poza kierowcą poszkodowanych było jeszcze kilka osób.





poza (nr sem. 3)










Później zacząłem też jeździć w góry poza sezonem.





znaczenie synonimiczne do znaczenia przyimka oprócz (nr sem. 2)










Poza nami do jaskini odważyła się wejść tylko Anka.

















Pozostałe zbiory poza aktualną wystawą na piętrze można było oglądać w weekendy.



pośród semantyczny
verb noun gen ---





zobacz „wśród”




przeciw semantyczny
verb noun dat --- Theme CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze współżyciem w społeczeństwie - 1 czynność - 1
1
przyimek przyłączający nazwę stanu rzeczy, na które się dana osoba lub uosobiony obiekt nie zgadza Mieszkańcy gminy protestowali przeciw budowie oczyszczalni ścieków.












wpływ - 1



Musimy powstać przeciw despotyzmowi dławiącemu naród!












czyn - 1



Mieszkańcy gminy protestowali przeciw niesprawiedliwości burmistrza.











sprzeciw - 1 czynność - 1

















wpływ - 1

















czyn - 1



Julek jest pełen buntu przeciw niesprawiedliwości ojca.



przeciw semantyczny
verb noun dat --- Recipient CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze współżyciem w społeczeństwie - 1 OBIEKTY
2
przyimek przyłączający nazwę osoby lub obiektów, której ktoś zamierza zrobić coś złego Generał poprowadził dywizjon przeciw nieprzyjacielskim czołgom.












człowiek - 1



Polacy zbuntowali się przeciw komunistom.

















Niesprawiedliwie czynisz przeciw mnie.











CZASOWNIK oznaczający sytuacje związane z łańcuchem przyczynowo-skutkowym - 1 OBIEKTY



Chcą was podporządkować przeciw Zachodowi!












człowiek - 1



Wzywam was, bogowie, przeciw tej niewieście!



przeciw semantyczny
noun noun dat --- Purpose nounancja określana ze względu na działanie lub funkcję - 1 zjawisko - 1
3
przyimek przyłączający nazwę stanu rzeczy, któremu określone działania mają zapobiec lub który mają usunąć Łykał tabletki przeciw grypie.

















Ta maść powinna pomagać przeciw wrzodom.

















Kupiłam w aptece specjalny szampon przeciw łupieżowi.












proces - 1



Dostała w szpitalu osłodzoną wodę zamiast środka przeciw ciąży.



przeciw semantyczny
noun noun dat --- Condition czyn - 1 okoliczność - 1
4
przyimek przyłączający nazwę stanu rzeczy, której istnienie jest zagrożone Wykroczenia przeciw porządkowi i spokojowi publicznemu podlegają karze.






verb adj



cecha - 1



Musimy zjednoczyć się w walce z przestępstwami przeciw człowieczeństwu!











wydarzenie - 1 cecha - 1



Marsze nacjonalistów przeciw równości i tolerancji jak zwykle nie przebiegły pokojowo.












okoliczność - 1
















zrobić coś motywowanego względami społecznymi - 1 okoliczność - 1

















cecha - 1



Trzeba w końcu podjąć jakieś kroki przeciw samowoli i rozpasaniu kleru.



przeciw semantyczny
verb noun dat --- Theme robić coś motywowanego względami społecznymi - 1 PODMIOTY
5
przyimek przyłączający nazwę osoby lub grupy osób, z którą inna osoba lub grupa osób współzawodniczy Dwie drużyny dziennikarzy mają walczyć przeciw sobie o puchar prezydenta miasta.

















Para tancerzy wystąpiła przeciw grupie ulicznych artystów w spontanicznym turnieju umiejętności.

















W kolejnej walce przeciw regionalnemu mistrzowi wagi ciężkiej wystąpi zeszłoroczny zdobywca złotego medalu.

















W corocznym meczu uczniowie grali przeciw nauczycielom.



przeciw semantyczny
verb noun dat --- Path CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 zjawisko - 1
6
przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem komunikujący o kierunku ruchu odwrotnym do kierunku zjawiska nazywanego przez ten rzeczownik Łódź z trudem płynęła przeciw prądowi rzeki.

















Marek podszedł przeciw silnemu podmuchowi wiatru tam, gdzie kiedyś szedł z Kamą.












obiekt - 2



Jedziesz przeciw nadjeżdżającej karetce!



przeciwko semantyczny
verb noun dat ---





zobacz „przeciw”




przed semantyczny
verb noun inst --- Location CZASOWNIK - 1 MIEJSCE
1
przyimek komunikujący, że osoba lub rzecz znajduje się lub została umieszczona po tej samej stronie danego obiektu co obserwator albo bliżej przodu tego obiektu niż tyłu Samochód zatrzymał się przed gmachem.

















Leszek czeka przed domem Marii.












obiekt - 2



Stanął przed pomnikiem i wypatrywał przyjaciela, który miał nadejść lada chwila.












miejsce - 1



Spotkał Alojza przed wrotami jego domu.



przed semantyczny
verb noun inst --- Order CZASOWNIK STANOWY NDK - 1 OBIEKTY
2
przyimek komunikujący, że osoba lub rzecz znajduje się lub została umieszczona bliżej początku czegoś albo wyżej w jakiejś hierarchii niż obiekt, o którym mowa Piotr stał w kolejce przed Adamem.











CZASOWNIK oznaczający sytuacje związane z łańcuchem przyczynowo-skutkowym - 1 OBIEKTY



Włączył radio i usiadł przed oknem patrząc na śpieszących się ludzi.

















Rozsiadł się przed telewizorem z michą pełną popcornu.

















Położył przed nią bukiet róż.



przed semantyczny
verb noun inst --- Time CZASOWNIK - 1 zjawisko - 1
3
przyimek wraz z użytym po nim rzeczownikiem nazywający zdarzenie, względem którego stan rzeczy, o którym mowa w zdaniu, nastąpił wcześniej Wszystkie ptaki gromadziły się tu przed odlotem.












czynność - 1



Nie wolno pić napojów alkoholowych przed polowaniem..

















Odbywają się właśnie ostatnie przesłuchania więźniów przed rozstrzelaniem.












sprawa - 1



Powtórzę ostatni raz materiał z chemii przed klasówką z chemii.



przed semantyczny
verb noun inst --- Time CZASOWNIK - 1 CZAS
4
przyimek wprowadzający określenie czasu, jaki upłynął od momentu zajścia danego zdarzenia Statek odpłynął przed godziną.

















Jeszcze przed południem dojechali za Iłżę.

















Upaćkałeś nowe, przed miesiącem wymienione kafelki!

















Władysław dyszał ciężko, jakby przed chwilą skończył bieg w maratonie.



przed semantyczny
noun noun inst --- Stimulus OBIEKTY zjawisko - 1
5
przyimek wprowadzający nazwę osoby, rzeczy lub zjawiska, z którymi ktoś chce uniknąć kontaktu To działa jak tarcza ochronna przed opadami.












OBIEKTY

















czyn - 1
















część - 3 zjawisko - 1



Zasłoniła twarz przed wiatrem.












OBIEKTY



Strach przed wodą paraliżował ją za każdym razem, gdy zbliżaliśmy się do krawędzi basenu.












czyn - 1



Odczuwał lęk przed tym czynem, ale wiedział, że nie ma już powrotu.



przed semantyczny
verb noun inst --- Recipient CZASOWNIK - AKT oznaczający spowodowanie zmiany stanu mentalnego, emocjonalnego lub psychiczno-fizjologicznego - 1 ISTOTY
6
przyimek wprowadzający określenie adresata lub świadka czyjejś wypowiedzi Wyżaliła się przed babcią.

















Zdradziła się przed matką rozmawiając w pokoju przez telefon.

















Nie przyznała się do tego nawet przed swoją najlepszą przyjaciółką.



przed semantyczny
verb noun inst --- Factor CZASOWNIK - 1 PODMIOTY
7
przyimek komunikujący, że dane zdarzenie ma miejsce w obecności ważnej osoby lub grupy osób Rozprawa odbyła się przed kolegium do spraw wykroczeń.

















Nasz adwokat nie dopuścił, abyś musiał stanąć przed sądem.

















Ostatni etap rekrutacji odbywał się przed dyrektorami trzech najważniejszych departamentów.

















Był przesłuchiwany przed funkcjonariuszami policji, psychiatrami i psychologami kryminalnymi.



przez semantyczny
verb noun acc --- Path CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 POŁOŻENIE
1
przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś lub coś przechodzi lub przedostaje się z jednej strony danego obiektu na drugą Do domu wracała przez park.

















Droga prowadziła przez most.

















Droga wiedzie częściowo przez lasy starachowickie obok ruin zamku.

















Wyszedł przez podwórze kościelne na ulicę.



przez semantyczny
verb noun acc --- Stimulus przemieszczać się - 1 materia - 3
2
przyimek przyłączający określenie grupy osób, rzeczy lub masy czegoś, które znajdują się na drodze czyjegoś ruchu i wymagają pokonania Brnęli przez śnieg w stronę schroniska.












OBIEKTY



Z trudem przedostali się przez tłum gapiów na miejsce zbrodni.

















W życiu nie myślała, że będzie zmuszona przedzierać się przez dzikie chaszcza, żeby ratować własne życie.

















Coraz trudniej było się przedzierać do przodu przez barykady utworzone z porzuconych wozów, walizek i ścierwa koni.



przez semantyczny
verb noun acc --- Theme CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 obiekt - 2
3
przyimek przyłączający nazwę rzeczy, która oddziela dwie sąsiadujące ze sobą części przestrzeni Słyszałam przez drzwi waszą rozmowę.

















Po zbudzeniu zobaczyła przez okno spadający śnieg.

















Sprawdziła przez judasza w drzwiach, czy to przypadkiem nie policja.

















Patrzeć na świat przez różowe okulary.



przez semantyczny
verb noun acc --- Path CZASOWNIK STANOWY NDK - 1 czas - 3
4
przyimek przyłączający określenie stanów rzeczy, w których ktoś uczestniczył lub które przeżył Przeszedł przez życie cicho i spokojnie.












ciąg zdarzeń - 1



Przez ciążę nie mogłam dużo pracować ani stać w pozycji wyprostowanej.

















Przeszłam przez studia bez większych problemów.



przez semantyczny
verb noun acc --- Duration CZASOWNIK - 1 CZAS
5
przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem komunikujący czas trwania zdarzenia, o którym jest mowa Rozmawiali przez chwilę.







num








Byłam u Maćka przez cały dzień.

















Za karę musiał pomagać w domu starców przez dwa tygodnie.

















Bawiła się nową zabawką przez cały wieczór.



przez semantyczny
verb noun acc --- Order CZASOWNIK - 1 ALL
6
przyimek wprowadzający element zajmujący miejsce pośrednie w szeregu złożonym z co najmniej trzech elementów Układ niżowy ciągnął się od Skandynawii przez Morze Północne po Wyspy Brytyjskie.

















Robiłam ten projekt od wtorku przez środę aż do czwartku.

















Do uszycia tej sukni skorzystaliśmy z najróżniejszych materiałów: od nylonu przez bawełnę aż po kaszmir.

















Pracowałem w kadrach przez księgość aż trafiłem na stanowisko koordynatora projektu.



przez semantyczny
verb noun acc --- Path CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 część ciała - 1
7
przyimek komunikujący, że cała powierzchnia jakiejś rzeczy lub części ciała ma daną cechę albo że cała podlega danej czynności Głęboka szrama przechodziła mu przez czoło.

















Uderzył więźnia knutem przez środek piersi.

















Przez twarz przeleciał mu grymas złości, którego nie zdoła ukryć przed gościem.












powierzchnia - 2



Przez ścianę biegnie potężne pęknięcie na całej długości.



przez semantyczny
verb noun acc --- Initiator czynność - 1 PODMIOTY
8
przyimek przyłączający określenie wykonawcy lub sprawcy czynności Omawiano poprawki zgłoszone przez posłów.






adj









Porzucili zdobyte przez wroga twierdze.

















W mieszkaniu wynajmowanym przez studentów co tydzień odbywały się chuczne imprezy.

















Znaleziony kiedyś przez Mariana na strychu u dziadków obraz okazał się być cennym dziełem sztuki.



przez semantyczny
verb noun acc --- Instrument CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 obiekt - 2
9
przyimek wprowadzający nazwę środka lub narzędzia czynności Piła sok przez słomkę.

















Podglądał sąsiadów przez obiektyw kamery.

















Możemy porozmawiać przez telefon, jeśli ci wygodniej.












zbiór - 1



Marta kupiła córce wymarzone narty przez internet.



przez semantyczny
verb noun acc --- Condition CZASOWNIK - 1 zrobienie - 1
10
przyimek przyłączający określenie czynności, która służy osiągnięciu komunikowanego w zdaniu celu Uczczono pamięć zmarłych przez powstanie.

















Włamiemy się do ich systemu przez wyłączenie zabezpieczeń.












wydarzenie - 1



Lubię się łączyć przez dotyk.












czynność - 1



Świetną figurę osiągniesz tylko przez ciężką pracę i zbilansowaną dietę.



przez semantyczny
verb noun acc --- Condition CZASOWNIK DYNAMICZNY ZMIENNOSTANOWY - 1 okoliczność - 1
11
przyimek przyłączający określenie okoliczności lub nazwę osoby, która spowodowała dany stan rzeczy, oceniany zazwyczaj jako zły Wpadł w furię przez zazdrość.












osoba - 1



To przez ciebie!

















Odszedł z kościoła przez zadufanych i krnąbrnych księży.

















Został zabity przez zazdrosnego kochanka.



przez semantyczny
verb noun acc --- Factor CZASOWNIK DYNAMICZNY ZMIENNOSTANOWY - 1 osoba - 1
12
przyimek wprowadzający nazwę osoby, z której pomocy lub pośrednictwa ktoś korzysta Przekażę ci informację przez Piotra.

















Możesz to załatwić przez pośrednika nieruchomości.

















Oddam to do naprawy przez specjalistę.

















Moja praca domowa została zrobiona przez mamę.



przez semantyczny
verb noun acc --- Theme rozumieć - 2 wytwór umysłu - 1
13
przyimek wprowadzający słowa, którym przypisywane jest w zdaniu określone znaczenie Co rozumiesz przez to pojęcie?

















Co masz przez to na myśli?

















Co przez to rozumiesz?



przez semantyczny
num num acc --- Measure liczba - 2 liczba - 2
14
przyimek wprowadzający liczbę, za pomocą której dokonuje się mnożenia lub dzielenia Podziel dziewięć przez trzy.

















Jaki jest wynik mnożenia trzy przez cztery?



przez semantyczny
verb noun acc --- Manner pisać się - 2 znak pisarski - 1
15
przyimek przyłączający nazwę litery, która jest używana w danej pisowni Wyraz "nadzieja" pisze się w dopełniaczu przez "i".



przy semantyczny
verb noun loc --- Location CZASOWNIK - 1 OBIEKTY
1
przyimek komunikujący, że ktoś lub coś znajduje się blisko danej osoby, rzeczy albo danego miejsca Usiadła przy dziadku.

















Rodzina usiadła przy stole do obiadu.












miejsce - 1



Prostytutki już o 17 stały przy uboczu czekając na klientów.












przestrzeń - 1



Apteka znajduje się tuż przy placu.












MIEJSCE



Są też przy tej drodze i kościoły.

















Zatrzymał się przy stoisku z gazetami.



przy semantyczny
verb noun loc --- Theme CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 LUDZIE
2
przyimek komunikujący, że zdarzenie, o którym mowa, miało miejsce w obecności danej osoby Umowę zawarli przy świadkach.

















Powtórzył ten sam gest przy zebranych gościach.

















Składał zeznania przy komisarzu i psychologu sądowym, ponieważ policjanci nie byli pewni, co do poczytalności podejrzanego.

















Odpowiadał na pytania prowadzącego przy dziennikarzach.



przy semantyczny
verb noun loc --- Comparition CZASOWNIK - STAN NDK oznaczający sytuacje związane z percepcją lub odczuwaniem - 1 OBIEKTY
3
przyimek używany w celu porównania kontrastujących ze sobą rzeczy lub osób Przy rosłym bracie wydawał się niepozorny.







adj








To mieszkanie wygląda jak melina przy naszym domu.

















Przy najnowszych smartfonach mój telefon wygląda jak grat.

















Przy niej wydajesz się ósmym cudem świata.



przy semantyczny
verb noun loc --- Condition CZASOWNIK - 1 okoliczność - 1
4
przyimek używany dla określenia czasu lub okoliczności zdarzenia, o którym mowa w zdaniu Grali przy pełnej sali.







ger








W zeszłym roku straciło życie przy pracy ponad 16 tys. robotników.












czynność - 1



Forgonetka ryczała przy każdym przekręceniu kluczyka w stacyjce.

















Studenci godnie zachowywali się przy autopsji.












CZAS



Przy końcu miesiąca nie starczało nam już pieniędzy na życie.



przy semantyczny
noun noun loc --- Factor OBIEKTY OBIEKTY
5
przyimek komunikujący, że jakaś rzecz, instytucja lub osoba jest w jakiś sposób przyporządkowana innej rzeczy, instytucji lub osobie Poodpinał guziki przy swetrze.











PODMIOTY PODMIOTY



Zaczynał jako asystent przy profesorze.

















Katedra Lingwistyki Stosowanej przy Wydziale Lingwistyki zatrudnia ponad stu specjalistów.

















Sekretarz przy Radzie Ministrów miał pełne ręce roboty.



przy silnie uzależnione od czasownika
verb noun loc --- Location CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 czynność - 1
6
przyimek przyłączający nazwę obiektu, z którym związane są charakteryzowane w zdaniu czynności Pracuje przy budowie hotelu.

















Ile jeszcze dni będziesz pracował przy tych żniwach?












działalność - 1



Amatorzy wędkowania naprawdę wypoczywają przy tym sporcie.












obiekt - 2



Dłubiesz przy tych zegarach i dłubiesz…



przy semantyczny
verb noun loc ---
CZASOWNIK - 1 okoliczność - 1
7
przyimek określający wartość lub przedmiot, który posiada lub który ma do dyspozycji charakteryzowana w zdaniu osoba Przy władzy są teraz partie prawicowe.












mienie - 1



Ten kto jest przy kasie ma prawo decydować.












przedmiot - 1



Usiedli do kolacji przy lampce wina.

















Jestem przy komputerze i mogę ci to sprawdzić.



prócz semantyczny


gen






zobacz „oprócz”




spod semantyczny
verb noun gen --- Location Source CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 zbiór - 1
1
przyimek komunikujący o ruchu z miejsca położonego niżej lub głębiej niż obiekt nazywany przez rzeczownik Wyciągnęła rękawiczki spod sterty ubrań.












obiekt - 2



Wyciągnął rękę spod peleryny.

















Fałdy tłuszczu wylewały się jej spod nocnej koszuli.

















Wydostałem się cichutko spod pierzyny i uciekłem.



spod semantyczny
verb noun gen --- Location Source pochodzić - 1 miasto - 1
2
przyimek komunikujący, że ktoś lub coś przybywa lub pochodzi z miejsca położonego w pobliżu miejscowości bądź obiektu, o których mowa Ich rodzina pochodziła spod Lwowa.






noun



docierać - 1 miasto - 1



Oboje seminarzyści pochodzili spod Warszawy.











OBIEKTY miasto - 1



Mój wujek spod Mińska jest strasznym dziwakiem.












obiekt - 2



Jesteś świnia spod obory!



spod semantyczny
verb noun gen --- Location Source patrzeć - 1 obiekt - 2
3
przyimek komunikujący, że ktoś spogląda pod czymś, co ma nad oczami Żołnierze spoglądali na nas spod ciężkich hełmów.

















Spod nastroszonych brwi wbił surowy wzrok w swojego syna.

















Patrzyłem na nią uważnie spod nasuniętego na oczy kaptura.

















Patrzył na Agę wyzywająco spod potarganej grzywki.



spod semantyczny
verb noun gen --- Theme CZASOWNIK - AKT oznaczający zmianę sytuacji związanych (lub sytuacje związane) ze współżyciem w społeczeństwie - 1 podmiot - 3
4
przyimek oznaczający wspólne podleganie jakiejś władzy lub wydobycie się z zakresu jakichś oddziaływań Przestępca uwolnił się spod dozoru policji.












całość - 1



Przekradł się lasami i odetchnął dopiero postawiwszy stopy w kraju niedawno wyrąbanym spod władzy polskiego króla.












nadzór - 2



Tym sposobem wyszedł był prawnie z uciśnionej klasy chłopskiej, a więc i spod opieki ekonomskiego bata.



spod semantyczny
verb noun gen --- Attribute być - 7 znak zodiaku - 1
5
przyimek przyłączający określenie przysługującego danej osobie znaku zodiaku Syn jest spod Raka, a córka spod Lwa.



spomiędzy semantyczny
verb noun gen --- Location Source CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 OBIEKTY
1
przyimek informujący, że z miejsca położonego między jakimiś obiektami wysunęła się, wyjrzała lub wyszła rzecz lub osoba, o której mowa w zdaniu Spomiędzy kamieni ciekła woda.

















Jakiś młodzieniec gromko się roześmiał, a spomiędzy jego zębów wyleciały na chodnik resztki kebaba.

















Gdzieniegdzie ciepłe jeszcze popioły wymiatał wiatr spomiędzy pogorzelisk.

















Trzymał się za brzuch a spomiędzy palców obficie lała się krew.



spomiędzy semantyczny
verb noun gen --- Theme Source CZASOWNIK - 1 OBIEKTY
2
przyimek informujący, że to, o czym mowa w zdaniu, dotyczy wyróżnionej części zbioru Spomiędzy setek listów wylosowano trzy.

















Wygardzono go, jak mówią Cyganie, spomiędzy rozbawionej elity.

















Racjonał i tiara wyróżniały go spomiędzy jednako odzianych kapłanów pierwszego i drugiego stopnia.

















Uważał opętanie matki Joanny za jakiś znak, za coś, co wyróżniało jej duszę spomiędzy innych dusz.



sponad semantyczny
verb noun gen --- Location Source patrzeć - 1 obiekt - 2
1 a przyimek informujący o skierowaniu wzroku powyżej danego miejsca lub obiektu Spojrzał na nią pytająco sponad gazety.

















Rysiek spojrzał na niego sponad wąskich, prostokątnych okularów.

















Śledził ją sponad ramion Freda.

















Przyjrzała mi się sponad podniesionego do ust kieliczka.



sponad semantyczny
verb noun gen --- Location Source CZASOWNIK - 1 POŁOŻENIE
1 b przyimek informujący o ruchu lub zdarzeniu z miejsca położonego wyżej niż obiekt lub obszar nazywany przez rzeczownik Sponad gór wiał wiatr.

















Coś wyłania się sponad horyzontu majakowych barw.

















Usłyszeliśmy głos sponad naszych głów.

















I rzeczywiście, nagle sponad lasu wynurzają się ogromne skrzydła czarno-żółtego szturmowca.



spoza semantyczny
noun noun gen --- Attribute LUDZIE PODMIOTY
1
przyimek informujący, że ktoś nie należy do grupy osób, instytucji lub organizacji, o której jest mowa Zabiegali o poparcie posłów spoza koalicji.












dziedzina - 1



To była robota człowieka spoza branży terrorystycznej.

















Nie widuje się z nikim spoza wąskiego grona ludzi z pracy.

















Z jakichś powodów była kobietą spoza towarzystwa.



spoza semantyczny
noun noun gen --- Location Source OBIEKTY MIEJSCE
2
przyimek informujący, że ktoś lub coś pochodzi z miejsca położonego poza danym obszarem Powołano recenzentów spoza Warszawy.

















Peter nie wypierał się swoich kontaktów ze świadomą istotą pochodzącą spoza Ziemi.

















U nas policja spoza Śląska nie ma nic do gadania!

















Czy przykłady takiego samego wojennego bezhołowia napotkał pan także w opisach działań militarnych prowadzonych przez armie spoza Europy?



spoza semantyczny
verb noun gen --- Location Source CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 OBIEKTY
3
przyimek informujący, że obiekt, o którym mowa, przestał być zasłonięty przedmiotem nazwanym przez rzeczownik Słońce wyjrzało spoza chmur.

















Wysunął się spoza swojego ogromnego biurka.

















Uśmiechała się zalotnie spoza wachlarza.












miejsce wyróżniające się z całości obiektu - 1



Szary, lekko różowawy świt podniósł się spoza Gór Zajordańskich.



spośród niesemantyczny
noun noun gen --- Theme Source ALL ALL
1
przyimek komunikujący, że to, o czym mowa w zdaniu, dotyczy wyróżnionej części jakiegoś zbioru Wybrano go spośród zebranych.







adj


jest elementem kategorii z podrzędnika przyimka określa kategorię zbioru



Na giełdzie gram tylko pięcioma spółkami spośród dziesięciu, które mam w portfelu inwestycyjnym.

















Druga matka była spośród zgromadzonych kobiet najbardziej doświadczona.

















Najjaśniejsza gwiazda spośród znanych dotychczas astronomom.

















To była najboleśniejsza porażka spośród wszystkich, których doświadczyłam.



spośród semantyczny
verb noun gen --- Location Source CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 POŁOŻENIE
2
przyimek komunikujący, że z miejsca położonego między jakimiś obiektami wysunęła się, wyjrzała lub wyszła rzecz lub osoba, o której mowa w zdaniu Spośród zarośli wyłaniała się zabytkowa wieża.

















Spośród jaśniejszych pasm złocących kosmyki przywoływała zapach płowych włosów swoich synów.

















Dziesięcioletniego chłopca wyłowiono prawie nieżywego spośród sitowi i wodorostów Wereszycy.

















Gdzieś spośród lasów i zagajników wycieka głos trąby pastuszej.



sprzed semantyczny
verb noun gen --- Time Source CZASOWNIK - 1 wydarzenie - 1
1
przyimek komunikujący, że to, o czym mowa w zdaniu, pochodzi z okresu wcześniejszego niż wydarzenie nazywane rzeczownikiem Pieśń ta pochodzi sprzed powstania listopadowego.

















Ostały się tylko guziki z mundurów polskich żołnierzy sprzed wojny.












zjawisko - 1



Powrót do stanu sprzed erupcji jest możliwy, lecz wymaga wiele wysiłku i współpracy wszystkich mieszkańców.

















Archeologowie wierzą, że pozostałości pochodzą z okresu sprzed potopu.



sprzed semantyczny
noun noun gen --- Time Source OBIEKTY CZAS
2
przyimek przyłączający rzeczownik, który określa, ile czasu upłynęło od danego zdarzenia do momentu mówienia To fotografia sprzed pięciu lat.







num








Patrzyłam na portret swojej matki sprzed lat.











wydarzenie - 1 CZAS



Patrz, mam nagranie z twojego przedstawienia sprzed roku.











rezultat - 1 CZAS



Odpychał od siebie smutne wspomnienia sprzed czterech lat.

















Ubiegał się o udział w rewizji wyroku sprzed pięciu lat.



sprzed semantyczny
verb noun gen --- Location Source CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 POŁOŻENIE
3
przyimek komunikujący, że dana osoba lub rzecz przestała być w miejscu znajdującym się przed obiektem nazywanym przez rzeczownik Samochód odjechał sprzed domu.

















Zniknął niespodziewanie tuż sprzed nosa tropiciela.

















Usunąłem szkła sprzed oczu.

















No i sprzątnęli nam śniadanie sprzed nosa!



u semantyczny
noun noun gen --- Theme OBIEKTY część - 3 II 1
przyimek komunikujący, że coś jest częścią pewnej rzeczy lub tworzy z czymś pewną całość Pomalowała paznokcie u nóg.

















Policjanci zdjęli odciski z palców u rąk podejrzanego.

















Przed oczami wyrasta nieskończony ciąg masztów z korporacyjnymi flagami u szczytów.











część - 3 OBIEKTY



Oparcia u krzeseł sięgały niemal pół metra.



u semantyczny
verb noun gen --- Recipient CZASOWNIK - 1 osoba - 1 II 2 a przyimek wprowadzający nazwę osoby, z której usług ktoś korzysta Zamówił buty u szewca.

















Jestem już po wizycie u lekarza.

















Możesz wziąć psa ze schroniska albo kupić go u hodowcy.

















Prosił o audiencję u dziekana.



u semantyczny
verb noun gen --- Theme CZASOWNIK DYNAMICZNY NIEZMIENNOSTANOWY - 1 osoba - 1 II 2 b której ktoś podlega jako wykonawca danej pracy Praktykowała u samego mistrza.

















Zarobiła u ogrodnika przez wakacje solidne pieniądze.



u semantyczny
verb noun gen --- Location być - 1 osoba - 1 II 3
przyimek komunikujący, że ktoś lub coś znajduje się w pomieszczeniu należącym do danej osoby bądź w miejscu, w którym ona przebywa Będę u ciebie jutro wieczorem.

















Wolański jest teraz u chorej matki. Nie przyjdzie na zajęcia.

















Mogłabym u ciebie przenocować?











uczestniczyć - 1 osoba - 1



Nie studiował u nas medycyny.



u semantyczny
verb noun gen --- Location CZASOWNIK - 1 POŁOŻENIE II 4
przyimek komunikujący o małej odległości między przedmiotem lub miejscem, w którym coś się dzieje, a danym miejscem lub terenem Wieś leżała u podnóża góry.

















Gwałtownym ruchem nogi odrzuca borń leżącą u jego stóp.

















Biegła, jak mogła najszybciej. w stronę kapliczki, która stała na skraju pól u skrzyżowania dróg.

















Usiadła na stołku u mych stóp.



u semantyczny
noun noun gen --- Theme CECHA OBIEKTY II 5
przyimek wprowadzający nazwę rzeczy lub osoby, której przysługuje dana cecha Miała powodzenie u mężczyzn.

















Skłonność do reminescencji u osób starszych występuje często.

















A mieli chcociaż duże powodzenie u koleżanek z roku?











stan psychiczny - 1 OBIEKTY



Te humorki u psa są nieznośne.



w semantyczny
verb noun loc -- Location CZASOWNIK - 1 POŁOŻENIE II 1
przyimek komunikujący, że dana osoba lub rzecz zajmuje część jakiejś przestrzeni, powierzchni Usiadł w fotelu.

















Zaczekam w samochodzie.

















Schowałem ją w ruinach zamku.

















Kasztany w podwórzu stały się prawie nagie.



w semantyczny
verb noun acc -- Location Goal CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 POŁOŻENIE II 2
przyimek komunikujący, że dana osoba idzie, jedzie lub wchodzi gdzieś Rankiem wyruszyli w góry.

















Codziennie pokonuję tę odległość w drodze do i z pracy.

















Chodźmy głębiej w las.











CZASOWNIK oznaczający sytuacje związane z relacjami abstrakcyjnymi - 1




Po osiągnięciu pełnoletności udał się w świat.



w semantyczny
verb noun acc -- Location Goal CZASOWNIK - CZYNNOŚĆ NDK oznaczający stan mentalny lub emocjonalny albo reakcję emocjonalno-fizjologiczną - 1 kierunek - 1 II 3
przyimek komunikujący, że dana osoba lub rzecz jest zwrócona do jakiegoś miejsca Dyrygent skierował wzrok w stronę orkiestry.

















Patrzyliśmy w kierunku zachodzącego słońca.

















Popatrz w naszą stronę.












obiekt - 2



Możesz mówić mi prosto w twarz, o co chodzi?



w semantyczny jeżeli podrzędnikiem jest przyimek, to podrzędnik nie musi mieć uzgodnionego przypadka z nadrzędnikiem verb noun acc -- Recipient CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z kontaktem fizycznym - 1 OTOCZENIE II 4
przyimek łączący się z nazwą obiektu czynności polegającej na zetknięciu się dwóch przedmiotów Piorun uderzył w stodołę.







prep








Wbij ten gwóździ w ścianę.












obiekt - 2



Zęby wampira wbiły się w szyję niewinnej niewiasty.

















Pocisk trafił go w udo.



w semantyczny
verb noun loc -- Theme CZASOWNIK - 1 element garderoby - 1 II 5
przyimek łączący się z nazwami rzeczy, które ludzie wkładają na siebie, a także nazwy opakowań różnych przedmiotów Najchętniej chodziła w dżinsach.

















Jeszcze nie widziałam cię w rękawiczkach w tę zimę.












opakowanie - 1



Większość produktów kupuję dla oszczędności w dużych opakowaniach.












tworzywo - 1



A świstak siedzi i zawija je w folię aluminiową.



w semantyczny


loc -- Theme CZASOWNIK - 1 OTOCZENIE II 6
przyimek łączący się z nazwą przedmiotu, wewnątrz którego lub na powierzchni którego jest otwór Wypalił dziurę w spodniach.

















Sprawdził wentylacje w rurach.

















Nie grzeb palcem w słoiku.












część ciała - 1



Przestań wiercić mi dziurę w brzuchu tymi pytaniami.



w semantyczny
verb noun loc -- Location CZASOWNIK oznaczający sytuacje związane z relacjami abstrakcyjnymi - 1 zdolność - 1 II 7
przyimek występujący w zdaniach, które komunikują, że dany proces zachodzi wewnątrz ciała lub umysłu danej osoby Szybko zrobiła wszystkie obliczenia w pamięci.











CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 część ciała - 1



Czuła pulsowanie krwi w skroniach.

















Brzęczy mi w uszach.



w semantyczny
verb noun loc -- Instrument CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 media - 2 II 8
przyimek łączący się z nazwą środka, za pomocą którego coś zostało przedstawione lub pokazane W telewizji oglądali często programy rozrywkowe.

















Przeczytał w gazecie o najnowszym krachu na rynku produktów srukturyzowanych.

















A w radiu było powiedziane, że ceny biletów nie ulegną zmianie.












KOMUNIKAT



Przedstawił w prezentacji wszystkie najważniejsze informacje.



w semantyczny
verb noun loc -- Location CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze współżyciem w społeczeństwie - 1 grupa - 5 II 9
przyimek łączący się z nazwą zbiorowości, która jest miejscem czyjejś pracy, nauki lub innej działalności Działał aktywnie w związkach zawodowych.

















Cały czas uczysz się w szkole zawodowej?

















Pracuję w jednej restauracji już 8 lat.











CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z posiadaniem - 1 grupa - 5



Odniósł duży awans w firmie.



w semantyczny
verb noun loc -- Theme CZASOWNIK STANOWY NDK - 1 grupa - 5 II 10
przyimek łączący się z nazwą grupy, do której ktoś lub coś należy Był najlepszy w klasie.

















Ilu jest graczy w drużynie?

















Jest pracownikiem w dziale księgowości.











CZASOWNIK PROCESYWNY DK - 1 grupa - 5



Został nowym członkiem w spółce.



w semantyczny
noun noun loc -- Theme joanna: Dałabym ALL, ale ten element musi należeć do dziedziniy definiowanej w podrzędniku przyimka. Nie będzie więc: kiełbasy w socjologii (raczej) czyn - 1 dziedzina - 1 II 11
przyimek łączący się z nazwą dziedziny, do której coś należy Stale powstają nowe kierunki w nauce i w sztuce.











kapitał - 1




Fundusze inwestycyjne w sektorze finansowym mogą mieć różną skalę ryzyka.











dziedzina - 1




Matematyka dyskretna jest moim ulubionym działem w matematyce.











OBIEKTY

















rezultat - 1




Słyszałeś o najnowszym odkryciu w dziedzinie bioinżynierii?



w semantyczny
verb noun loc -- Attribute CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 stan psychiczny - 1 II 12
przyimek łączący się z określeniami czyjegoś stanu psychicznego lub czyjejś sytuacji materialnej Przyszła do szkoły w wyśmienitym nastroju.

















Nie widziałem go jeszcze w takiej depresji.











CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze współżyciem w społeczeństwie - 1 stan psychiczny - 1



Mówiła w spokoju i bez pośpiechu.












sytuacja materialna - 1



Żyli w bogactwie i przypychu.



w semantyczny
verb noun loc -- Manner CZASOWNIK - 1 CECHA II 13
przyimek wprowadzający charakterystykę okoliczności towarzyszących jakiemuś zdarzeniu Słuchali kazania w milczeniu.

















Pogrążeni byli w smutku i żałobie po śmierci matki.












ilość - 1



W nawale pracy zapomniałam oddać garnitur do pralni.



w semantyczny
verb noun acc -- Condition CZASOWNIK - 1 zjawisko atmosferyczne - 1 II 14
przyimek łączący się z nazwą zjawiska atmosferycznego towarzyszącego jakiejś czynności Nie wychodź z domu w taką śnieżycę.

















I co będziemy robić w taką ulewę?

















Możemy wygrzewać się w słońcu.

















Pracowali ciężko w deszczu nad ustawianiem prowizorycznej barykady.



w semantyczny
verb noun loc -- Time CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 CZAS II 15
przyimek łączący się z określeniem czasu zdarzenia W lipcu wyjechał na urlop.

















Poszliśmy wspólnie w piątek do kina.

















W zeszłym roku pisała maturę.

















W zeszłą niedzielę urodziła bliźniaczki.



w semantyczny
verb noun acc -- Duration CZASOWNIK - 1 CZAS II 16
przyimek tworzący wraz z określeniem odcinka czasu wyrażenie informujące o długości trwania jakiegoś procesu W trzy lata zrobił doktorat.







num



ciąg - 4



Cinek w ciągu dwóch lat przekroczył granicę stukrotnie

















I zdarza się, że w ciągu jednego dnia przeżywam cały tydzień.

















Udało mi się w tydzień znaleźć nową pracę.



w semantyczny
verb noun loc -- Time CZASOWNIK - 1 wydarzenie - 1 II 17
przyimek łączący się z nazwą zdarzenia, któremu towarzyszy inne, toczące się równolegle do pierwszego Dziadkowie zginęli w powstaniu.

















W festiwalu wzięło udział około dziesięciu zespołów.












zjawisko - 1



Ważne by w przeziębieniu nie nadwyrężać dodatowo organizmu.



w semantyczny
verb noun acc -- Attribute CZASOWNIK oznaczający sytuacje związane z łańcuchem przyczynowo-skutkowym - 1 kształt - 1 II 18
przyimek łączący się z wyrażeniem określającym formę, jaką ma dany obiekt lub jaka została mu nadana Stoły ustawiono w podkowę.








loc







Usiedliśmy w kółku przy ognisku.

















Nagryzmolił coś w kształcie podpisu.












uporządowanie - 3



Ustawcie się w szereg.



w semantyczny
verb noun loc -- Instrument CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z wytwarzaniem czegoś - 1 nounancja - 1 II 19
przyimek łączący się z nazwą materiału, z którego coś zostało wykonane Michał Anioł rzeźbił w marmurze.



w semantyczny
noun noun acc -- Attribute obiekt - 2 motyw - 6 II 20
przyimek łączący się z określeniem wzoru lub deseniu na jakimś materiale Kup papier w kratkę.

















Sukienka w kropki.

















Kupiłam Ani na urodziny bluzkę w kwiaty.

















Co myślisz o tym sweterku z dekoltem w serek?



w semantyczny
verb noun acc -- Result stać się - 1 OBIEKTY II 21
przyimek łączący się z nazwą nowego obiektu lub określeniem nowej postaci istniejącego już obiektu, który ukształtował się w wyniku jakiejś zmiany Pąki rozwinęły się w kwiaty.






ger









I tak właśnie kijanka przeobraża się w dorosłą żabę.











stanie się - 2 OBIEKTY



Czas trwania przeobrażenia larwy w motyla zależy też od gatunku.



w semantyczny
verb noun loc -- Measure CZASOWNIK - 1 całość o określonej liczbie elementów - 1 II 22
przyimek łączący się z określeniem liczby i ilości Nakład wyszedł w setkach tysiecy egzemplarzy.







num acc


liczba - 2



Zmieścili się jakoś w pięciu do jednego samochodu.

















Przygotuj to sprawozdanie w dziesięciu kopiach.

















Straty liczono w milionach euro.



w semantyczny
adj noun loc -- Attribute znaczenie - 9 CECHA II 23
przyimek komunikujący, pod jakim względem przysługuje danej osobie lub rzeczy jakaś cecha Jabłka były cierpkie w smaku.

















Patrz jakie ma futerko miłe w dotyku.

















Stary dąb był najszerszym w obwodzie, jaki widziałem.

















Nie bądź przesadna w życzliwości.



w semantyczny
verb noun loc -- Purpose CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 SYTUACJA II 24
przyimek wprowadzający określenie motywu lub powodu czyjegoś działania Pojechała do miasta w poszukiwaniu leku.

















W urazie uszkodzona została błona bębenkowa.

















Mafia podpaliła im dom i samochód w odwecie.



w semantyczny
verb noun acc -- Purpose CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 SYTUACJA II 25
przyimek łączący się z określeniem celu czynności Pojechał w odwiedziny do babci.

















Kupiłem jej kwiaty w przeprosiny.

















Wyruszyli w pielgrzymkę do Częstochowy.

















Udał się do firmy w oględziny postępu prac.



w semantyczny
noun noun acc -- Quantification ALL ALL II 26
przyimek łączący dwie formy tego samego rzeczownika w konstrukcję, która komunikuje, że dane zdarzenie się powtarza albo dany przedmiot jest bardzo podobny do innego, tego samego rodzaju Dzień w dzień zapraszała gości.











wyznacza kategorię jest tej samej kategorii, co nadrzędnik przyimka



Kropka w kropkę.

















Chodziła za mną krok w krok.

















Pędzili łeb w łeb.



w niesemantyczny

noun acc -- Theme --- obiekt - 2 II 27
przyimek wprowadzający wyrażenie, za pomocą którego mówiący wzywa lub nakłania kogoś do określonego działania W nogi!



wbrew semantyczny
verb noun dat -- Manner CZASOWNIK - 1 model - 1

a przyimek komunikujący, że coś stało się w sposób niezgodny z tym, o czym jest mowa Postąpił wbrew przyjętym konwencjom.












komunikat - 1



Dostaniesz mandat, jak będziesz jeździł wbrew przepisom.

















Wbrew zaleceniom lekarza ciągle palił papierosy.












proces - 1



Wbrew pierwszemu wrażeniu okazała się być miłą osobą.



wbrew semantyczny
verb noun dat -- Theme CZASOWNIK - 1 LUDZIE

b lub komunikujący, że dana osoba nie chciała, by się zdarzyło to, o czym jest mowa Wbrew ojcu poszła do klasztoru.

















Mam podejrzenia, że wbrew Leibnizowi ten świat nie jest najlepszym ze światów.

















Drogi tato, zdecydowałam się wysłać do ciebie ten list wbrew matce, ale doszły mnie wieści, że jesteś chory.

















Pytanie, czy i dlaczego Słowacki był wieszczem, na długo jeszcze pozostanie, wbrew Gombrowiczowi, aktualne.



wedle semantyczny
verb noun
--





zobacz „według”




według semantyczny
verb noun gen -- Manner ALL KONCEPCJA
1
przyimek wskazujący na zgodność czegoś z czymś Pociąg przyjechał według rozkładu.






noun









Szedł najprostszą trasą według jego mapy.






adj




CECHA



Dobrała tapicerkę według koloru karoserii.












zbiór - 1



Wysoka zbudowana według klasycznych wzorców budowla odznaczała się niezwykły pięknem.



według semantyczny
verb noun gen -- Factor CZASOWNIK - 1 KOMUNIKAT
2
przyimek wskazujący na osobę, książkę lub inne źródło przytoczonej w zdaniu informacji Według zeznań świadków oskarżony znał ofiarę od dawna.

















Tak, rzeczywiście, według konstytucji wszyscy mamy równe prawa, takie same obowiązki i takie same możliwości.












PODMIOTY



Według babki, sny wędrują nieraz po ludziach, po domach, po wsiach, po miastach i w ogóle.












okoliczność - 1



Według wierzeń Indian Kaszinawów ludzkość powstała po potopie z robaków, które wylęgły się z trupów olbrzymów tworzących poprzednią cywilizację.



wewnątrz semantyczny jeżeli podrzędnikiem jest przyimek, to podrzędnik nie musi mieć uzgodnionego przypadka z nadrzędnikiem verb noun gen -- Location CZASOWNIK - 1 MIEJSCE I

przyimek komunikujący, że to, o czym mowa w zdaniu, znajduje się lub odbywa w granicach zamkniętej przestrzeni lub w obrębie jakiejś grupy Wewnątrz chatki znaleźliśmy mnóstwo bezużytecznych rupieci.







prep








Tłum turystów kłębił się wewnątrz budynku.












obiekt - 2



Czuła ciepło małej rączki wewnątrz swojej dłoni.












PODMIOTY



Eskalacja przemocy wewnątrz organizacji prowadzi do jej rozpadu.



wkoło semantyczny
verb noun gen --


I

zobacz „wokół I”




wobec semantyczny
verb noun gen -- Recipient CZASOWNIK CZYNNOŚCIOWY NDK - 1 PODMIOTY
1
przyimek przyłączający nazwę osoby, instytucji lub organizacji, do której odnosi się charakteryzowana w zdaniu postawa lub czynność Wobec handlarzy narkotyków stosowano surowe kary.






noun



CECHA PODMIOTY



Czujność nie oznacza bynajmniej podejrzliwości wobec nieznajomych.






ger









Sarny stały się tak ufne wobec ludzi, że podchodzą do nich na odległość kilku metrów.











czynność - 1 PODMIOTY



Spełnianie obowiązków wobec ojczyzny jest powodem do dumy dla patrioty.



wobec semantyczny
verb noun gen -- Condition CZASOWNIK - 1 okoliczności - 1
2
przyimek przyłączający charakterystykę okoliczności, zwykle niekorzystnych, które pociągnęły za sobą konsekwencje przedstawione w zdaniu Wobec zagrożenia lawinowego zrezygnowali ze wspinaczki.







adj








Wobec wrogiego nastawienia krajów ościennych zaczęto się szykować do wojny.

















Czuję bezradność wobec niezawinionego cierpienia.

















Potwierdzono sprzeciw wobec niekorzystnej ustawy podatkowej.



wobec semantyczny
noun noun gen -- Comparition CECHA rezulat - 1
3
przyimek wprowadzający podstawę porównania charakteryzowanego w zdaniu zjawiska lub przedmiotu Wysiłek był niewielki wobec oczekiwanych rezultatów.











OBIEKTY OBIEKTY



Jestem jak alkoholik wobec wódki.

















Twoja kawa wobec mojej smakuje jak lura.











CECHA OBIEKTY



Wobec jej sumienności i skrupulatności jesteś patentowanym leniem.



wobec semantyczny
verb noun gen -- Theme Background CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 LUDZIE
4
przyimek wraz z rzeczownikiem nazywającym osobę komunikujący o obecności danej osoby w czasie danego zdarzenia Przeprosiła nauczyciela wobec całej klasy.

















Czuł się wobec dziadka trochę onieśmielony.

















Wygłosiła komunikat wobec wszystkich współpracowników.

















Zachowywał się nieufnie nawet wobec najbliższej rodziny.



wokoło semantyczny


gen --


I

zobacz „wokół I”




wokół semantyczny
verb noun gen -- Location CZASOWNIK - 1 POŁOŻENIE I 1
przyimek komunikujący, że to, o czym mowa w zdaniu, ma miejsce ze wszystkich stron czegoś lub kogoś znajdującego się w środku Wielkie ćmy krążyły wokół lampy.

















Najbardziej zagrożone są tereny wokół lotnisk i przy głównych arteriach wody.

















Chwilę później wokół stawu zaczęły dziać się dziwne rzeczy.

















Nie był szpakowaty, nie miał zmarszczek i głębokich bruzd na czole i wokół nosa.



wokół semantyczny
verb noun gen -- Location CZASOWNIK - 1 POŁOŻENIE I 2
przyimek określający centralne miejsce lub środowisko, w którym są dokonywane charakteryzowane działania Potrafiła skupić wokół siebie niemałą grupę uczniów.

















Nie mógł patrzeć, jak wszyscy wokół niego się bogacą a on tonie w długach.

















Patrzę, jak wielu ludzi wokół mnie unicestwia swoje związki, w swej ignorancji.

















Natychmiast przechodnie skupili się wokół miejsca wypadku.



wokół semantyczny
verb noun gen -- Theme CZASOWNIK - 1 ALL I 3
przyimek określający główny temat tego, o czym mowa w zdaniu Ożywiona dyskusja toczyła się wokół lustracji.

















Akcja noweli toczy się wokół jednego wątku.

















Moje myśli nieodparcie krążyły wokół niej.



wokół semantyczny
verb noun gen -- Theme CZASOWNIK DYNAMICZNY NIEZMIENNOSTANOWY - 1 OBIEKTY I 4
przyimek wskazujący na przedmiot, którym się ktoś zajmuje Rodzice krzątali się wokół gospodarstwa.

















Wszyscy skakali wokół niej, jakby była jakimś cudownym dzieckiem.












kontekst - 1



Pracownicy skoncentrowali się wokół problemu z nowym klientem.












DOBRA



Zabiegi przedświąteczne koncentrują się wokół jedzenia i przedmiotów.



wskutek semantyczny
verb noun gen -- Condition CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 SYTUACJA


przyimek wprowadzający informację o przyczynie czegoś Zmarła wskutek odniesionych obrażeń wewnętrznych.

















Może nastąpić wskutek tego wypadku także silny wstrząs psychiczny.

















Została wydalona ze szkoły wskutek karygodnego zachowania i kilkukrotnego przyłapania na kradzieży.

















Pociąg zjechał z szyn na zakręcie wskutek zablokowania się starych hamulców.



wzdłuż semantyczny
verb noun gen -- Path CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 POŁOŻENIE I

przyimek komunikujący, że coś znajduje się lub odbywa równolegle do długości danego obiektu Wędrowali ścieżką wzdłuż wybrzeża rzeki.

















Jego myśli wędrowały wzdłuż warszawskiej szosy.

















Julek biegł wzdłuż pociągu.



wśród semantyczny
verb noun gen -- Location CZASOWNIK - 1 OBIEKTY
1
przyimek komunikujący, że przedmiot, osoba itp., o których mowa, są otoczone innymi przedmiotami, osobami itp. Szła miedzą wśród rozgrzanych zbóż.

















Kąpałem się wśród ptaków i ryb.

















Stąpanie po nierównym gruncie wśród mchów i korzeni sprawiało mu przyjemność.

















Zniknęli wśród drzew zagajnika.



wśród semantyczny
verb noun gen -- Theme CZASOWNIK - 1 CECHA
2
przyimek komunikujący, że przedmiot, osoba lub zjawisko, o których mowa, są jednym z elementów danego zbioru przedmiotów, osób lub zjawisk Nie wiem, czy to przeznaczenie, czy przypadek, że zostałem wśród żywych.







adj



OBIEKTY



Wśród nagrodzonych umieszczono jego nazwisko.

















Znów był mistrzem wśród swoich uczniów.












zjawisko - 1



Płomienie trzaskały głośno wśród pożaru.



wśród semantyczny
verb noun gen -- Experiencer CZASOWNIK - 1 PODMIOTY
3
przyimek komunikujący, że to, o czym mowa w zdaniu, dotyczy wymienionej grupy osób jako całości lub każdej bądź większości z nich z osobna Wśród licznie przybyłych gości narastała niecierpliwość.

















Z początku wzbudziło to entuzjazm wśród ludzi z najniższego szczebla.

















Skandal jaki wybuchł wśród polityków stał się pożywką dla mediów.

















Wśród więźniów wybuchł bunt.



wśród semantyczny
verb noun gen -- Condition CZASOWNIK - 1 zjawisko - 1
4
przyimek komunikujący o zjawiskach towarzyszących danemu zdarzeniu Weszły na estradę wśród dźwięków orkiestry.

















Spałem wśród zgrzytów tramwajów i hałasu samochodów.

















Kołatał żałośnie wśród gwałtownego szumu ulewy.

















Reszta dnia upływa wśród przyjemnych pogawędek z pułkownikiem.



z semantyczny
noun noun gen -- Location OBIEKTY POŁOŻENIE II 1 a przyimek tworzący wyrażenia oznaczające miejsce znajdowania się czegoś Gwóźdź wystający z deski.

















Marta wyciąga książkę z torby.

















Wynieś talerze z pokoju.

















Poproszę wodę gazowaną z lodówki.



z semantyczny
verb noun gen -- Location Source CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 POŁOŻENIE II 1 b rozpoczęcia ruch lub czynności Wyszedł z banku.

















Wybiegł z domu jak poparzony.

















Grzesiek wychodzi z łazienki w szlafroku.











CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze zjawiskiem fizycznym - 1 POŁOŻENIE



Z pokoju słychać było głośne wrzaski.



z semantyczny
noun noun gen -- Location Source OBIEKTY MIEJSCE II 1 c pochodzenia kogoś lub powstania czegoś Pamiątka z Afryki.

















Senator Warner z Północnej Karoliny zapowiada, że położy kres łapówkarstwu wśród elit.












podmiot - 3



Chleb z piekarni.











podmiot - 3 MIEJSCE



Nowa firma z Augustowa zatrudnia ok. 150 pracowników.



z semantyczny
noun noun gen -- Theme Source informacja - 1 KOMUNIKAT II 2
przyimek tworzący wyrażenia oznaczające źródło informacji lub wiedzy dane z rocznika statystycznego

















Prześlij nam wykresy z prezentacji.












dziedzina - 1



Słyszałeś o nowym magazynie z neurobiologii?











dziedzina - 1 KOMUNIKAT



Nauczyłeś się programowania z książek?!











zajęcia - 1 dziedzina - 1



Seminarium z epistemologii.












media - 2



Nauczyłam się tego dzięki kursowi z internetu.



z semantyczny
noun noun gen -- Condition OBIEKTY SYTUACJA II 3 a przyimek tworzący wyrażenia określające okoliczności pojawienia się jakiejś rzeczy lub osoby towary z importu

















ludzie z emigracji












proces - 1



żywność z przeceny












działalność - 1



Udało mi się zdobyć drukarkę z recyklingu.



z semantyczny
noun noun gen -- Time Source DOBRA CZAS II 3 b czas powstania czegoś powieść z XIX w.

















W pamięci komputera znajdowała się już większość danych z lat sześćdziesiątych oraz urywki z lat siedemdziesiątych.

















Mam jeszcze trochę obiadu z wczoraj.

















wino z roku 2015



z semantyczny
verb noun gen -- Instrument CZASOWNIK CZYNNOŚCIOWY NDK - 1 obiekt - 2 II 3 c lub podstawę do wykonania czegoś Grał z nut.

















Narysowała kotka z szablonu.












sposób - 1



Gotować z przepisów.



z semantyczny
noun noun gen -- Theme Source OBIEKTY OBIEKTY II 4 a przyimek tworzący wyrażenia nazywające składnik całości wiązanka z róż

















szal z jedwabiu












nounancja - 1



rodzynki z sernika











część - 1 OBIEKTY



rozdział z książki



z semantyczny
noun noun inst -- Attribute OBIEKTY substancja - 1 II 4 b lub zbiór zawierający określony element kawa z mlekiem

















miska z wodą












obiekt - 2



książka ze streszczeniem












element - 3



koszulka z długim rękawem



z semantyczny
verb noun gen -- Condition CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 doznanie - 1 II 5 a przyimek tworzący wyrażenia określające przyczynę jakiegoś zachowania lub procesu Zemdlała z głodu.












okoliczność - 1



Kradł z braku pieniędzy.

















Chciałbym umrzeć z miłości.












zachowanie - 1



Gadał swoje historie z przyzwyczajenia.



z semantyczny
verb noun gen -- Theme Source CZASOWNIK DYNAMICZNY ZMIENNOSTANOWY - 1 OBIEKTY II 5 b albo stan początkowy procesu Z dziecka wyrosła panna.







adj








Z małego sklepiku rozwinęli się w duże przedsiębiorstwo.

















Z nasionka wyrosło drzewo.

















Larwa przeobraziła się z poczwarki w motyla.



z semantyczny
verb noun gen -- Attribute charakteryzować się - 1 ALL II 6 a przyimek tworzący wyrażenia charakteryzujące zakres odniesienia danej cechy Z oczu była podobna do matki.

















To prześcieradło wygląda jak psu z gardła zostało wyciągnięte.

















Z twarzy przypominał Toma Hanksa.

















Może i jest inteligentna, ale z charakteru nieznośna.



z semantyczny
verb noun gen -- Manner CZASOWNIK CZYNNOŚCIOWY NDK - 1 cecha czynności - 1 II 6 b lub wysoki stopień nasilenia czynności Kochał ją z całego serca.

















Pracował z największą wyrtwałością.

















Grać z pasją.












zdolność - 1



Postaram się z całej mocy.



z semantyczny
noun noun inst -- Theme osoba - 1 OBIEKTY II 7 a przyimek tworzący wyrażenia nazywające rzecz, którą ktoś ma przy sobie pan z parasolem

















złodziej z nożem w ręku

















Zawsze chodzi z teczką.

















Ma z sobą kwiaty dla ukochanej.



z semantyczny
verb noun inst -- Theme CZASOWNIK - 1 osoba - 1 II 7 b oraz osobę towarzyszącą komuś Podróżowała z mężem.

















Poszłam na bal z Michałem.

















Spotykasz się z tym wokalistą?

















Jestem na zakupach z siostrą.



z semantyczny
verb noun inst -- Theme zjawisko - 1 zjawisko - 1 II 7 c lub rozmawiającą z kimś albo zjawisko występujące razem z innym Padał deszcz z gradem.






noun









Nastąpił okres suszy z częstymi pożarami lasów.

















Wykryto u niej raka z przerzutami.











kontaktować się - 1 osoba - 1



Rozmawiam teraz z matką przez telefon, nie przeszkadzaj.



z semantyczny
verb noun inst -- Attribute CZASOWNIK ZDARZENIOWY NDK - 1 zjawisko - 1 II 8 a przyimek tworzący wyrażenia informujące o okolicznościach towarzyszących działaniu Okno zamknęło się z trzaskiem.







ger








Odjechał z piskiem opon.












okoliczność - 1



Przygląda się z zaciekawieniem.












działanie - 2



Przesadzała z usługiwaniem gościom.



z semantyczny
verb noun inst -- Purpose CZASOWNIK DYNAMICZNY ZMIENNOSTANOWY - 1 rezultat - 1 II 8 b oraz jego celu i skutku Przyszedłem do pana z prośbą o radę.

















Spotkał się z karą za swoje czyny.

















Udaliśmy się z zaproszeniem na obiad do nowych sąsiadów.

















Ratownicy zdążyli przybyć na czas z pomocą.



z semantyczny
verb noun inst -- Time CZASOWNIK DYNAMICZNY ZMIENNOSTANOWY - 1 SYTUACJA II 9 a przyimek tworzący wyrażenia oznaczające początek i koniec jakiegoś stanu Budziła się z pianiem koguta.







ger








Poczuli się głodni z zapachem obiadu.

















Firma przestała istnieć z przejęciem przez koncern.



z semantyczny
verb noun inst -- Path CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 żywioł - 1 II 9 b lub kierunek ruchu Peleton jechał z wiatrem.












kierunek - 1



Szliśmy z kierunkiem wskazanym przez drogowskaz.












ruch - 3



Płynęli z prądem rzeki.



z niesemantyczny
verb adv -- prep -> adv Manner CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 znowu - 1
9 c lub informujący w o zmianie położenia na poprzednie Jechaliśmy z powrotem do domu.

















Schował wszystkie przybory z powrotem do szuflady.



z niesemantyczny
verb adv -- prep -> adv Manner --- charakterystycznie - 2 II 10
przyimek tworzący przysłówki złożone z cudzoziemska

















z chłopska

















z mała

















z bliższa



za semantyczny
verb noun inst -- Location CZASOWNIK STANOWY NDK - 1 budowla - 1 I 1 a przyimek tworzący wyrażenia komunikujące, że osoba lub rzecz znajduje się po przeciwnej stronie danego obiektu niż obserwator Za katedrą wisiał orzeł w koronie.












POŁOŻENIE



A za drzwiami stoi Kinga.

















Spasione szczury egzystują wygodnie za ścianą.











CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 budowla - 1



Słychać, jak żule biją się za sklepem.












POŁOŻENIE



Starał się ujrzeć coś za oknem, ale widział tylko białawą mgłę.



za semantyczny
verb noun inst -- Order CZASOWNIK STANOWY NDK - 1 OBIEKTY I 1 b albo dalej niż obiekt, z którego pozycją jest porównywana Stała w kolejce za starszym małżeństwem.

















Nie widzę nazwy ulicy, który znajduje się za przejściem dla pieszych.

















Mapa leży za walizką.











CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 OBIEKTY



Musiałam usiąść w autokarze za przyjaciółką, bo miejsce obok było zajęte.



za semantyczny
verb noun inst -- Order CZASOWNIK STANOWY NDK - 1 OBIEKTY I 1 c lub niżej od obiektu w jakiejś hierarchii, z którego pozycją jest porównywana Na liście rankingowej nasza klasa zajmowała drugie miejsce tuż za klasą matematyczną.

















W łańcuchu pasożytów bakterie znajdują się za konsumentami.

















Za dyrektorem działu stał jeszcze CEO, którego nie znosili wszyscy w firmie.



za semantyczny
verb noun inst -- Path CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 środek transportu - 1 I 2
przyimek tworzący wyrażenia komunikujące, że ktoś lub coś posuwa się z tyłu danej osoby lub danego pojazdu Autobus jechał za ciężarówką.












LUDZIE



Alojz mocnymi krokami szedł za nim do bramy.

















Szliśmy bezmyślnie za tłumem.

















Biegnij za Maćkiem, to doprowadzi cię do naszej bazy.



za semantyczny
verb noun inst -- Location CZASOWNIK STANOWY NDK - 1 POŁOŻENIE I 3 a przyimek tworzący wyrażenia komunikujące, że ktoś lub coś znajduje się na zewnątrz danego obszaru Nasze dzieci od dawna mieszkają za miastem.

















Piękne wzgórza rozciągają się za wioską.



za semantyczny
verb noun acc -- Location CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 POŁOŻENIE I 3 b przyimek tworzący wyrażenia komunikujące, że ktoś lub coś przemieszcza się do miejsca położonego na zewnątrz danego obszaru Poszliśmy za miasto na wycieczkę do lasu.

















Dojechaliśmy za strefę graniczną.



za semantyczny
verb noun acc -- Theme CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z kontaktem fizycznym - 1 część ciała - 1 I 4
przyimek przyłączający nazwę części ciała lub rzeczy, którą ktoś chwycił Złapał chłopca za rękę.

















Nie łap mnie za udo!












rzecz - 4



Chwytaj za torebkę i idziemy.

















Szarpnęła za wózek na zakupy.



za semantyczny
noun noun acc -- Theme Background dochód - 1 DOBRA I 5 a przyimek przyłączający określenie przedmiotu transakcji Dostała niewielkie honorarium za książkę.

















Wpłaciła wadium za mieszkanie.

















Dostałaś już wynagrodzenie za pracę?












stan - 1



Zapłaciła zaliczkę za wycieczkę.



za semantyczny
noun num acc -- Measure DOBRA kwota - 1 I 5 b albo kwoty, którą ktoś zapłacił lub przyjął z tytułu jakiejś transakcji Kup sobie loda za dwa złote.







noun








Dorwałam spodnie za pięćdziesiąt złotych.











transakcja - 1 kwota - 1



Zlecił przelew za 200 złotych.











zbiór rzeczy - 1 kwota - 1



Firma kupiła nowy sprzęt elektroniczny za ponad milion euro.



za semantyczny
verb noun acc -- Condition CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 CZEMU I 6 a przyimek tworzący wyrażenia wskazujące przyczynę jakiegoś zachowania Pogniewała się na niego za spóźnienie.

















Dostał karę za niepoprawne zachowanie.

















Przyszło ci zapłacić za swoją głupotę.

















Płacę mu za ochronę posiadłości podczas naszej nieobecności.



za semantyczny
verb noun acc -- Purpose CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 CZEMU I 6 b lub cel wykonania czynności Modlili się za syna.












DOBRA



Jeśli ty to robisz za pieniądze….

















Weź się w końcu za ćwiczenia, bo wyglądasz jak flak.



za semantyczny
verb noun acc -- Condition CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 zachowanie - 1 I 6 c lub warunki wykonania czynności Telefonie komórkowe proponowały niezły układ - ciężki pieniądz w zamian za zgodę na postawienie masztu.







ger



obiekt - 2



W niepamięć odeszły czasy, kiedy mogłeś kupić bagażnik skłusowanego węgorza za koraliki i lusterka bądź dwie flaszki wódki.












czynność - 1



W zamian za prywatne usługi, czyli pisanie odwoławczych podań, dostawał cebulę, chleb, smalec, czasem boczek i owoce.



za niesemantyczny
verb adv -- prep -> adv Manner CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 cecha - 1 I 6 d lub sposób wykonania czynności To zabrnęło już za daleko.

















Rozdawali za darmo żywność w fundacji.

















Zaprotestowała trochę za głośno i wszyscy przy stole zwrócili oczy w jej kierunku.



za semantyczny
verb noun inst -- Quantification CZASOWNIK oznaczający sytuacje związane z łańcuchem przyczynowo-skutkowym - 1 zrobienie - 1 I 7
przyimek tworzący wyrażenia komunikujące o powtarzających się okolicznościach, które pociągają za sobą charakteryzowany skutek Dopiero za trzecim podejściem udało się uruchomić komputer.







adj








Zdałem egzamin już za drugim podejściem.












raz - 3



Zaliczyłam kurs dopiero za drugim razem.












SYTUACJA



Dostałem zniżkę dopiero za trzecią wizytą u fryzjera.



za semantyczny
verb noun acc -- Factor CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 osoba - 1 I 8 a przyimek tworzący wyrażenia wskazujące osobę, która miała robić to, co robi zamiast niej ktoś inny Pójdź za mnie na to spotkanie.

















Tym razem moja mama pójdzie na zebranie za tatę.

















Poszłam za koleżankę do apteki po leki.

















Zostaniesz za mnie na dyżurze?



za semantyczny
verb numcol acc -- Attribute robić - 1 całość o określonej liczbie elementów - 1
 I 8 b lub komunikujące, że ktoś robi czegoś bardzo dużo, przez wskazanie na liczbę osób, która zazwyczaj wykonuje daną czynność Pracował za dwóch.

















Uwijał się za czworo.



za semantyczny
verb num acc -- Time CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 CZAS I 9 a przyimek tworzący wyrażenia określające czas, po upływie którego nastąpi dane zdarzenie Za dziesięć minut odjeżdżamy.







noun








Ale tylko bezradne serce biło mu tak, jakby za chwilę miało rozerwać drabinę żeber.

















Przybędę na Folegandros najdalej za trzy dni.

















Pośpiesz się, bo za chwilę wychodzimy.



za semantyczny
verb num nom -- Time wskazywać - 3 CZAS I 9 b lub jaki pozostał do danego punktu czasowego Za kwadrans wybije północ.







noun


CZAS CZAS



Za trzy minuty dwunasta.











być - 4 CZAS



Za dziesięć minut będzie czwarta.



za semantyczny
verb noun gen -- Time CZASOWNIK - 1 osoba - 1 I 10
przyimek tworzący wyrażenia określające czasy, w których nastąpiło dane zdarzenie Za Kazimierza Wielkiego powstała Akademia Krakowska.

















Mojej kilkunastoletniej córce musiałem długo tłumaczyć, jak to "za Stalina" było, i też nie sądzę, aby wszystko pojęła.

















Tam za Gierka zarabiałeś dwadzieścia dolarów miesięcznie!












porządek - 5



Ale przecież tu za komuny przyjeżdżali na polowanie oficerowie z KBW.



za semantyczny
noun noun inst -- Quantification CZAS CZAS I 11
przyimek tworzący wyrażenia komunikujące o następowaniu po sobie takich samych czynności, zdarzeń lub odcinków czasu Upływa dzień za dniem.

















Wydaje się, że to bardzo dużo czasu, ale minuta płynie za minutą, godzina za godziną, a ty nie masz nic.











krok - 9 krok - 9



Powoli, krok za krokiem cofał się do drzwi.











ILOŚĆ ILOŚĆ



Przemierzali las kilometr za kilometrem, ale nie mogli znaleźć z niego wyjścia.











obiekt - 2 obiekt - 2



Kelner obsługiwał stolik za stolikiem nie mając czasu nawet napić się wody.











SYTUACJA SYTUACJA



Spotkanie za spotkaniem przywiązywali się do siebie coraz bardziej.



za semantyczny


acc -- Time SYTUACJA okres - 1 I 12
przyimek tworzący wyrażenia nazywające okres obejmujący stan rzeczy, o którym mowa Nie zapłaciła pani czynszu za styczeń.



za semantyczny
verb noun acc
Attribute CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 osoba - 1 I 13
przyimek przyłączający określenie właściwości lub roli przypisywanej osobie albo rzeczy Przez pomyłkę uznano go za złodzieja.

















Niektórzy mieli mu za złe, że nie poinformował nikogo o odwołaniu spotkania.

















Przepraszam, wzięłam cię za Maćka.












obiekt - 2



Oj przepraszam, wzięłam to za mój płaszcz.



za semantyczny
verb noun inst -- Condition CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 OBIEKTY I 14
przyimek przyłączający nazwę przedmiotu uczuć lub upodobań Szalał za nią.

















Tęsknił bardzo za ukochaną.

















Mimo przyjemnie spędzanego czasu na wakacjach, stęskniła się już za domem.












DOBRA



Przepada za jedzeniem.



zamiast semantyczny
noun noun gen -- Theme Background DOBRA DOBRA I

przyimek komunikujący, że miał miejsce inny stan rzeczy niż ten, którego można było się spodziewać Miał na sobie aksamitną kokardkę zamiast krawata.

















Za chwilę Kasia dostanie lody zamiast mleka.

















Na życzenie Klaudii obejrzeli romantyczny film zamiast wojennego.











stan - 1 stan - 1



Czuł, że zamiast euforii wielkiego sukcesu przepełnia go gorycz.



ze semantyczny


inst --


I

zobacz „z II”




znad semantyczny
verb noun gen -- Location CZASOWNIK - 1 POŁOŻENIE
1
przyimek tworzący z rzeczownikiem wyrażenie informujące, że coś znajduje się nad obiektem nazywanym przez rzeczownik Powiedział znad klawiatury, że kończy już na dziś pracę.

















Wierzba znad skarpy była dla mnie symbolem stabilności i siły.

















Taka dziwna historia – dobiegało znad biurka pani Grażynki.

















Jej zalękniony wzrok, jaki w niego wreszcie wlepiła znad poduszki, nie mógł nie wstrząsnąć mężczyzną.



znad semantyczny
verb noun gen -- Location Source CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 OTOCZENIE
2
przyimek tworzący z rzeczownikiem wyrażenie informujące, że coś porusza się nad obiektem nazywany przez rzeczownik i oddala się od niego Uniósł głowę znad umywalki.












przestrzeń - 1



Powietrze nadciągało gdzieś znad Syberii.



znad semantyczny
verb noun gen -- Location Source CZASOWNIK - 1 zbiornik wodny - 1
3
przyimek tworzący z rzeczownikiem wyrażenie informujące, że ktoś lub coś pochodzi, przybywa lub dochodzi z miejsca położonego nad zbiornikiem wodnym nazywanym przez rzeczownik Głos dobiegał znad jeziora.

















Podróżowali znad jednego oceanu nad drugi.

















Julka wróciła znad rzeki na pole kempingowe.

















Uwielbiałem opary, które unosiły się rankiem znad jeziora.



zza semantyczny
verb noun gen -- Location Source CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 OBIEKTY
1
przyimek tworzący wyrażenia informujące, że coś przestało być zasłonięte przedmiotem nazywanym przez rzeczownik Wyskoczył nagle zza biurka.

















Najpierw wyskoczył zza nich rudy pies, a potem wyszła ta śliczna mała blondynka.

















Zza zakrętu gościńca wyłoniła się dziwna, acz malownicza kompania.

















Wartownik krzyknął, wtedy zza płotu wyszedł drugi maruder.



zza semantyczny
verb noun gen -- Location Source CZASOWNIK - 1 POŁOŻENIE
2
przyimek tworzący wyrażenia komunikujące, że coś pochodzi z miejsca położonego dalej niż obiekt nazywany przez rzeczownik Słychać ujadanie psów zza sąsiednich drzwi.

















Jednak dla ludzi zza grubych czerwonych murów przestał istnieć pośród żywych.

















Bufetowa spojrzała na nich obojętnie zza parującego ekspresu włoskiej marki "Gaggia".

















Przytłumione odgłosy wpływające do pokoju zza ściany, z wolnego świata, zdewaluował dzwonek telefonu.



śród semantyczny


gen --



zobacz „wśród”






Arkusz 2: Przyimki spoza SJP
Przyimek Semantyka przyimka Uwagi Część mowy jaką jest nadrzędnik Część mowy jaką jest podrzędnik Przypadki podrzędnika (jeżeli się odmienia) Koordynacja (jeżeli podrzędnik się nie deklinuje) Rola tematyczna Preferencje selekcyjne nadrzędnika Preferencje selekcyjne podrzędnika Słowosieć? Nr Sem. przypadki Glosa Przykłady Źródło przykładów
a niesemantyczny może też występować jako à verb num nom --- Measure CZASOWNIK - 1 ILOŚĆ


przyimek przyłączający określenie miary lub ceny W magazynie znajduje się 10 sztuk a 5 zł. przykład własny




noun










contra semantyczny
noun noun nom
dziedziczenie roli po nadrzędniku + atrybut Background PODMIOTY PODMIOTY


przyimek przyłączający nazwę obiektu, podmiotu lub idei, z którą inny obiekt, podmiot lub idea współzawodniczy Szykuje się nam kolejna jatka medialna na linii Prawo i Sprawiedliwość contra TVN. Tym razem politykom PiS-u nie spodobał się ostatni program „Teraz My!” Andrzeja Morozowskiego oraz Tomasza Sekielskiego. zbalansowany NKJP (300M segmentów)








KONCEPCJA KONCEPCJA













OBIEKTY OBIEKTY





kontra semantyczny
noun noun nom
dziedziczenie roli po nadrzędniku + atrybut Background PODMIOTY PODMIOTY


zobacz "contra" Za dwa tygodnie na częstochowskim torze żużlowym najlepsi zawodnicy polscy zmierzą się z czołówką światową Spotkanie pod nazwą "Gwiazdy światowego żużla kontra gwiazdy polskiego żużla" zostanie rozegrane 27 maja. pełny NKJP (1800M segmentów)








KONCEPCJA KONCEPCJA













OBIEKTY OBIEKTY





la semantyczny
verb noun gen
Recipient CZASOWNIK - 1 PODMIOTY


przyimek wyznaczający obiekt odniesienia komunikowanego sądu Jest mnóstwo dzieł na świecie, które sugerują obecność podziemnych korytarzy interpretacyjnych la "Ulisses" Joyce'a, ale po latach okazuje się, że nikt ich nie wykrył. Może ich nigdy nie było, a może nie potrafiono się do nich włamać, co wychodzi na jedno. zbalansowany NKJP (300M segmentów)





acc


OBIEKTY





loco semantyczny rola tematyczna może mieć atrybut Source albo Goal w zależności od kontekstu verb noun nom
Location CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z posiadaniem - 1 MIEJSCE


przyimek przyłączający miejsce dostarczenia lub odbioru towaru Chciałem przypomnieć formułę cenową w kontrakcie ze stroną norweską, która wyklucza jakiekolwiek koszty transportu, a dostawy odbywać się będą loko wybrzeże polskie w Niechorzu. zbalansowany NKJP (300M segmentów)








CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1














robić _CZYNNOŚĆ_ - 1






loko semantyczny rola tematyczna może mieć atrybut Source albo Goal w zależności od kontekstu verb noun nom
Location CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z posiadaniem - 1 MIEJSCE


zobacz "loco" Chciałem przypomnieć formułę cenową w kontrakcie ze stroną norweską, która wyklucza jakiekolwiek koszty transportu, a dostawy odbywać się będą loko wybrzeże polskie w Niechorzu. zbalansowany NKJP (300M segmentów)








CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1














robić _CZYNNOŚĆ_ - 1






odnośnie semantyczny
verb ger gen
Theme Background CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze współżyciem w społeczeństwie - 1 ALL


przyimek określający przedmiot lub zakres czynności, zdarzenia lub stanu rzeczy, o którym mowa w zdaniu Patrząc na założenia programu Leader, widać, że stawia na pomysłowość i wszechstronność. Projekty można bowiem składać odnośnie każdej dziedziny życia lokalnej społeczności, od rolnictwa, poprzez kulturę, turystykę, rekreację czy rozwój technologii informacyjnej. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)




noun


CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1










prep (do)


CZASOWNIK oznaczający sytuacje związane z relacjami abstrakcyjnymi - 1






per semantyczny
verb noun nom
Attribute określać - 2 człowiek - 1


przyimek przyłączający nazwę czyjegoś tytułu lub formę zwracania się do kogoś Miał sposób bycia starego szarmanta w dobrym stylu i wyraźny akcent kresowy. Do szofera, który wniósł za nim paczki, do żony, syna i córki, do lokaja i pokojówki mówił per "kochasiu", przy czym brzmiało to jak "kuchassju". zbalansowany NKJP (300M segmentów)








zwracać się - 1 OBIEKTY













komunikować - 2














określić - 2














zakomunikować - 1














zwrócić się - 1






pobok semantyczny
prep (w) noun gen
Location CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 POŁOŻENIE


przyimek komunikujący, że ktoś lub co znajduje się z boku, po bokach lub w pobliżu jakiegoś innego obiektu W pobok cmentarza prowadziła droga, jak mówił drogowskaz: "Na Opłytną". Dziedzicem, a właściwie: właścicielem, nie dziedzicem, był pan Żarczewski. Ojciec mówił mi: "Żaden Żarczewski, takiego nazwiska nie ma. pełny NKJP (1800M segmentów)



verb











podal

verb noun gen
Location CZASOWNIK - 1 POŁOŻENIE


zobacz "opodal" Wapno, jako odpad przemysłowy z International Paper Kwidzyn SA, od pewnego czasu kupują rolnicy z okolicznych wsi do nawożenia pól uprawnych. Składują je najczęściej na ich obrzeżach, w pobliżu dróg, rzeczek i rowów melioracyjnych. Spora hałda zalega nieo podal Stacji Uzdatniania Wody w Kamionce. pełny NKJP (1800M segmentów)
poniżej semantyczny
noun noun gen
Measure CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z posiadaniem - 1 ILOŚĆ
1
przyimek wyznaczający górną granicę miary, ilości lub liczby tego, o czym mowa w zdaniu Jest przecież tak, jakbym się narodziła na nowo, pomyśleć. Ale po zmroku, w zionącej chłodem nocy, kiedy temperatura spada znacznie poniżej zera, to jednak zupełnie coś innego zbalansowany NKJP (300M segmentów)



verb num


CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze zjawiskiem fizycznym - 1




- Inaczej traktujemy poszukiwania osób poniżej 16 roku życia, inaczej starszych niż 15 lat – opowiada jeden z policjantów z KPP Legionowo. - Poszukiwania małolatów, takie jak to ostatnie, to kilka przypadków w skali roku. pełny NKJP (1800M segmentów)








ISTOTY














WYTWÓR














OBIEKTY














CECHA






poniżej semantyczny
noun noun gen
Location CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 położenie - 10
2
przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś lub coś znajduje się pod przedmiotem lub miejscem, którego nazwa jest przyłączana do przyimka W trakcie trwającego 2 godz. 39 minut lotu załoga Ilii Muromca „Kijowskiego” ujawniła brak przepraw przez Wisłę poniżej Płocka oraz w dalszej części lotu zbombardowała niemieckie linie okopów. Lot został uznany za sukces. pełny NKJP (1800M segmentów)



verb num


dziać się - 1 OBIEKTY













CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 część - 3













OBIEKTY POŁOŻENIE













MIEJSCE MIEJSCE





poniżej semantyczny
verb noun gen
Duration CZASOWNIK STANOWY NDK - 2 CZAS


przyimek komunikujący o przybliżonym, krótszym od wskazanego, czasie trwania czynności lub stanu rzeczy, o którym mowa w zdaniu "New York Times" doniósł, że na 36 tysięcy dokerów Nowego Jorku tylko 5 procent korzysta z pełnego zatrudnienia (2 tysiące godzin rocznie). Pozostali głodują, aż 42 procent dokerów pracuje poniżej 200 godzin rocznie. zbalansowany NKJP (300M segmentów)




num


CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1






pośrodku semantyczny
verb noun gen
Location CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 MIEJSCE


przyimek komunikujący, że coś lub ktoś znajduje się w centralnej części jakiegoś miejsca albo przestrzeni W okolicy skrzyżowania al. kard. Wyszyńskiego i ul. Armii Krajowej stanie pierwsza na Retkini fontanna. Woda wylewać się będzie z antycznej amfory trzymanej na ramieniu przez kamienną kobietę w todze. Posąg stać ma pośrodku kamiennego okręgu o średnicy około 2 m, również tryskającego wodą. pełny NKJP (1800M segmentów)








dziać się - 1 przestrzeń - 1













CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 grupa istot - 1














obiekt - 2














uporządkowanie - 3














WYTWÓR





powyżej semantyczny
noun noun gen
Measure CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z posiadaniem - 1 ILOŚĆ
1
przyimek wyznaczający dolną granicę miary, ilości lub liczby tego, o czym mowa w zdaniu 1. Komisja nie wzięła pod uwagę pisma z drukarni informującego, że średni nakład „Gazety Powiatowej” to poniżej 1200 egzemplarzy, a nie jak deklarował wydawca powyżej 3 tys. Po tej wpadce wydawca „GP” Magdalena Gabrysiak – Kędzierska tłumaczyła, że ogłoszenia legionowskiego urzędu były publikowane we wspólnym dodatku „Gazety Powiatowej” i „Pułtuskiej Gazety Powiatowej” – „Na Mazowszu”. pełny NKJP (1800M segmentów)



verb num


CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze zjawiskiem fizycznym - 1














ISTOTY














WYTWÓR














OBIEKTY














CECHA






powyżej

noun noun gen
Location CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 położenie - 10
2
przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś lub coś znajduje się wyżej niż przedmiot lub miejsce, którego nazwa jest przyłączana do przyimka Mieszkańcy Katowic efekty skoordynowania naszych prac z pracami innych jednostek mogą zauważyć obserwując zmiany zachodzące na ulicach powyżej ul. Wojewódzkiej mówi Andrzej Gut. Od 2006 roku w koordynacji z MZUiM prowadzimy na tym obszarze porządkowanie gospodarki wodno-ściekowej. pełny NKJP (1800M segmentów)



verb num


dziać się - 1 OBIEKTY













CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 część - 3













OBIEKTY POŁOŻENIE













MIEJSCE MIEJSCE





powyżej semantyczny
verb noun gen
Duration CZASOWNIK STANOWY NDK - 2 CZAS


przyimek komunikujący o przybliżonym, dłuższym od wskazanego, czasie trwania czynności lub stanu rzeczy, o którym mowa w zdaniu Mecz trwał powyżej godziny. przykład własny




num


CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1






prócz niesemantyczny znaczenie przeciwne do znaczenia przyimka: noun noun gen --- Theme ALL ALL
1
przyimek wyłączający z zakresu odniesienia zdania element, którego nazwa użyta jest po tym przyimku Śmiali się wszyscy prócz Burskiego, który patrzył na to wszystko jak gdyby z troską, i Jasińskiego, którego oblicze przybrało wyraz niebotycznego zdumienia. "To żaba ćwiczy się w skoku w dal" - pomyślał. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)


oprócz (nr sem. 2)




tej samej kategorii co podrzędnik przyimka wyznacza kategorię





prócz niesemantyczny
noun noun gen --- Theme ALL ALL
2
przyimek włączający do zakresu odniesienia zdania element, którego nazwa użyta jest po tym przyimku Czy sądzisz, że teraz, po tych wszystkich latach, rzucę dom, dzieci i pójdę za tobą? Cóż więcej mi możesz dać prócz tego, co już mam? - Siebie - powiedział ledwie dosłyszalnym szeptem. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)








tej samej kategorii co podrzędnik przyimka wyznacza kategorię





skrony semantyczny
verb ger gen
Purpose CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 CZYNNOŚĆ
1
przyimek komunikujący cel czynności Bierzmy się do roboty choćby skrony zagrzania. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego




noun










skrony semantyczny
verb ger gen
Conditon CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 SYTUACJA
2
przyimek informujący, z powodu kogo lub czego zaszła czynność lub zdarzenie określone przez czasownik Skrony silnej zawiei nie mogliśmy wydostać się z miasta. przykład własny




noun










spopod semantyczny
verb noun gen
Location Source CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 POŁOŻENIE
1
przyimek komunikujący o ruchu z miejsca położonego niżej lub głębiej niż obiekt nazywany przez rzeczownik Oto tekst autorstwa prof. WALEREGO PISARKA, który wczoraj w katowickim Spodku pisali dorośli uczestnicy XI Dyktanda: Niby-ptasie superradio Halo, halo, wczas [Halo! Halo! Wczas] rano orędzie ogół ptasząt śle z kniei, znad rzeki, spopod lasu do KRRiT. pełny NKJP (1800M segmentów)









OTOCZENIE





spopod semantyczny
verb noun gen
Location Source patrzeć - 1 nakrycie głowy - 1
2
przyimek komunikujący, że ktoś spogląda pod czymś, co ma nad oczami Tak, tak... Czas chyba zainwestować w stadionowe składane siedziska... Choć obsługa wesoło może spoglądać spopod rzęs... pełny NKJP (1800M segmentów)









wytwór - 1





spopod semantyczny
verb noun gen
Location być, pozostawać w jakichś relacjach społecznych - 1 rejon - 1
3
przyimek komunikujący, że ktoś lub coś przybywa lub pochodzi z miejsca położonego w pobliżu miejscowości bądź obiektu, o których mowa Prosto baba spopod Tater jestem, ale gazete z programem TV kupujem i zaznacom se, co bych w wolny chwili oglondać. pełny NKJP (1800M segmentów)









obszar - 1





temu semantyczny
verb noun acc
Time CZASOWNIK - 1 CZAS


przyimek wraz z poprzedzającym go określeniem czasu komunikujący o odległości w czasie od jakiegoś wydarzenia lub stanu rzeczy, który miał miejsce w przeszłości Lalo Burgay zobaczył mnie i Marcina Leśniewskiego w 1991 roku, kiedy zdobyliśmy mistrzostwo Europy. Wtedy nas zapamiętał. Współpracę zaproponował mi rok temu w podobnej do mistrzostw świata teamów imprezie międzynarodowej, czyli - jak mówią brydżyści - transkontynentalnej. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
via semantyczny
verb noun nom
Path CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 POŁOŻENIE
1
przyimek poprzedzający nazwę miejsca, wskazujący, że jakaś trasa właśnie przez nie prowadzi Z tego, co mówił złotousty Svoboda, któremu gęba nigdy się nie zamykała, dowództwo Legionu nie myślało tylko o wojnie i ewakuacji via Władywostok. Niemal zaraz po zerwaniu porozumienia z Leninem Czesi rozpoczęli organizację handlu i transportu na skalę iście międzynarodową. zbalansowany NKJP (300M segmentów)



ger



proces o charakterze fizykalnym polegający na ruchu - 1









noun



zdarzenie - 2






via semantyczny
verb noun nom
Instrument CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 media - 2
2
przyimek wprowadzający nazwę środka lub narzędzia czynności Jeśli ktoś używa tzw. wypukłej karty płatniczej i ma zwyczaj wyrzucać w hipermarkecie kasowy druczek do kosza, to powinien wiedzieć, że na podstawie tego świstka jakiś zdemoralizowany informatyk może zrobić via internet spore zakupy na jego kartę. zbalansowany NKJP (300M segmentów)



ger



KOMUNIKAT wytwór - 2













zjawisko - 1 WYTWÓR














OBIEKTY





vis-à-vis semantyczny
verb noun acc
Location bycie - 1 POŁOŻENIE


przyimek komunikujący, że coś znajduje się lub dzieje się w miejscu, do którego dana osoba lub rzecz jest zwrócona Na Rynku ponownie napotykamy ślad wszechobecnego w Pradze Kafki – w Domu Pod Minutą pisarz mieszkał przez pewien okres życia, a położoną vis-à-vis kawiarnię prowadziła jego ukochana. Pozazdrościć można Kafce miejsca zamieszkania, nie dość, że w samym sercu Pragi i w sąsiedztwie ukochanej kobiety, to jeszcze w jak pięknym budynku! pełny NKJP (1800M segmentów)



ger
gen

CZASOWNIK STANOWY NDK - 2 miejsce - 1








noun



czynność - 1 OBIEKTY













CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1






wskroś semantyczny
prep (na) noun gen
Path CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 POŁOŻENIE
1 a przyimek komunikujący, że jakaś czynność odbywa się przez całą długość, szerokość, wysokość danego obiektu lub przestrzeni Tedy pierwsza koncepcja jest taka: pluńmy na rzeczkę, zawróćmy, wyjdźmy z jarów znowu na suchy teren i idźmy przez Fen Carn, wskroś międzyrzecza, aż do Chotli zbalansowany NKJP (300M segmentów)



verb
acc









wskroś semantyczny
prep (na) noun acc
Manner uszkodzić - 1 OBIEKTY
1 b przyimek komunikujący, że jakaś czynność odbywa się czyniąc otwór z obu stronu danego obiektu, przedmiotu Strzelec przeszył strzałą wskroś ramię uciekiniera. przykład własny



verb
gen

uszkadzać - 1 WYTWÓR





wskroś niesemantyczny
prep (na) adv przypadek narzucony przez czasownik główny
Attribute CZASOWNIK - 1 CECHA
3
przyimek będący członem wyrażenia "na wskroś" komunikującego, że jakaś cecha przysługuje całkowicie, do głębi obiektowi, sytuacji lub stanowi rzeczy, o którym mowa w zdaniu Od jakiegoś czasu, na liniach o niewielkiej rentowności, PKP wprowadza do użytku autobusy szynowe. Są to pojazdy mające na wskroś nowoczesną konstrukcję, lekkie i tanie w eksploatacji. pełny NKJP (1800M segmentów)




adj














noun










wskróś ---
--- --- --- --- ---




zobacz "wskroś" --- ---
wyjąwszy semantyczny
noun noun acc --- Theme Background ALL ALL


przyimek wyłączający z zakresu odniesienia zdania element, którego nazwa użyta jest po tym przyimku Pierwsze trzy kondygnacje zajmą więc usługi związane z hotelem - recepcja, bary klub fitness, a także sale konferencyjne. Kolejne 7 pięter przeznaczono na pokoje. Będzie ich w sumie 171 o wysokim standardzie. Pozostałe piętra zajmie część biurowa, wyjąwszy trzy kondygnacje techniczne. pełny NKJP (1800M segmentów)








tej samej kategorii co podrzędnik przyimka wyznacza kategorię





względem semantyczny
verb noun gen -- Recipient robić - 1 PODMIOTY
1
przyimek przyłączający nazwę osoby, instytucji lub organizacji, do której odnosi się charakteryzowana w zdaniu postawa lub czynność Względem handlarzy narkotyków stosowano surowe kary. przykład własny



noun



CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 grupa - 5








ger



czynność - 1






względem semantyczny
verb noun gen -- Condition CZASOWNIK oznaczający sytuacje związane z łańcuchem przyczynowo-skutkowym - 1 okoliczności - 1
2
przyimek przyłączający charakterystykę okoliczności, zwykle niekorzystnych, które pociągnęły za sobą konsekwencje przedstawione w zdaniu Państwo zaczęło się szykować do wojny względem wrogiego nastawienia krajów ościennych. przykład własny




adj


CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze współżyciem w społeczeństwie - 1 czynność - 1














CECHA





















względem semantyczny
noun noun gen -- Comparition CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze zjawiskiem fizycznym - 1 SYTUACJA
3
przyimek wprowadzający podstawę porównania charakteryzowanego w zdaniu zjawiska lub przedmiotu Udział Krakowa umocnił się względem roku 2006 (24,7%). Drugie po Krakowie miasto to Warszawa, której udział w zatrudnieniu wyniósł 23,2%. pełny NKJP (1800M segmentów)



verb




OBIEKTY








adj



CECHA SYTUACJA








adv




OBIEKTY





zewnątrz semantyczny
prep (na) noun gen
Location CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 POŁOŻENIE
1 a przyimek komunikujący, że coś znajduje się poza danym miejscem, przestrzenią lub obiektem Zainteresowanie spacerowiczów wzbudziły ostatnio schody zamontowane na zewnątrz budynku prowadzące na taras widokowy. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
zewnątrz semantyczny
prep (z) noun gen
Location Source CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 POŁOŻENIE
1 b lub, że przybywa spoza danego miejsca, przestrzeni lub obiektu Jedna rzecz jest pewna: dźwięk pochodził z zewnątrz statku. Astronauci zbadali aparat radiowy i stwierdzili, że pracuje bez zarzutu. zbalansowany NKJP (300M segmentów)








CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze zjawiskiem fizycznym - 1






zśród niesemantyczny
noun noun gen --- Theme Source ALL ALL
1
przyimek komunikujący, że to, o czym mowa w zdaniu, dotyczy wyróżnionej części jakiegoś zbioru Wybrał ją zśród zebranego tłumu na placu. przykład własny




adj


jest elementem kategorii z podrzędnika przyimka określa kategorię zbioru





zśród semantyczny
verb noun gen --- Location Source CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 POŁOŻENIE
2
przyimek komunikujący, że z miejsca położonego między jakimiś obiektami wysunęła się, wyjrzała lub wyszła rzecz lub osoba, o której mowa w zdaniu Zśród koronek pałacu skamieniałych doża kroczy. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego
à semantyczny
noun noun nom
Attribute PODMIOTY PODMIOTY


przyimek będący elementem przyimka złożonego "à la" Karolina zakupiła nowe okulary przeciwsłoneczne à la Jacqueline Kennedy-Onasis, a Marta nowe tapety do swojego pokoju. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)








OBIEKTY OBIEKTY





apropos niesemantyczny
verb noun gen
Theme CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 ALL


przyimek służący do wprowadzenia tematu wypowiedzi lub przywołania tematu, który pojawił się w wypowiedzi już wcześniej w ogóle my mamy apropos plotek taki mały skandal dwa domy dalej ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
à la semantyczny
noun noun nom
Attribute PODMIOTY PODMIOTY


przyimek, którego znaczenie zależy od brzmienia pełnego przyimka złożonego, w którego skład wchodzi Karolina zakupiła nowe okulary przeciwsłoneczne à la Jacqueline Kennedy-Onasis, a Marta nowe tapety do swojego pokoju. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)








OBIEKTY OBIEKTY





blisko semantyczny
verb noun gen
Location CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 MIEJSCE

a przyimek komunikujący o małej odległości między przedmiotami, zdarzeniami Nieostrożne rozpalenie ogniska blisko lasu może spowodować jego pożar. Giną wtedy drzewa, zwierzęta i ptaki. Trzeba czekać 50 lat, aby wyrósł nowy las. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)








znajdować się - 2 OBIEKTY













robić - 1 przestrzeń - 1





blisko semantyczny
verb noun gen
Time CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 CZAS

b lub punktami czasowymi Było już blisko trzynastej, a Tomek jeszcze nie dotarł na lotnisko. przykład własny








znajdować się - 2






bliżej semantyczny
verb noun gen
Location CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 MIEJSCE


przyimek komunikujący o mniejszej odległości niż wcześniej między przedmiotami,, miejscami - Zespoły, które gdzie indziej określono by undergroundowymi, u nas mają otwartą drogę do mediów i szybko zaczynają działać bliżej muzycznego mainstreamu - mówi Wabo. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)








znajdować się - 2 OBIEKTY













robić - 1 przestrzeń - 1





by semantyczny
verb noun acc
Instrument CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze współżyciem w społeczeństwie - 1 media - 2


przyimek wprowadzający nazwę środka lub narzędzia komunikacji - Tu miał czekać - zsiadłszy ze swej groza-szkapy, wskazał Lucyfer tablicę informacyjną przy zakręcie. Rzeczywiście, tak się umówili by e-mail tuż po opuszczeniu przez Nicholasa Grobowców. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)









KOMUNIKAT





celem semantyczny
verb ger gen
Purpose CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 czynność - 1


przyimek wskazujący na zamiar, przeznaczenie czynności Mówi się o tgz "zdrowym wzroście" a więc opartym na poprawie wyników przedsiębiorstw które zwiększają inwestycje celem dalszej poprawy swoich wyników tak po krótce wygląda samonapędzająca się koniunktura. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)




noun



zjawisko - 1














zdarzenie - 2





najbliżej semantyczny
verb noun gen
Location CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 MIEJSCE


przyimek komunikujący, że ktoś lub coś znajduje się w najmniejszej odległości od danego przedmiotu lub zdarzenia DigiPath przykładowo pozwala na zarządzanie drukowaniem dokumentów w sieci korporacyjnej. Zamiast wysłać pocztą lub faksem umowy do oddziału firmy w innym mieście, wydajemy polecenie wydrukowania dokumentu na zdalnej drukarce, która znajduje się najbliżej odbiorcy, a adresat otrzymuje e-mail z informacją "wydruk czeka na Ciebie". ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)








znajdować się - 2 OBIEKTY













robić - 1 przestrzeń - 1





niżej semantyczny
noun noun gen
Location CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 położenie - 10


zobacz "poniżej" w znaczeniu 2 Na lewym brzegu Wisły, niżej Chełmna, Świecie jako miejsce swego wypadku obwałował. Lecz nowe poniósłszy porażki, po wielokroć doznawszy klęsk wojennych, niestrudzony wojownik znowu prosił o pokój. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)



verb num


dziać się - 1 OBIEKTY













CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 część - 3













OBIEKTY POŁOŻENIE













MIEJSCE MIEJSCE





propos niesemantyczny
verb noun gen
Theme CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 ALL


człon wyrażenia "à propos" służącego do wprowadzenia tematu wypowiedzi lub przywołania tematu, który pojawił się w wypowiedzi już wcześniej No. I jak tu wrócić? A propos dzisiejszych świętych, znam stosunkowo wielu ludzi, którzy zbierają anioły, pod wszelkimi postaciami. To bardzo miłe hobby. A może coś więcej. Zobaczcie, jakiego ja mam zawsze koło siebie. To prezent od mojego dyrektora teatru. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
x niesemantyczny
num num acc
Measure ILOŚĆ ILOŚĆ


przyimek używany w wyrażeniach określających wymiary jakiegoś przedmiotu lub powierzchni; przyimek czytany jest jako "na" Zadanie polega na ułożeniu jak największej liczby kwadratów 6x6 z dziewięciu kamieni tetromina. Kwadraty powinny być oczywiście różne, czyli układ figur w każdym musi być inny (dwa układy, z których jeden można przekształcić w drugi w wyniku obrotów lub/i odbić lustrzanych, uważane są za identyczne). ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)



noun noun










Arkusz 3: Wyrażenia przyimkowe
Wyrażenie przyimkowe Semantyka Uwagi Część mowy, jaką jest nadrzędnik Część mowy, jaką jest podrzędnik Przypadki podrzędnika (jeżeli się odmienia) Rola tematyczna Preferencje selekcyjne nadrzędnika Preferencje selekcyjne podrzędnika Słowosieć? Nr Sem. przypadki Glosa Przykłady Źródło przykładów
bez względu na

verb noun acc Condition CZASOWNIK - 1 SYTUACJA


fraza przyimkowa przyłączająca rzeczownik określający okoliczność lub cechę, która nie ma wpływu na podjęcie lub przebieg akcji, stanu rzeczy, na który wskazuje czasownik Życzymy Ci więc, żeby i Twoje życie bez przelotnych zachmurzeń i zatok niżowych leciało. Żeby zawsze wyż baryczny zalegał bez względu na porę roku. Pod względem ekonomicznym natomiast - dużo szczęścia w szanownym udoju... zbalansowany NKJP (300M segmentów)




ger


CECHA













zachowanie - 8













warunki - 8





co do

verb noun gen Theme CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 CECHA


fraza przyimkowa wprowadzająca przedmiot odniesienia wypowiedzi, opinii lub sądu Ona przyznała, że była głupia, biorąc mnie za golca i naciągacza, a ja oświadczyłem, że myliłem się co do jej odpychającego charakteru. Tak oto, bez wstydu i opamiętania prawiąc sobie dusery, skończyliśmy drugą butelkę. zbalansowany NKJP (300M segmentów)







CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze współżyciem w społeczeństwie - 1 OBIEKTY













SYTUACJA








noun noun gen
okoliczność - 1 CECHA












wytwór umysłu - 1 OBIEKTY












szczegół - 1 SYTUACJA












doznanie - 2













cecha - 1






do spółki z
wprowadza kolejnego wykonawcę akcji verb noun inst dziedziczona po roli tematycznej pierwszego z wymienionych obiektów, osób z atrybutem Background CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 PODMIOTY
1
fraza przyimkowa komunikująca, ze czynność, o której mowa w zdaniu odbyła się z udziałem podmiotu lub przedmiotu, który jest wymieniony po przyimku "z' Znalezienie właściwego miejsca nie sprawiło Kurzyńskiemu kłopotu. Wiatr do spółki z płonącą rafinerią zmieniły okolicę w rodzaj poziomego komina, ale ostatecznie byli plutonem zwiadu, a nie jakąś zakichaną piechotą, która potrafi zabłądzić, maszerując na stołówkę. zbalansowany NKJP (300M segmentów)







CZASOWNIK STANOWY NDK - 2 ISTOTY













zjawisko - 1













wydarzenie - 1













okoliczności - 1





do spraw

noun adj gen Attribute PODMIOTY wydarzenie - 1


fraza przyimkowa określająca zakres kompetencji lub działalności podmiotu, instytucji albo osoby ze wzglądu na zajmowane stanowisko Przede mną stał kapitan Dog z Komendy Stołecznej. Pracował w brygadzie do spraw narkotyków, a chociaż nosił się po cywilnemu, każdy ćpun poznawał go na sto metrów. Jakże więc mogłem tak idiotycznie na niego wpaść? zbalansowany NKJP (300M segmentów)




noun

jednostka - 1 zjawisko - 1













okoliczności - 1













SYTUACJA













podmiot - 3













materia - 3













CECHA





łącznie z

verb noun inst dziedziczona po roli tematycznej pierwszego z wymienionych obiektów, osób z atrybutem Background CZASOWNIK - 1 ALL


fraza przyimkowa podkreślająca, że dany element także należy do zakresu odniesienia akcji lub stanu rzeczy, o którym mowa w zdaniu – Mam już wszystko łącznie z podatkiem recyklingowym – obwieszczam z dumą. – Najbliższy termin za dwa tygodnie. – A mogę stanąć w kolejce wcześnie rano? ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)















na bazie

verb noun gen Theme Source CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z wytwarzaniem czegoś - 1 OBIEKTY


fraza przyimkowa przyłączająca obiekt, który posłużył jako wzór do stworzenia lub zbudowania innego, o którym mowa w zdaniu Kwestia praw autorskich skutecznie hamuje publikację w realu gatunku właściwego tylko dla sceny internetowej, jakim jest sprite comic – historii obrazkowych produkowanych na bazie zrzutów ekranowych z popularnych gier komputerowych. zbalansowany NKJP (300M segmentów)







CZASOWNIK oznaczający sytuacje związane z łańcuchem przyczynowo-skutkowym - 1 DOBRA













KONCEPCJA





na czas

verb noun gen Condition CZASOWNIK - 1 SYTUACJA
1
fraza przyimkowa komunikująca, że podejmowane czynności, stan rzeczy będzie trwał tak długo, jak długo będzie trwać towarzysząca im okoliczność Był nad wyraz zadowolony, a nawet dumny z przydziału do tak trudnego zadania. Tym bardziej że na czas trwania dochodzenia jego służbowa podległość wobec Michalaka, którego z powodów czysto światopoglądowych (tamten wziął ślub kościelny) uważał za niegodnego noszenia oficerskich szlifów, była zawieszona. zbalansowany NKJP (300M segmentów)








zjawisko - 1













warunki - 1





na czele z

verb noun inst Order CZASOWNIK - 1 PODMIOTY


fraza przyimkowa tworząca wyrażenie komunikujące, że osoba lub przedmiot zajmuje nadrzędne miejsce w hierarchii lub strukturze Personel na czele z kierownikiem otwierał szeroko okna restauracji. Wietrzyli. - Przynajmniej raz dobrze przewietrzą tę budę - powiedział ktoś. - Nie ma tego złego, co by nie wyszło na dobre. zbalansowany NKJP (300M segmentów)








OBIEKTY




















na drodze

verb noun gen Manner CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 wydarzenie - 1


fraza przyimkowa przyłączająca określenie metody lub sposobu działania, za pomocą których ktoś dąży do osiągnięcia komunikowanego w zdaniu celu Gdy o sprawie dowiedzieli się sąsiedzi − natychmiast wstrzymano transakcję. „Wiadomości” zostały wciągnięte w szczegóły „spisku Bażanta”, a serwantkę określono jako własność wspólnoty, nie podlegającą zbyciu na drodze prywatnego przetargu. zbalansowany NKJP (300M segmentów)



ger



podmiot - 3













okoliczność - 1













cecha - 1













rezultat - 1





na gruncie

verb noun gen Theme, Theme Source CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze współżyciem w społeczeństwie - 1 KONCEPCJA
1
fraza przyimkowa przyłączająca określenie obszaru działalności, dziedziny, sfery życia człowieka lub przedmiotu będącego źródłem wypowiadanego sądu lub opinii Nie możesz rozsądzać tej kwestii na gruncie moralnym, bez wiedzy o praktycznych skutkach społecznych danego podejścia. Tu moralność może mieć tylko wymiar historyczny. Tylko z dystansu możemy ocenić wartość danego podejścia. zbalansowany NKJP (300M segmentów)







CZASOWNIK oznaczający sytuacje związane z relacjami abstrakcyjnymi - 1 KOMUNIKAT












CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z wytwarzaniem czegoś - 1 wytwór - 1












CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 struktura - 2





na gruncie

verb adj inst Attribute CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze współżyciem w społeczeństwie - 1 CECHA
2
fraza przyimkowa określająca charakter stosunków między uczestnikami akcji - W tym samym czasie zjawisz się tam ty, drogi bracie, i w taki oto sposób spotkasz się z księżną niby przypadkowo na gruncie zupełnie neutralnym - prawił zięć krakowskiego wójta, zachwycony własną przemyślnością. - Skoro się do niej zbliżysz, bez trudu zdołasz ją oczarować, tak jak ty jeden tylko potrafisz. zbalansowany NKJP (300M segmentów)







CZASOWNIK oznaczający sytuacje związane z relacjami abstrakcyjnymi - 1













CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1






na kanwie

verb noun gen Theme, Theme Source CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z wytwarzaniem czegoś - 1 wytwór - 1


zobacz "na podstawie" "Milczące, przeniknięte trwogą projektowanie siebie na kanwie najbardziej własnej i najgłębszej winy zostało nazwane przez Heideggera Entschlossenheit. zbalansowany NKJP (300M segmentów)







CZASOWNIK oznaczający sytuacje związane z relacjami abstrakcyjnymi - 1 KONCEPCJA












CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze współżyciem w społeczeństwie - 1 wydarzenie - 1












CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 cecha - 1





na koniec

verb noun gen Time CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 czynność - 1
1
fraza przyimkowa komunikująca, że w schyłkowym czasie lub okresie zdarzenia ma miejsce czynność lub stan rzeczy, na który wskazuje czasownik Mówią tam, że za kilka tygodni, na koniec miesiąca maja pono, zjechać ma do Warszawy, stolicy naszego kraju, najjaśniejszy imperator Mikołaj, który tam na króla polskiego koronować się będzie... zbalansowany NKJP (300M segmentów)








zjawisko - 1













CZAS













wytwór - 1





na koniec

verb noun acc Order CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 rząd - 3
2
fraza przyimkowa wskazująca na ostatni element uporządkowania, struktury Nikt nie chciał przepuścić kobiety z wózkiem. Zmuszona była przejść na koniec kolejki i czekać ponad pół godziny na obsłużenie przez ekspedientkę. przykład własny








uporządkowanie - 3





na koniec

verb noun gen Location Goal CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 POŁOŻENIE
3
fraza przyimkowa wprowadzająca określenie miejsca docelowego wykonywanej czynności lub ruchu Odłączono część aparatury, tłumacząc, że nie służy do podtrzymywania życia. W końcu przeniesiono Marię na koniec korytarza, do malutkiej salki, w której ledwo zmieściło się łóżko. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
na końcu

verb noun gen Order CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 rząd - 3
1
fraza przyimkowa wskazująca na ostatni element ciągu wydarzeń, etapów procesu Ustawiłem się na końcu kolejki, za mężczyzną w pasiastej koszulce z krótkimi rękawami ukazującej owłosione, pokryte tatuażami ręce. zbalansowany NKJP (300M segmentów)







CZASOWNIK STANOWY NDK - 2 uporządkowanie - 3





na końcu

verb noun gen Location CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 MIEJSCE
2
fraza przyimkowa wprowadzająca określenie części przestrzeni, na której położony jest lub który zajmuje wymieniony w zdaniu obiekt Znowu gwizdanie! Dolatuje nie od strony drogi do wsi, tylko od łąk, zza stawku, leżącego na końcu ogrodu. Co ona tam robi? - myśli Julek. - Zwariowała czy Biegnie wąską ścieżką między zagonami, mija stawek, płosząc żaby. zbalansowany NKJP (300M segmentów)







CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 POŁOŻENIE












CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze współżyciem w społeczeństwie - 1






na korzyść

verb noun gen Theme CZASOWNIK oznaczający sytuacje związane z łańcuchem przyczynowo-skutkowym - 1 PODMIOTY


fraza przyimkowa informująca, że określone w zdaniu działanie lub zarysowana w zdaniu sytuacja jest dla kogoś lub czegoś pomyślna Młody wiek i dobra opinia w wojsku zadziałały na korzyść oskarżonego. Karę odsiadywał Kazimierz Tański w trzech więzieniach: najpierw w Bydgoszczy, później w Koronowie, by na ostatnie trzy miesiące zostać przeniesionym do więziennego gospodarstwa rolnego w Potulicach. zbalansowany NKJP (300M segmentów)







CZASOWNIK STANOWY NDK - 2 SYTUACJA













OBIEKTY













KONCEPCJA





na kształt

verb noun gen Theme CZASOWNIK - 1 OBIEKTY


fraza przyimkowa wraz z dołączonym rzeczownikiem wyrażająca relację podobieństwa Poleciła mu wejść do domu. Otworzyła drzwi do pokoju od ogrodu i ogarnęło ją coś na kształt współczucia, gdy ujrzała, jak ukląkł przed suknią przewieszoną przez poręcz krzesła, suknią należącą do jego żony i płacząc głośno jak dziecko, zaczął całować wyblakły materiał. zbalansowany NKJP (300M segmentów)








WYTWÓR













SYTUACJA











Attribute
CECHA





na łamach

verb noun gen Theme Goal wprowadzić - 1 prasa - 2


fraza przyimkowa przyłączająca nazwę wydawnictwa drukowanego, w którym opublikowano tekst, będący tematem wypowiedzi Różewicz niechętnie zgadza się na wywiady, odmawia. Mówi na łamach „Gazety Wyborczej”: „Teraz nawet ze sobą przestaję rozmawiać, nie mam czasu. Przygotowuję się do innych rozmów”. zbalansowany NKJP (300M segmentów)







komunikować - 2 druk - 1












robić coś motywowanego względami społecznymi - 1






na miarę

noun noun gen Attribute OBIEKTY ALL


fraza przyimkowa komunikująca, że coś odpowiada jakością, ilością lub stopniem obiektowi nazywanemu przez przyłączany do frazy rzeczownik W ekipę wstąpił nowy duch. Pracowali bez wytchnienia także w soboty i w niedziele, a efektem wysiłku na miarę przodowników pracy była lśniąca nowością i czystością łazienka oraz wyremontowana kuchnia. zbalansowany NKJP (300M segmentów)







WYTWÓR













DOBRA













SYTUACJA













zjawisko - 1






na modłę

verb noun gen Manner CZASOWNIK oznaczający sytuacje związane z łańcuchem przyczynowo-skutkowym - 1 właściwy - 3


fraza przyimkowa informująca, że coś jest wykonane w stylu określonym przez przyłączany do frazy rzeczownik lub przymiotnik Inny młody głupiec na moim miejscu zapewne wstąpiłby w tym momencie do klasztoru lub przerwał swój bezsensowny żywot na modłę rzymską, przecinając żyły albo znajdując ukojenie w nurtach Sekwany. Ja jednak, pociągając przedniego burgunda, zatęskniłem nagle do kraju i przaśnego smaku naszego świdnickiego piwa. zbalansowany NKJP (300M segmentów)





acc
CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze współżyciem w społeczeństwie - 1 LUDZIE












CZASOWNIK STANOWY NDK - 2 wydarzenie - 1












robić - 1 sytuacja - 1












zrobić - 1 cecha wyglądu człowieka - 1





na myśl




Theme pojawiać się - 4



fraza przyimkowa wprowadzająca obiekt myśli osoby Coś dławiło mnie w gardle. Zresztą o czym miałem mówić? Nie przychodziły mi na myśl żadne rozsądne słowa. Joanna chyba spała. Miała zamknięte oczy i uśmiechała się bezwiednie zbalansowany NKJP (300M segmentów)




























































na niekorzyść

verb noun gen Theme CZASOWNIK oznaczający sytuacje związane z łańcuchem przyczynowo-skutkowym - 1 PODMIOTY


przyimek złożony informujący, że określone w zdaniu działanie lub zarysowana w zdaniu sytuacja jest dla kogoś lub czegoś niepomyślna Jeżeli wynikały jakieś wątpliwości, proszono o ich wyjaśnienie głównego mechanika, który okazał się człowiekiem nielojalnym. Zeznawał na niekorzyść Tadeusza. Wyciągnął między innym sprawę lewego transportu cegieł. zbalansowany NKJP (300M segmentów)







CZASOWNIK STANOWY NDK - 2 SYTUACJA













OBIEKTY













KONCEPCJA





na niwie

verb noun gen Theme, Theme Source CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze współżyciem w społeczeństwie - 1 KONCEPCJA


fraza przyimkowa dołączająca rzeczownik lub przymiotnik, komunikująca o zakresie czyjejś działalności lub należenia do danego obszaru działalności Towarzysz Bugaj był bliski poproszenia o przedwczesną emeryturę, ale nie mógł tego zrobić teraz, przed najbardziej decydującym sprawdzianem skuteczności działania partii na niwie kulturalnej i politycznej. zbalansowany NKJP (300M segmentów)







CZASOWNIK oznaczający sytuacje związane z relacjami abstrakcyjnymi - 1 KOMUNIKAT












CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z wytwarzaniem czegoś - 1 wytwór - 1












CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 struktura - 2





na niwie

verb adj gen Attribute CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze współżyciem w społeczeństwie - 1 CECHA












CZASOWNIK oznaczający sytuacje związane z relacjami abstrakcyjnymi - 1













CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1






na okoliczność

verb noun gen Condition CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze współżyciem w społeczeństwie - 1 SYTUACJA


fraza przyimkowa informująca o kontekście zdarzenia bądź sytuacji określonej w zdaniu Szarlej uniósł kufel. - Nie wykluczam, chłopcze. - A dalej? Trzydniowa libacja na okoliczność odzyskania wolności? Szarlej nie odpowiedział, pił bowiem. zbalansowany NKJP (300M segmentów)




ger

CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 kres - 1













zjawisko - 1













wydarzenie - 1





na okres

verb noun gen Duration CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z następstwem czasowym zdarzeń - 1 czas - 1


fraza przyimkowa przyłączająca określenie czasu, wskazujące na długość odbywania się czynności opisanej w zdaniu Czas, w jakim tworzył Teniers II, przypada na okres bujnego rozwoju alchemii, toteż nie dziwi taka tematyka obrazu. Obecnie wiemy, że praca pionierów nauki z samą nauką wspólnego miała niewiele, lecz alchemicy cieszyli się pewną estymą, o czym świadczy to płótno. zbalansowany NKJP (300M segmentów)







być - 4 zjawisko - 1












CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 CZAS













zdarzenie - 2













ciąg zdarzeń - 1





na początek

verb noun gen Time Goal CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 CZAS
1
fraza przyimkowa wprowadzająca określenie czasu, od którego rozpoczyna się czynność, zdarzenie nazwane w zdaniu Franz wyjechał, jak łaskawie oświadczył, "na kilka dni". Z rozmaitych półsłówek i strzępków usłyszanych rozmów domyśliła się, że jego wyjazd wiąże się z jakąś większą operacją, którą mu zlecono na początek czerwca. Chodziła po ogrodzie jak otumaniona. Miała wrażenie, że są w niej dwie Anny. zbalansowany NKJP (300M segmentów)








czynność - 1













zjawisko - 1













wytwór - 1





na początek

verb noun gen Order CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 rząd - 3
2
fraza przyimkowa wskazująca na pierwszy element ciągu wydarzeń, etapów procesu Upewniwszy się, że nikt nie zwraca na niego uwagi, wślizgnął się na początek kolejki. przykład własny








uporządkowanie - 3



































na początek

verb noun gen Location Goal CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 OTOCZENIE
3
fraza przyimkowa wprowadzająca określenie miejsca, które jest celem wykonywanej czynności lub ruchu Nie miałem odwagi przejść na początek składu, nacisnąć klamkę, przekonać się o tym, o czym nie chciałem się przekonać nigdy. Że jestem absolutnie sam. zbalansowany NKJP (300M segmentów)








OBIEKTY













WYTWÓR





na początku

verb noun gen Time CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 CZAS
1
fraza przyimkowa wprowadzająca określenie czasu, od którego rozpoczęła się czynność, zdarzenie nazwane w zdaniu Przeczytał w niemieckich gazetach, że na początku lipca wydano w Polsce dekret o ochronie wolności sumienia. Państwa Zachodu powołały do życia Niemiecką Republikę Federalną. Po drugiej stronie linii Trizonii utworzono w odpowiedzi niemieckie państwo komunistyczne. zbalansowany NKJP (300M segmentów)







CZASOWNIK STANOWY NDK - 2 czynność - 1













zjawisko - 1













wytwór - 1





na początku

verb noun gen Order CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 rząd - 3
2
fraza przyimkowa wskazująca na pierwszy element ciągu wydarzeń, etapów procesu Stał na początku kolejki już od godziny, czekając na otwarcie kas bieletowych. przykład własny








uporządkowanie - 3



































na początku

verb noun gen Location CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z położeniem (relacjami przestrzennymi) lub zmianą położenia (relacji przestrzennych) - 1 MIEJSCE
3
fraza przyimkowa wprowadzająca określenie części przestrzeni, na której położony jest lub który zajmuje wymieniony w zdaniu obiekt Jak pan zaraz skręci w prawo, to na początku ulicy powinien pan zobaczyć przystanek. przykład własny







CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 POŁOŻENIE












CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze współżyciem w społeczeństwie - 1






na poczet




Theme




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę przedmiotu lub sytuacji, na rzecz których podejmowane są czynności określone przez czasownik Młodsi pracownicy dostawali maleńkie pensyjki, bo część potrącano im na poczet czynszu za wynajmowaną od szefa klitkę i rodzinnych obiadów; płacono im zusy i niewiele więcej. zbalansowany NKJP (300M segmentów)













































na podobieństwo




Comparition




fraza przyimkowa komunikująca, że jedna sytuacja lub obiekt przypomina przyłączoną do frazy nazwę innej sytuacji lub obiektu Sznur samochodów, wolno lecz nieustannie, na podobieństwo konduktu pogrzebowego, przetaczał się między dwoma szpalerami obwieszonych stalą i kevlarem mężczyzn. - Nawet nie zatrzymują. Może siedzieć w każdym bagażniku. zbalansowany NKJP (300M segmentów)













































na podstawie




Theme Source




fraza przyimkowa przyłączająca obiekt, który posłużył jako wzór do stworzenia lub zbudowania innego, o którym mowa w zdaniu Otaczała nas lita skała, od której bił porządny chłód, zwłaszcza że słońce rzadko przedzierało się przez deszczowe chmury, by zajrzeć do nas. Z początku pomagała nam Jagoda, która z grubsza orientowała się w zawartości poszczególnych tomów na podstawie rycin. zbalansowany NKJP (300M segmentów)













































na polu




Theme




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę dziedziny lub obszaru podejmowanych w zdaniu działań Przypomnijmy, że po Pustynnej Burzy zafascynowani sukcesem Tofflerowie, twórcy popularnej "falowej" koncepcji rozwoju społecznego, postanowili spróbować swoich sił na polu doktryny wojskowej. Powstał bestseller Wojna i antywojna, który stał się oficjalnym wzorcem nowoczesnego myślenia o sprawach wojskowych. zbalansowany NKJP (300M segmentów)













































na poziomie




Measure


1
fraza przyimkowa przyłączająca określenie liczby, ilości lub miary będącej pewną wartością statystyki, o której mowa w zdaniu Poczuła, jak ogrania ją senność. ...średni wzrost indeksu w nastę... średni wzrost inde... śre... Zamknęła oczy. ...średni wzrost indeksu w następnym roku był już na poziomie niemal 16 procent. zbalansowany NKJP (300M segmentów)













































na poziomie




Theme


2
fraza przyimkowa wprowadzająca określenie kategorii przedmiotu, o którym mowa w zdaniu Co jest prawdziwe – determinizm lewej czy przeczucie prawej? Zależy, na jakim poziomie. Na poziomie grobu rację ma logiczna lewa półkula, na poziomie życia pozagrobowego prawa. zbalansowany NKJP (300M segmentów)













































na progu




Location


1
fraza przyimkowa komunikująca, że coś lub ktoś znajduje się u wejścia do pomieszczenia, nazwano przez rzeczownik przyłączany do tej frazy Wiem, że kilka lat temu został napadnięty i brutalnie pobity na progu swojego domu. Przez nieznanych sprawców, oczywiście. Singh spojrzał uważnie na komisarza. zbalansowany NKJP (300M segmentów)













































na progu




Time


2
fraza przyimkowa komunikująca, że to co dzieje się w zdaniu, ma miejsce niedługo przed przyłączanym do frazy określeniem czasu Choć to doniesienie wydaje się w dużej mierze przereklamowane, to jednak wyraźnie wskazuje, jakie są ambicje amerykańskiego uczonego. Cała zaś jego kariera najdobitniej dowodzi, że na progu XXI wieku ambitna, zdolna jednostka może zyskać moc równą niemal mocy boskiej. zbalansowany NKJP (300M segmentów)













































na przeciąg




Condition


1
zobacz "na czas" w znaczeniu 1 Dostaliśmy,na przeciąg pracy, ciasny i ciemny pokoik, dostaliśmy stół pozbawiony jednej nogi, dostaliśmy huśtające się krzesło i dostaliśmy połamaną skrzynkę na umieszczenie narzędzi -nie dostaliśmy tylko jednej najważniejszej rzeczy... nie dostaliśmy pieniędzy. pełny NKJP (1800M segmentów)













































na przeciąg




Duration


2
zobacz "na czas" w znaczeniu 2 Gdy flakon już się napełnił po brzegi, stosownie do zwyczajów mego kraju ogłoszono żałobę narodową na przeciąg trzech dni. Cały dwór przywdział czarne stroje i wszelkie przyjęcia, bale i zabawy zostały odwołane. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
na przekór




Theme


1
fraza przyimkowa komunikująca, że coś dzieje się w sposób niezgodny z tym, o czym jest mowa Choć celem większości wyjazdów jest południe Portugalii, nie będą zawiedzeni ci, którzy zdecydują się na przekór trendom odwiedzić północ kraju. Według przewodników to region dziewiczej przyrody, oferujący wspaniałe warunki do wspinaczki, kajakarstwa, gry w golfa i po prostu słodkiego lenistwa. pełny NKJP (1800M segmentów)
na przekór




Manner


2
fraza przyimkowa komunikująca, że działania określone w zdaniu podejmowane są z intencją, aby były niezgodne z czyjąś wolą Jedną z głównych przyczyn ucieczek nieletnich jest bunt. Młodzież chce zrobić coś na przekór i zaimponować swoim rówieśnikom. Niektórzy uciekający z domów chcą sobie udowodnić, że są niezależni i dorośli, że potrafią radzić sobie sami — tłumaczy Elżbieta Gawlik. pełny NKJP (1800M segmentów)
na przełomie




Time




fraza przyimkowa przyłączająca nazwy dwóch sąsiadujących jednostek czasu połączone spójnikiem "i", które tworzą ramy czasowe dla wydarzeń, stanów rzeczy wymienionych w zdaniu 9 czerwca będzie rozstrzygnięty przetarg i jeżeli wszystko pójdzie zgodnie z planem, na przełomie czerwca i lipca rozpoczniemy remont. Będzie on polegał na zrobieniu nowego dachu oraz wykonaniu nowej elewacji łącznie z wymianą okien. pełny NKJP (1800M segmentów)
na przodzie




Location


1
fraza przyimkowa przyłączająca nazwę obiektu lub przestrzeni, na której początku coś lub ktoś się znajduje Trzej mężczyźni doznali ogólnych obrażeń ciała. Straty wyniosły około siedem tysięcy złotych. Samochód ma powgniataną karoserię na przodzie i po bokach, wybite szyby oraz wyrwane tylne drzwi. Częściowemu zniszczeniu uległ silnik pojazdu. pełny NKJP (1800M segmentów)
na przodzie




Order


2
fraza przyimkowa wskazująca, że wymieniony w zdaniu obiekt występuje w kolejności jako pierwszy Znalazło się na punkcie 9 dzieci w wieku 11 do 15 lat, wszyscy zgłosili się na ochotnika. Chłopcy ponieśli nosze - dziewczęta w białych fartuchach z krzyżami osłaniały - na przodzie szedł najmłodszy chłopczyk z czerwonokrzyską chorągwią. Skręcili w ul. Grójecką. pełny NKJP (1800M segmentów)
na przód




Location Goal


1
fraza przyimkowa przyłączająca nazwę obiektu lub przestrzeni, po której odbywa się ruch w kierunku początku, przedniej części Na jednym z przystanków wsiadło troje pasażerów - dwóch mężczyzn i kobieta - relacjonowała kobieta. - Kiedy usiedli obok mnie, natychmiast, wraz z innymi pasażerami... przesiadłam się na przód autobusu. Zapach, jaki "wydzielała" ta trójka, był okropny. pełny NKJP (1800M segmentów)
na przód




Path


2
fraza przyimkowa kounikująca, że coś lub ktoś porusza się przed siebie lub metaforycznie, że następuje jakiś postęp w działaniach wymienionych w zdaniu Także wiele prac magisterskich powstaje w oparciu o konkretne rozwiązania stosowane w firmach. To znacznie ułatwia zatrudnienie po studiach. Życie pędzi na przód w szalonym tempie, trzeba, więc umieć je przewidywać i wykorzystać swą szansę. pełny NKJP (1800M segmentów)
na punkcie




Condition




fraza przyimkowa wprowadzająca obiekt czyjegoś szczególnego zainteresowania Wiwisekcja depresji Jedynymi czytelnymi tezami filmu Scorsesego są te, że pieniądze szczęścia nie dają, a każdy geniusz musi być na wpół wariatem. Hughes jest przygłuchy, ma obsesję na punkcie czystości i symetrii, pija jedynie mleko, nie pali, jest chorobliwie zazdrosny, cierpi na psychozę natręctw. pełny NKJP (1800M segmentów)
na równi z




Comparition




fraza przyimkowa komunikująca, że jedna sytuacja lub obiekt jest traktowana w ten sam sposób, co przyłączona do frazy nazwa innej sytuacji lub obiektu Podatnicy posiadający dostęp do Internetu mogą pobrać wnioski oraz załączniki i broszury informacyjne ze strony Ministerstwa Finansów (www.mofnet.gov.pl). Wydruki z komputera są honorowane na równi z oryginalnymi formularzami. pełny NKJP (1800M segmentów)
na rzecz




Recipient


1
fraza przyimkowa przyłączająca nazwę podmiotu, na którego nakierowane są podejmowane w zdaniu działania Klaus Hartmann, ojciec chłopaka, pracował w ambasadzie, w Wydziale Ekonomicznym. Poznał Magnusa Rytterberga już w Warszawie, razem brali udział w jakiejś akcji charytatywnej na rzecz Centrum Onkologii. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
na rzecz




Purpose


2
fraza przyimkowa przyłączające określenie celu podejmowanych w zdaniu działań Gdy po kilkunastu godzinach, wypełnionych rozpaczliwym wysiłkiem na rzecz nieopuszczania klimatyzowanych pomieszczeń, nadchodzi noc - nie przynosi ukojenia. Jedyne, co można zrobić, to wlewać w parujące wszystkimi porami ciało szklaneczki schłodzonej tequili, lodowate mojito i mrożoną margaritę - sprawdzone latynoamerykańskie recepty na koszmar tropików. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
na skalę




Measure




fraza przyimkowa tworząca wyrażenie określające jednostkę, za pomocą której mierzyć można to, o czym mowa w zdaniu A już w najbliższy weekend kolejna targowa gratka - Silesia Power Meeting. To Targi Energetyki oraz Konferencja "Czyste Technologie Węglowe", dedykowana problemom wykorzystania na skalę przemysłową czystych technologii produkcji energii elektrycznej. pełny NKJP (1800M segmentów)
na skutek




Condition




fraza przyimkowa przyłączająca określenie okoliczności, które spowodowały stan rzeczy lub przyczyniły się do wydarzeń, o jakich mowa później w zdaniu W lipcu 1915 r. na skutek przełamania frontu i szybkiego zbliżania się frontu do Warszawy i Modlina lotnisko zostało sprawnie ewakuowane do Lidy, która stała się nowym miejscem dyslokacji Eskadry Statków Powietrznych. pełny NKJP (1800M segmentów)
na sposób




Manner'




fraza przyimkowa przyłączająca przymiotnik określający charakter wykonywanej w zdaniu czynności lub opisanej sytuacji Najstarszy uczestnik castingu, 15–letni Piotr Rodak recytował przed komisją „Tren VII” Jana Kochanowskiego. Był zaskoczony, kiedy dyrektor Klucznik poprosił go o interpretowanie klasycznego utworu żałobnego na sposób humorystyczny. pełny NKJP (1800M segmentów)
na spółkę z




Theme




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę osoby lub podmiotu, która jest wspólnikiem, w podejmowanych w zdaniu działaniach Teoretycznie wymiana stolarki w mieszkaniu to obowiązek właściciela. W praktyce jednak zdarza się to niezwykle rzadko. Aby lokator mógł to wyegzekwować, musiałyby nie nadawać się zupełnie do użytku. W praktyce więc na ogół lokatorzy wymieniają okna na własny koszt lub na spółkę z właścicielem. pełny NKJP (1800M segmentów)
na szkodę




Recipient




zobacz "na niekorzyść" Dawny wiceburmistrz, a obecnie miejski radny Ryszard K. został uznany za winnego działanie na szkodę nie tylko przedsiębiorcy, ale też i gminy. Musi zapłacić 4,5 tysiąca zł grzywny. Szroeter, choć okazał się w sądzie zwycięzcą, jest zniesmaczony całą sprawą. pełny NKJP (1800M segmentów)
na środek




Location Goal




fraza przyimkowa informująca, o tym, że obiekt, o którym mowa w zdaniu zostaje umieszczony lub porusza się w stronę środkowej części obiektu lub przestrzeni, której nazwa jest dołączona do frazy Na koniec konkursu na środek klasy wyszła Wiola Paturaj, ubrana w tradycyjny, śląski strój. Uczniowie musieli nazwać części babskiego obleczynia. Najwięcej punktów w tej konkurencji zdobyła klasa VI a. pełny NKJP (1800M segmentów)
na środku




Location




fraza przyimkowa informująca, o tym, że obiekt, o którym mowa w zdaniu znajduje się na środkowej części obiektu lub przestrzeni, której nazwa jest przyłączana do frazy Po drugiej stronie ulicy, na środku rynku, prowizoryczne stragany rozłożyły Ukrainki z tanimi towarami. Zachęcają do kupna. Wybór pozornie duży. Ale jak się przyjrzeć bliżej towarowi to nie bardzo jest w czym wybierać. pełny NKJP (1800M segmentów)
na temat




Theme




fraza przyimkowa wprowadzająca przedmiot wypowiedzi, opinii lub sądu Jaka jest pani opinia na temat drużyny? – Dziewczyny się cieszą i mają do tego prawo, bo awansowały i pokazały sobie i innym, że można. Nie da się jednak ukryć, że ten zespół potrzebuje zmian kadrowych, aby utrzymać się w II lidze. pełny NKJP (1800M segmentów)
na tle




Comparition


1
fraza przyimkowa wprowadzająca obiekt będący podstawą porównania Nieco ponad cztery tysiące zawiedzionych kibiców opuszczało stadion. Bielszczanie zaprezentowali się słabo na tle piłkarzy wicelidera tabeli, Górnika Polkowice. To goście byli zespołem dojrzalszym, lepiej zorganizowanym i to oni, wykorzystując sytuację z 56. minuty, po pięciu latach zdobyli bielską twierdzę. pełny NKJP (1800M segmentów)
na tle




Theme Background


2
fraza przyimkowa określająca kategorię, pod kątem której rozpatrywany jest obiekt lub zdarzenie, o którym mowa w zdaniu Do niedawna moczenie nocne u dziecka było traktowane jako zaburzenie na tle psychogennym. Badania epidemiologiczne nie potwierdziły jednak związku między moczeniem a stresem psychicznym u dziecka, stosunkami panującymi w rodzinie lub tzw. warunkami socjoekonomicznymi. Zaobserwowano natomiast współzależność między pojawieniem się wtórnego moczenia nocnego a stresem psychicznym. pełny NKJP (1800M segmentów)
na tyle




Attribute



a fraza przyimkowa występująca najczęściej ze spójnikiem podrzędnym, przyłączająca określenie charakteru obiektu lub sytuacji, o której mowa w zdaniu Na podwórku widok jest przerażający. Po obejściu biega osiem psów. Niektóre są na tyle wychudzone, że przez skórę prześwitują im żebra. Dookoła leżą kości, którymi czworonogi są karmione. Dziewiąte zwierze słysząc ludzi – przez prawdopodobnie wygryzioną przez siebie dziurę – wychyla poranioną głowę i wyje. pełny NKJP (1800M segmentów)
na tyle




Theme



b lub przyłączająca nazwę cechy lub obiektu, który przysługuje komuś w stopniu, który pozwala na to, o czym mowa w zdaniu podrzędnym Nie, ale wierzę, że się odważą przyjść. Przychodzą najczęściej kobiety latami maltretowane w domu — fizycznie i psychicznie. Jeszcze mają na tyle sił, by prosić, ażeby ktoś je wysłuchał. pełny NKJP (1800M segmentów)
na tył




Location Goal




fraza przyimkowa komunikująca, że ruch lub czynność, o której mowa w zdaniu odbywa się w kierunku tylnej części obiektu lub przestrzeni określonej przez przyłączany do frazy rzeczownik Podcięli mi nogi, rzucili twarzą na ziemię, a gdy już leżałem, jeden z nich zaczął mnie kopać po bokach i deptać po plecach. Uderzył mnie w twarz. Drugi pobiegł po kajdanki, po czym mnie skuli i wrzucili na tył radiowozu. Obrzucali mnie wulgarnymi wyzwiskami. Podjechali pod mój dom i zaczęli mnie przesłuchiwać. pełny NKJP (1800M segmentów)
na widok




Stimulus




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę obiektu lub zdarzenia, którego spostrzeżenie wywołuje reakcję opisaną w zdaniu W tym barze nie tylko kubek gorącej kawy rozgrzewa. Rumieńców można też dostać na widok kelnerek krzątających się między stolikami w samej bieliźnie. Bar z nietypowymi uniformi dla obsługi klientów stanął przy jednym z parkingów miasteczka Bellevue w stanie Waszyngton w USA. pełny NKJP (1800M segmentów)
na wniosek




Initiator




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę podmiotu, który inicjuje albo przyczynia się do podjęcia działań określonych w zdaniu Zezwolenie na usunięcie drzewa wydaje się tylko na wniosek zainteresowanego. Uprzednio musi on udowodnić jednak, że jest właścicielem danego terenu. Zezwolenia wydaje Urząd Miasta. Przed wydaniem decyzji analizuje się uzasadnienie wycinki zgodnie z odpowiednimi artykułami prawnymi. pełny NKJP (1800M segmentów)
na wstępie




Order




fraza przyimkowa wskazująca na pierwszy element ciągu wydarzeń, etapów procesu Mirosław Tukaj, komendant powiatowy policji w Tarnowskich Górach uważa jednak, że tworzenie stałej jednostki nie ma sensu. Dlaczego? Bo w stałym posterunku będzie trzeba zatrudnić na wstępie pięciu dyżurnych, którzy zamiast patrolować ulice, będą siedzieli za biurkiem i na zmianę odbierali telefony. pełny NKJP (1800M segmentów)
na wstępie




Time




fraza przyimkowa wprowadzająca określenie czasu, od którego rozpoczyna się czynność, zdarzenie nazwane w zdaniu Zabierając głos na wstępie konferencji Prezydent Radosław Baran po przywitaniu jej uczestników podkreślił jak bardzo Gminie zależy na powodzeniu tego przedsięwzięcia i zapewnił o pełnej współpracy z nowym partnerem. Gmina ma nadzieję, że nowa jakość w zarządzaniu wodociągami przełoży się pozytywnie również na inne sfery funkcjonowania miasta. pełny NKJP (1800M segmentów)
na wypadek




Condition




fraza przyimkowa określająca sytuację lub okoliczności, wobec których podejmuje się działania opisane w zdaniu, dążące do przeciwdziałania ewentualnym skutkom tychże okoliczności bądź sytuacji Podpisując umowę ubezpieczenia, trzeba pamiętać o wskazaniu osób uposażonych na wypadek naszej śmierci. W przeciwnym wypadku może się okazać, że członkowie naszej rodziny zamiast otrzymać te pieniądze po naszym odejściu, będą musieli dochodzić swoich racji w sądach. pełny NKJP (1800M segmentów)
na wzór




Theme Source




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę okresu, wydarzenia, podmiotu lub obiektu, który jest naśladowany przez kogoś lub coś, o czym mowa w zdaniu Najczęściej bursztyn w biżuterii eksponowany jest w swoim naturalnym kształcie bryłki lub oszlifowany na wzór geometrycznych figur. Nowością jest prezentowanie go w przekroju. – Nie jest jednolity, zaskakuje przebarwieniami. Tam wewnątrz wiele się dzieje – opowiada Aneta Przygoda. – Dzięki tym różnorodnym barwom i kształtom bursztyn można nosić cały rok. pełny NKJP (1800M segmentów)
na wzór




Attribute




fraza przyimkowa informująca, że coś jest wykonane w stylu określonym przez przyłączany do frazy przymiotnik Ten historyczny zlepek przypadkowych osobowości wielkim wysiłkiem tworzył demokratyczne państwo na wzór europejski, ale już po ośmiu latach Józef Piłsudski, na skutek narastającej anarchii, za pomocą puczu wojskowego przejął władzę i jego pułkownicy rządzili Polską do wybuchu II wojny światowej. pełny NKJP (1800M segmentów)
na zakończenie




Time


1
zobacz "na koniec" w znaczeniu 1 Koszt tygodniowego pobytu wynosi średnio około 1000 zł. Obejmuje zazwyczaj zakwaterowanie, trzy posiłki dziennie, szkolenie narciarskie lub snowboardowe prowadzone przez instruktorów, 7 dni na śniegu, wykłady i egzamin dla zainteresowanych na zakończenie kursu. Są też szkolenia freestyle, nauka i pomoc w bieżącej konserwacji sprzętu oraz ubezpieczenie. pełny NKJP (1800M segmentów)
na zakończenie




Order


2
zobacz "na koniec" w znaczeniu 2 Najodważniejszy okazał się mały mieszkaniec Imielina – Dominik, któremu spektakl bardzo się podobał, a najbardziej właśnie to śpiewanie na zakończenie. Sam stanął przed sceną i pokazał, że kolędy zna i też potrafi je śpiewać – jak aktorzy!! Odważnego i muzykalnego chłopca nagrodzono solidnymi brawami. pełny NKJP (1800M segmentów)
na zasadzie




Theme




fraza przyimkowa, która wprowadza podstawę do przypisania cech jakimi charakateryzuje się czynność w zdaniu Teraz nie mam dowodów, że Chlebowski brał pieniądze. Nawet jeśli robił to na zasadzie przyjacielskiej usługi,to kompromituje całą klasę polityczną. Udowadnia, że pewne zachowania są akceptowane. I tu wracamy do początkowego pytania. Źle oceniamy polityków, bo widzimy, że oni załatwiają prywatne interesy. pełny NKJP (1800M segmentów)
niezależnie od




Condition




fraza przyimkowa służąca podkreśleniu, że przyłączona do niej nazwa okoliczności lub sytuacji, nie będzie miała wpływu na przebieg czynności lub procesu, o którym mowa w zdaniu Zredukowanie rozmiaru górnictwa było koniecznością. Teraz chodzi o to, żeby te kopalnie, które zostały, sprywatyzowano. Bo tak długo jak państwo jest właścicielem, górnictwo, niezależnie od deklarowanych chęci, będzie gorzej zarządzane niż przedsiębiorstwa prywatne. pełny NKJP (1800M segmentów)
niezgodnie z




Condition




fraza przyimkowa komunikująca o sprzeczności tego, o czym mowa w zdaniu z postanowieniami, których źródłem jest nazwa przyłączana do frazy Aby dowiedzieć się, czy to możliwe, że urząd miasta realizuje inwestycje niezgodnie z prawem, zwróciliśmy się do starosty legionowskiego o udostępnienie dokumentów, które są niezbędne w takich przypadkach: decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych, a także oświadczenia o posiadanym przez inwestora prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. pełny NKJP (1800M segmentów)
od strony




Location Source


1
fraza przyimkowa przyłączająca nazwę miejsca, z perspektywy którego określa się kierunek Blok 11 – piętrowy przy Sowińskiego 8. Wokół kwitnie handel. Z przodu, od strony ulicy, jest mały bazarek. Tuż obok Sam, do którego dostawcze samochody dowożą towar, dodatkowo zajmując miejsce na chodniku i dojeździe na ogólny parking. A parking i tak jest o wiele za mały na potrzeby mieszkańców „wieżowca”. pełny NKJP (1800M segmentów)
od strony




Theme


2
fraza przyimkowa tworząca wyrażenie określające koligacje rodzinne Nie zapominaj o dziadku Staniaszku od strony twojej matki. To przecież też rodzina. przykład własny
od strony




Attribute




fraza przyimkowa przyłączająca przymiotnik nazywający aspekt charakteryzowanej w zdaniu czynności lub stanu rzeczy Zasugerowałem, żeby ze względu na lokalizację – przy ulicy Warszawskiej, czyli w centrum miasta – bardziej ciekawie, zarówno od strony plastycznej jak również funkcjonalnej, wykorzystać tę przestrzeń do promocji firmy. Zwlekano z przedstawieniem mi gotowego projektu i wniosek leżał długo bez odpowiedzi, stąd moje pismo ponaglające. pełny NKJP (1800M segmentów)
od tyłu




Manner




fraza przyimkowa informująca, że czynność lub zdarzenie, o którym mowa w zdaniu, ma miejsce za plecami kogoś lub czegoś bądź odbywa się z zaskoczenia Napastnicy zaczaili się w ciemnym zaułku. Jeden z nich zażądał pieniędzy, a drugi zaatakował naszego reportera od tyłu młotkiem, uderzając kilkakrotnie w lewy bark. Na szczęście obrażenia są stosunkowo niewielkie pełny NKJP (1800M segmentów)
pod adresem




Location


1
fraza przyimkowa wraz z przyłączanym wyrażeniem określająca czyjś adres rzeczywisty bądź wirtualny Okazuje się, że mamy wielu utalentowanych fotografów amatorów. Na zdjęcia czekamy do 1 czerwca br. W tej rywalizacji też przygotowaliśmy atrakcyjne nagrody. Czekamy na Wasze prace pod adresem: Dziennik Zachodni, ul. Młyńska 1, 40-954 Katowice z dopiskiem „Kocham moje miasto”. pełny NKJP (1800M segmentów)
pod adresem




Recipient


2
fraza przyimkowa przyłączająca określenie podmiotu lub przedmiotu, do którego skierowana jest wypowiedź lub działania podejmowane w zdaniu To pierwszy na Śląsku przypadek ataku kiboli na pracownika mediów. Policjanci zapewniają, że znajdą sprawców. Są na ich tropie. Nieoficjalnie wiadomo, że zatrzymanie ich to kwestia kilku najbliższych dni. Napisy z groźbami pod adresem dziennikarza pojawiły się w nocy z piątku na sobotę. Podpisane były "GKS". Czym Pietraszewski naraził się pseudokibicom? pełny NKJP (1800M segmentów)
pod ciężarem




Condition




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę obiektu lub okoliczności, które przyczyniły się do zaistnienia opisanej w zdaniu sytuacji W czwartek późnym popołudniem prawdopodobnie pod ciężarem zalegającego na dachu śniegu runął dach przemysłowej hali przy ulicy Piłsudskiego w Dąbrowie Górniczej w okolicach dawnej Huty Katowice. Na miejsce wypadku przyjechali funkcjonariusze Państwowej Straży Pożarnej, którzy przeszukali ruwisko. pełny NKJP (1800M segmentów)
pod dowództwem




Attribute




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę podmiotu, który kieruje czymś, sprawuje nad kimś lub nad czymś władzę, wykorzystywana głównie w kontekście wojskowym Przełom w wojnie hiszpańsko-francuskiej nastąpił 30 listopada 1808 roku, kiedy to polscy szwoleżerowie pod dowództwem pułkownika Jana Kozietulskiego brawurową szarżą zdobyli przełęcz, otwierając Napoleonowi drogę do Madrytu. Historycy różnie oceniają zdobycie strategicznego wąwozu. pełny NKJP (1800M segmentów)
pod egidą




Factor




fraza przyimkowa tworząca wraz z przyłączanym rzeczownikiem wyrażenie, informujące o tym, kto jest patronem wydarzenia, o którym mowa w zdaniu Gliwickie zawody są kontynuacją rozgrywanego w ostatnich latach memoriału Doroty Dziekońskiej i Piotra Pawełczyka. Tym razem jednak po raz pierwszy będzie to turniej międzynarodowy pod egidą Międzynarodowej Federacji Tenisowej (ITF). – Do udziału w turnieju zgłosiło się ponad 200 zawodniczek. pełny NKJP (1800M segmentów)
pod kątem




Theme


1
fraza przyimkowa komunikująca, że czynność, o której mowa w zdaniu, jest podejmowana w celu weryfikacji, czy zachodzi sytuacja bądź stan rzeczy, określony przez przyłączany do frazy rzeczownik Katarzyna Dobrzyńska, szefowa mokotowskiej prokuratury rejonowej potwierdziła w wypowiedzi dla TVP Info, że prowadzone jest śledztwo pod kątem niedopełnienia obowiązków lub przekroczenia uprawnień w CSP w Legionowie. Komendant Centrum Szkolenia Policji przebywa obecnie na urlopie. pełny NKJP (1800M segmentów)
pod kątem




Measure


2
fraza przyimkowa przyłączająca miarę kąta, w zakresie jakim odbywa się ruch bądź czynność określona w zdaniu Prawą stopę przekręcamy na zewnątrz pod kątem prostym, lewą kierujemy lekko w lewo. pełny NKJP (1800M segmentów)
pod kierunkiem




Factor




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę podmiotu, który kieruje czymś lub kimś, aktywnie wspomaga proces tworzenia czegoś W naszym kraju Intranet to jednak wciąż rzadkość. W Intranecie studenci będą mogli znaleźć informacje o wszystkich zmianach w uczelni, o profesorach, materiałach bibliotecznych, promotorach, pod kierunkiem których można pisać pracę magisterską, a także tematy tych prac. pełny NKJP (1800M segmentów)
pod koniec




Time




fraza przyimkowa przyłączająca określenie czasu, informująca o tym, że to, o czym mowa w zdaniu, będzie miało miejsce w ostatnim odcinku tego czasu Remont mostu na zaporze w Dębem rozpoczął się na początku października ubiegłego roku. Przez pewien czas przejazd był całkowicie zamknięty. Obecnie ruch odbywa się tutaj wahadłowo. Według najnowszych informacji, jeżeli planów nie pokrzyżuje pogoda, normalny ruch przywrócony zostanie pod koniec lutego. Całkowity koszt brutto inwestycji to ponad 5 milionów złotych. pełny NKJP (1800M segmentów)
pod maską




Condition


1
fraza przyimkowa komunikująca, że określona w zdaniu sytuacja jest w rzeczywistości inna, niż można by wywnioskować z przyłączonego do frazy rzeczownika nazywającego okoliczności bądź stan rzeczy opisujący tę sytuację Zgadzam się. Nie mam nic przeciw, jeśli rzecz przybiera formę dobrodusznej pogaduchy. Mam wrażenie jednak, że dzisiaj pod maską przyjaznej rywalizacji i uśmiechu kryje się tłumiona wściekłość. Jeśli wymsknie mi się, jak to my daliśmy im baty w bitwie pod Falkirk, barman wychyli się zza lady i wyrwie mi ramiona z zawiasów. pełny NKJP (1800M segmentów)
pod maską




Location


2
fraza przyimkowa komunikująca, że coś znajduje się pod wierzchnią warstwą obiektu lub powierzchni, której nazwa jest przyłączana do frazy owa opłata rejestracyjna byłaby w tym przypadku daniną piątą! Jej stawki, zróżnicowane w zależności od pojemności silnika, to jeden z pomysłów, jakie wyprodukowali urzędnicy. Innym jest opłata stała, bez względu na to, jaki silnik pracuje pod maską. Wysokość opłaty miałaby wynosić 1.500 zł. Nie ma raczej szans na jej wprowadzenie, bo fiskus sporo straciłby na sprzedaży samochodów drogich. pełny NKJP (1800M segmentów)
pod okiem




Factor




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę osoby lub podmiotu, który nadzoruje wykonywanie czynności, o których mowa w zdaniu Gdy dzieci nie wychodzą na wycieczki, mogą grać i uczyć się obsługi prostych programów na komputerze. Do ich dyspozycji jest także stół ping–pongowy. Najweselej jest w sali, gdzie trwają zajęcia artystyczno–plastyczne. Dzieci pod okiem wolontariuszy ozdobiły wycinankami okna, zrobiły origami. Jedna ze ścian kojarzy się z wakacjami nad morzem, chociaż nie wszystkie dzieciaki je widziały. pełny NKJP (1800M segmentów)
pod osłoną




Factor




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę obiektu lub zjawiska, który chroni podmiot wypowiedzi przed działaniem jakichś czynników zewnętrznych Siedzenie w stolicy, pod osłoną wojska, zapewniało bezpieczeństwo, ale nijak nie mogło pomóc w rozwikłaniu zagadki. - Nie, trzeba tam jechać, wykryć morderców i zatrzymać ten obłęd, zanim przerodzi się w wojnę - powiedział marszałek. - Wezmę tylko więcej ludzi. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
pod płaszczykiem




Condition




zobacz "pod maską" Przybyły na miejsce prokurator Stępski z pomocą sierżanta Pietrzyka rozpoczyna śledztwo w sprawie zbrodni. Stopniowo wychodzi na jaw, że pod płaszczykiem spokoju, nudy i surowej moralności w miasteczku toczy się drugie, nieoficjalne, ale znacznie bardziej ekscytujące życie, w którym zdrady, szantaże, wyłudzenia, kłamstwo i obłuda są na porządku dziennym. Wszyscy obywatele mają jakieś tajemnice. pełny NKJP (1800M segmentów)
pod postacią




Theme Goal




fraza przyimkowa przyłączająca rzeczownik określający inną formę w jakiej można spotkać to, o czym mowa w zdaniu Orzechy laskowe są odżywcze i lekko strawne, przez co wskazane są zwłaszcza dla osób starszych oraz otyłych. Warto je konsumować pod postacią owoców oraz oliwy z orzechów laskowych. Najważniejsze jest jednak to, że są bardzo smaczne i odżywcze. pełny NKJP (1800M segmentów)
pod pozorem




Condition




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę czynności, która stanowi przykrywkę dla działań, określonych przez czasownik w zdaniu Dwaj mężczyźni pojawili się wczoraj w jednym z bloków przy ul. Próchnika w Częstochowie i zapukali do drzwi 78-letniej kobiety pod pozorem sprawdzenia instalacji telefonicznej. Kobieta wpuściła ich do środka. Kiedy jeden z mężczyzn dokonywał rzekomej kontroli gniazdka telefonu, drugi poprosił o odcinek renty i zapisał dane na kartce. pełny NKJP (1800M segmentów)
pod pretekstem




Condition




fraza przyimkowa przyłączająca określenie okoliczności lub sytuacji, której celem jest zamaskowanie prawdziwych intencji podejmowanych w zdaniu czynności Tym samym nie chce zachęcać piwoszy do konsumowania piwa w większych ilościach, pod pretekstem zabezpieczania się przed chorobami nowotworowymi. Magazyn „New Scientist” napisał, iż jeśli wpływ antynowotworowy piwa bezalkoholowego zostanie potwierdzony, to właściwe składniki napoju powinny być dodawane do żywności i innych napojów, aby zmniejszyć ryzyko zachorowań na raka w społeczeństwie. pełny NKJP (1800M segmentów)
pod przywództwem




Factor




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę podmiotu, który kieruje czymś, sprawuje nad kimś lub nad czymś władzę albo stanowi czołowe miejsce w jakiejś hierarchiu Gdyby rzeczywiście chodziło o demokrację, o prawa człowieka, o zapobieganie zbrodniom przeciw ludzkości, to już dawno wolny świat pod przywództwem Stanów Zjednoczonych zaatakowałby np. Chińską Republikę Ludową, aby wyzwolić zaanektowany Tybet i jego mieszkańców. pełny NKJP (1800M segmentów)
pod rygorem




Condition




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę sytuacji lub okoliczności, komunikująca o negatywnych konsekwencjach niepodjęcia działań, o którym mowa w zdaniu Po tej decyzji Wojewoda Mazowiecki wydał postanowienie z 10 września 2008 r., w którym wezwał właściciela działki do wydania nieruchomości, pod rygorem przymusowego zajęcia nieruchomości. Andrzej Kowalewski wniósł zażalenie na to postanowienie. Wskazał w nim wiele nieprawidłowości postępowania oraz zażądał uchylenia postanowienia i wstrzymania egzekucji. Zażalenie to rozpatrywał Minister Infrastruktury, który stwierdził, iż nie może być ono uwzględnione. pełny NKJP (1800M segmentów)
pod warunkiem




Condition




fraza przyimkowa przyłączająca nawę sytuacji lub wprowadzająca zdanie podrzędne opisujące sytuację, której zaistnienie jest konieczne, aby podjęto się czynności określonych w zdaniu - Jego obecność była przewidziana od samego początku, jednak w świetle ostatnich wypadków stawia nas w trudnej sytuacji - mówi Belletti. Jednocześnie nie wyklucza, że Berlusconi jednak pojawi się na konferencji, jednak tylko pod warunkiem, że do poniedziałku, kiedy przewidziane jest jego wystąpienie, wyśle inną niż do tej pory wiadomość. pełny NKJP (1800M segmentów)
pod wodzą




Factor




zobacz "pod przywództwem" Tymczasem zespół łódzkich realizatorów, pod wodzą reżysera Remigiusza Brzyka, przeszedł sam siebie adaptując widowisko do przestrzeni Ruin Teatru Miejskiego. Przez dobę pracowano tu w pocie czoła, ale rezultat był wspaniały. Wydawało się, że łódzkie przedstawienie zostało wręcz w Ruinach zrealizowane, tak sensownie wykorzystany był każdy detal wypalonego wnętrza. pełny NKJP (1800M segmentów)
pod wpływem




Factor


1
fraza przyimkowa przyłączająca nazwę czynnika, który przyczynia się do zajścia sytuacji określonej przez czasownik Najpierw wysypano kamienie, przypominające te z nasypów kolejowych, potem żółty piasek, który pod wpływem wilgoci oblepia wszystko – mów pani Maria. – Od 40 lat regularnie płacę podatki, ale nie mogę doczekać się renowacji drogi. Ci, którzy kupują działki dalej, np. pod lasem, mają już wspaniały dojazd do domów, a my żyjemy tak od wielu lat. pełny NKJP (1800M segmentów)
pod wpływem




Condition


2
fraza przyimkowa przyłączająca nazwę czynnika, któy powoduje zmianę czyjegoś zachowania „Choroba jest intensyfikacją gry, jaką jest życie (...). Nie jest rozumnie tę grę oceniać”. Oraz: „Chciałbym dobrej śmierci. Wolałbym być wolny od bólu i nie znajdować się pod wpływem leków, ale przede wszystkim chciałbym otrzymać dar śmierci świadomej (...) zbalansowany NKJP (300M segmentów)
pod względem




Attribute




fraza przyimkowa określająca zakres przedmiotu wypowiedzi, który jest charakteryzowany w zdaniu Tutaj nie ma nawet żadnego hydrantu, woda skrapla się i leje na kable, robią się zwarcia, a przez piecyki elektryczne wysadza nam korki – mówi wzburzonym głosem kolejna z lokatorek. Winni lokatorzy? Tragiczny pod względem bezpieczeństwa jest również stan drewnianego budynku przy Sienkiewicza. Tutaj, podobnie jak w przypadku budynku na Sikorskiego, kable elektryczne nie są osłonięte listwami. P pełny NKJP (1800M segmentów)
po bokach




Location




fraza przyimkowa wraz z użytym po niej rzeczownikiem komunikująca, że to, o czym mowa,znajduje się lub dzieje się po obu stronach jakiejś przestrzeni albo obiektu Stara babcina metoda polega na smarowaniu kleszcza jakimś tłuszczem. Ten sposób nie do końca jest prawidłowy. Tłuszcz blokuje znajdujące się po bokach kleszcza otwory oddechowe. Kleszcz owszem zwalnia uścisk, ale przy okazji podrażniony wpuszcza trującą wydzielinę, w której znajdują się substancje zapobiegające krzepnięciu krwi. Najlepiej jednak mocno uchwycić pasożyta tuż przy ciele i mocno szarpnąć do siebie — tłumaczy doktor Nowakowski. pełny NKJP (1800M segmentów)
po stronie




Location




fraza przyimkowa wprowadzająca określenie strony,z której lub na której coś się dzieje, znajduje – Właśnie jestem w rezerwacie po stronie Łomianek. Przede mną jest góra śmieci. Wygląda to jak jedno wielkie wysypisko. Mieszkańcy wysypują tutaj wszystko. Dużo śmieci przynoszą też wędkarze – mówi Przemek Pasek, prezes fundacji. pełny NKJP (1800M segmentów)
po stronie




Theme




fraza przyimkowa komunikująca o odpowiedzialności za podjęcie działań określonych w zdaniu przez podmiot, którego nazwa jest przyłączana do frazy Trzeba przyznać, że wina nie leży tylko po stronie starosty, wojewoda bowiem za każdym razem uchylał decyzje z innego powodu. W jednych decyzjach wojewoda pisał na przykład, że przed wydaniem decyzji nie jest konieczne przeprowadzenie tzw. rozprawy administracyjnej, a inne decyzje uchylał właśnie z powodu nie przeprowadzenia takiej rozprawy. pełny NKJP (1800M segmentów)
przy okazji




Condition




fraza przyimkowa informująca, że korzystającąc z okoliczności, których nazwa może zostać przyłączona do frazy, można wykonać inną, dodatkową czynność – W Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy włączamy się od 2007 roku – mówi młodszy chorąży Paweł Morański z 60 Wieliszewskiego Dywizjonu Obrony Powietrznej. Przyznaje, że tego typu akcje korzystne są również dla wojska, bo przy okazji zbiórek pieniędzy wielu ludzi zgłasza chęć odbycia służby w armii. pełny NKJP (1800M segmentów)
przy pomocy




Instrument


1
przyimek przyłączający nazwę narzędzia lub środka, którym posługuje się dana osoba, chcąc wykonać określoną czynność Śniegu co prawda nie jest zbyt dużo, ale przy pomocy armatek śnieżnych uzupełniamy braki. W tej chwili trwa ubijanie zeskoku i tras biegowych. Jeśli do środy nie będzie kataklizmu, to zawody się odbędą. Natomiast mistrzostwa Polski w skokach na Wielkiej Krokwi przełożyliśmy na grudzień — powiedział Lech Nadarkiewicz, wiceprezes PZN. pełny NKJP (1800M segmentów)
przy pomocy




Factor


2
przyimek przyłączający nazwę podmiotu, który uczestniczy w wykonywaniu określonej czynności, zleconejmu przez kogoś Na razie nie ma jeszcze pieniędzy rządowych dla dotkniętych powodzią Ślązaków. Dotychczasowe straty materialne spowodowane powodzią oszacowano wstępnie na 500 mln zł. Przede wszystkim składają się na to zniszczone drogi i mosty. Pomoc humanitarna dostarczana jest tam śmigłowcami i przy pomocy tragarzy. W powiecie oświęcimskim uruchomiono już doraźną pomoc finansową dla mieszkańców zalanych gmin. pełny NKJP (1800M segmentów)
przy użyciu




Instrument




zobacz "przy pomocy" w znaczeniu 1 Ok. 80 proc. zmian trądzikowych można wyleczyć przy użyciu leków miejscowych. Zdarza się jednak, że trzeba wesprzeć ich działanie antybiotykiem. Niezależnie od tego, jaki preparat zaleci nam lekarz, w żadnym wypadku nie powinniśmy przerywać kuracji, ponieważ istnieje duże prawdopodobieństwo nawrotów choroby. pełny NKJP (1800M segmentów)
razem z




Theme




fraza przyimkowa tworząca wyrażenia nazywające osoby lub podmioty, towarzyszące komuś lub biorące razem z nim udział w czynności, podejmujące wpólnie działania W roku 1930 tow. Lisowski Jan przeprowadził się razem z rodziną z Warszawy do Legionowa. Zaraz po przyjeździe zapisał się do miejscowej organizacji Polskiej Partii Socjalistycznej. Lokal tej organizacji mieścił się przy ul. Kazimierza Wielkiego nr 10, w domu tow. Rusieckiego Feliksa, ówczesnego przewodniczącego komitetu PPS. pełny NKJP (1800M segmentów)
u boku




Location




fraza przyimkowa tworząca wyrażenia nazywające osobę towarzyszącą komuś To małżeństwo nie przetrwało próby czasu i po trzydziestu latach (na ekranie, w serialu akcja toczy się wolniej) znów widzimy księcia, ale u boku nowej żony. On jest już starcem – częściowo sparaliżowanym, zgorzkniałym i złośliwym. Ona – Marisca emanuje młodością i erotyzmem. Między piękną macochą a najmłodszym z von Teussów – Bolkiem rodzi się namiętny romans. pełny NKJP (1800M segmentów)
u dołu




Location




fraza przyimkowa tworząca wyrażenia komunikujące, że coś znajduje się w dolnej części jakiegoś obiektu lub na najniżej położonym obszarze terenu Na Żywiecczyźnie do dziś jest znana i często używana piszczałka bez bocznych otworów melodycznych, zwana pasterską lub wielkopostną, wykonywana z prostych gałęzi cierniowej róży, jaworu lub czarnego bzu. Otwór wylotowy znajduje się u dołu instrumentu, a długość sięga często długości ramienia twórcy. pełny NKJP (1800M segmentów)
u góry




Location




fraza przyimkowa tworząca wyrażenia komunikujące, że coś znajduje się w górnej części jakiegoś obiektu lub na najwyżej położonym obszarze terenu — Czy rzeczywiście te kamery były tak wszechobecne? — Tak. Były nawet widoczne u góry pomieszczeń. Niektóre się obracały, śledziły nas cały czas. Dookoła wszystkich pomieszczeń były też tzw. weneckie lustra, przejrzyste w jedną stronę. Podejrzewam, że za nimi stały również kamery. pełny NKJP (1800M segmentów)
u podnóża




Location




fraza przyimkowa tworząca wyrażenia komunikujące, że coś znajduje się w bliskiej odległości od wzniesienia terenu, góry Do końca remontu potrzeba jeszcze ponad 5 mln zł. Oczywiście to wystarczy na nadsypanie stożka, ustawienie na szczycie platformy widokowej. Ale w planach jeszcze inne niezbędne roboty, z których najważniejsze to odwodnienie kopca u podnóża. W budżecie wojewody małopolskiego na rok bieżący przewidziano na dokończenie robót 1,8 mln zł, Społeczny Komitet Odnowy Zabytków Krakowa wyasygnował 3 mln zł. pełny NKJP (1800M segmentów)
u podstaw




Condition


1
fraza przyimkowa używana przy opisie przyczyn zajścia sytuacji lub zdarzenia, którego nazwa jest przyłączana do frazy Andrzej Herman, obrońca szefa firmy, mówił o tym, że to czynniki wynikające z polityki w skali mikro legły u podstaw doniesienia do prokuratury. Chodziło mu o byłego przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Rady Powiatu, który reprezentował opozycyjną opcję polityczną w stosunku do starosty. pełny NKJP (1800M segmentów)
u podstaw




Theme


2
fraza przyimkowa używana w wyrażeniach takich, jak: "praca u podstaw", "działalność u podstaw", oznaczająca, że działania te służą poprawie funkcjonowania sfery gospodarczej i edukacyjnej W Polskim Związku Podnoszenia Ciężarów popełniono wiele błędów, które wychodzą po latach. Wtedy jest już jednak za późno na drobne korekty i trzeba rozpocząć wszystko od początku. Zaniedbano pracę u podstaw i teraz zbieramy tego żniwo. Pozwalamy, by likwidowano sekcje i małe kluby, a przecież to właśnie na wsiach, w dawnych LZS-ach odkrywano wielkie talenty i stamtąd wychodzili wspaniali sportowcy. pełny NKJP (1800M segmentów)
u progu




Time


1
fraza przyimkowa komunikująca o małej odległości między punktami czasowymi Temat haków, jakie Kaczyński miał zbierać na różnych polityków u progu kampanii prezydenckiej wywołał sam Giertych. Kiedy PO zaczęła na poważnie brać pod uwagę wystawienie w wyścigu prezydenckim Radka Sikorskiego były lider LPR, ostrzegł, że Kaczyński ma coś na szefa MSZ. O ironio, z pomocą przyszedł mu w poniedziałek sam prezes PiS. pełny NKJP (1800M segmentów)
u progu




Location


2
fraza przyimkowa komunikująca o małej odległości między obiektami – Będzie w sam raz pasowała do bluzki. Warto się zastanowić, bo rzeczywiście nietuzinkowa (kilkanaście plastikowych cząstek pomarańczy nawleczonych na gumkę). Cena do uzgodnienia, choć cennik, wypisany starannym pismem dziecka, wystawiony jest „u progu sklepu”. – Dwa złote – rzuca Sebastian (jak na prezesa przystało wygodnie oparty o rower). pełny NKJP (1800M segmentów)
u schyłku




Time




fraza przyimkowa komunikująa, że jakieś zdarzenie ma miejsce w końcowej fazie jakiegoś okresu lub procesu, wydarzenia Najważniejsza inwestycja, czyli odcinek Drogowej Trasy Średnicowej w centrum ukończony zostanie dopiero u schyłku 2006 roku. Jasne jest, że do tej pory radykalna poprawa sytuacji komunikacyjnej nie nastąpi. Ruszą za to inne prace, które również będą miały wpływ na przejezdność miasta. pełny NKJP (1800M segmentów)
u stóp




Location




zobacz "u stóp" Do prawdziwego otwarcia sezonu dla narciarzy pozostało zaledwie parę dni. Jak co roku nastąpi to w całej Austrii pod koniec listopada. Jednak już teraz w miejscowościach położonych u stóp lodowca Moelltal organizowane są imprezy promujące jazdę na nartach carvingowych. pełny NKJP (1800M segmentów)
wspólnie z




Theme




zobacz "razem z" Najmłodszy Michał wspólnie z rodzicami prowadzi gospodarstwo i studiuje. Złoty medal Tomasza to nie jedyny jego sukces. Ciężko pracując nad budowaniem formy ukończył politologię na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego. pełny NKJP (1800M segmentów)
w celu




Purpose




fraz przyimkowa wprowadzająca określenie celu czynności Nasze prababki używały lubczyku i to bynajmniej nie w celuzdobycia mężczyzny. Zioło to jest składnikiem leczniczych mieszanek o działaniu moczopędnym, regulujących pracę serca i oczyszczających organizm. Jednym z najbardziej rozpowszechnionych w Polsce jest rumianek. Jego kwiaty bogate są w bardzo cenne składniki. pełny NKJP (1800M segmentów)
w charakterze




Attribute




fraza przyimkowa wprowadzająca określenie roli, jaką pełni jakaś osoba w danych okolicznościach, a także określenie stosunku tej osoby do innych osób Urszula K. Jako podległa wójtowi Henrykowi J. pracownica UG Świnna, zatrudniona w referacie inwestycji i gospodarki komunalnej w charakterze inspektora, uczestniczyła w komisjach szacujących szkody po powodzi w 1997 r. na terenie gminy oraz odbierających roboty drogowe. Na polecenie wójta Henryka J. podpisała protokoły odbioru remontów dwóch odcinków dróg, które wykonano później. pełny NKJP (1800M segmentów)
w ciągu




Duration


1
fraza przyimkowa wraz z przyłączanym rzeczownikiem komunikująca czas trwania lub rozpiętość czasową zdarzenia, o którym jest mowa Na sesji Rady Miasta 23 czerwca koalicja rządząca wyraziła entuzjastyczną zgodę Panu Prezydentowi na podniesienie progu zadłużenia gminy. Po tej decyzji współczynnik zadłużenia wzrósł do poziomu 37 procent. Wykup obligacji ma następować cyklicznie w ciągu 7 lat. Prezydent miasta słusznie stwierdził, że możemy się cieszyć, iż nie dosięgnęła nas powódź. pełny NKJP (1800M segmentów)
w ciągu




Location


2
fraza przyimkowa wraz z przyłączanym rzeczownikiem komunikująca rozpiętość w przestrzeni danego obiektu lub miejsca Dzięki interwencji TiO Przedsiębiorstwo Inżynierii Ochrony Środowiska „EURO–EKOLAS” sp. z o.o., sprawca okaleczenia kilkunastu starych drzew w ciągu zabytkowej alei lipowo–dębowej zostanie ukarane. Niestety, prawdopodobnie będzie to jedynie mandat w wysokości 500 złotych. Kara mogłaby być inna, gdyby drzewa były wpisane do rejestru pomników przyrody pełny NKJP (1800M segmentów)
w czasie




Time




fraza przyimkowa komunikująca, że dane zdarzenie miało miejsce w tym samym czasie, co inne Budowa nowych mieszkań może, zamiast spodziewanych zysków, w czasie kryzysu przynieść straty. Spółdzielcy obawiają się, że poniosą konsekwencje ryzyka biznesowego, jakie podjął w ich imieniu zarząd. pełny NKJP (1800M segmentów)
w dole




Location




zoacz "u dołu" Wymagający przyzwyczajenia centralnie umieszczony prędkościomierz z cyfrowym wyświetlaczem nie jest tak czytelny jak tradycyjne zegary zastosowane w Suzuki. Pochwalić trzeba za to dbałość o liczbę schowków – przed pasażerem z przodu, w drzwiach, w górnych częściach tablicy przyrządów oraz w dole centralnej części tablicy przyrządów. pełny NKJP (1800M segmentów)
w dół




Path




fraza przyimkowa informująca, że ruch odbywa się w kierunku obniżania się terenu, którego nazwa jest przyłączona do frazy Aleksander Morawiec, instruktor żeglarstwa z Mysłowa koło Koziegłów wspólnie z Grzegorzem Kwietniem wyruszyli w spływ rzeczny w dół Pilicy. Rejs rozpoczął się w Małuszynie, a zakończy się na tamie we Włocławku. W czasie kilkudniowej wyprawy przepłyną przez różne miasta, w tym przez Warszawę. Panowie płyną wykonaną przez A. Morawca łódką o długości 4 metrów i nazwie Batory pełny NKJP (1800M segmentów)
w drodze




Condition


1
fraza przyimkowa przyłączająca nazwę określającą metodę lub sposób, w jaki można wykonać lub wykonuje się tę czynność, o której mowa w zdaniu Zgodnie z prawem przekazanie mienia powinno nastąpić w drodze porozumienia zainteresowanych gmin, a w razie braku porozumienia, zdecydować ma o tym Prezes Rady Ministrów. pełny NKJP (1800M segmentów)
w drodze




Location Goal


2
fraza przyimkowa tworząca wyrażenie komunikujące, że ktoś lub coś przemieszcza się do określonego miejsca Kiedyś, gdy przed ósmą podjechałem pod szlaban z dzieckiem w drodze do szkoły, nie musiałem się martwić, że dziecko nie zdąży na pierwszą lekcję. Teraz spóźnienie mamy jak w banku. Kolejki do przejazdu rano nierzadko sięgają daleko za ulicę Słoneczną. To samo jest w ciągu dnia. Korek z jednej i drugiej strony. pełny NKJP (1800M segmentów)
w duchu




Attribute


1
fraza przyimkowa przyłączająca określenie charakteru miejsca, wydarzenia lub podmiotu, o którym mowa w zdaniu Ten proceder kwitnie szczególnie podczas Międzynarodowego Zlotu Pojazdów Militarnych "Operacja Południe", który w tym roku odbędzie się 1-2 sierpnia. Choć - jak podkreśla Rafał Bier, organizator zlotu - regulamin imprezy zabrania takich praktyk, a sam zlot jest organizowany w duchu patriotycznym, to kupno gadżetów wykorzystujących symbolikę nazistowską nie nastręcza żadnych trudności. pełny NKJP (1800M segmentów)
w duchu




Manner


2
fraza przyimkowa komunikująca, ktoś wykonuje jakąś czynność w myślach Jeszcze w sobotę wieczorem rozmawiałem z wieloma ludźmi na ten temat i wszyscy wyrażali ból z powodu atmosfery, w jakiej się ingres odbędzie, zastanawiali się nad trudnym położeniem nowego metropolity. Szczerze przyznam, że zadałem sobie wtedy w duchu pytanie: skoro wszyscy mają to samo odczucie, że ingres jakby nie pasuje do atmosfery, to może trzeba by go przesunąć? pełny NKJP (1800M segmentów)
w dziedzinie




Theme




fraza przyimkowa tworząca wyrażenie określające zakres czyjejś działalności lub specjalizacji Naukowcy, którym zawdzięczamy aparaty cyfrowe, szybkie łącza internetowe i działanie telefonii komórkowej, zostali wczoraj uhonorowani Nagrodą Nobla w dziedzinie fizyki. Tegoroczną nagrodą, podobnie jak rok temu, podzieliło się trzech naukowców: Brytyjczyk chińskiego pochodzenia Charles K. Kao i dwaj Amerykanie Willard Boyle i George Smith. pełny NKJP (1800M segmentów)
w efekcie




Result




fraza przyimkowa nazywająca rezultat danego procesu lub wydarzenia Dlatego nie zdziwiłam się, gdy usłyszałam, że nauczycielka wydała tomik wierszy dla dzieci. Jeśli jednak w wierszykach tych propaguje się jedzenie w fast foodach, które w efekcie prowadzi do otyłości, to publikacja powinna być zakazana. I to właśnie taką twórczość proponuje nam dla dzieci urząd miasta? Zamiast usunąć chipsy ze sklepików szkolnych, wydają tomik wierszy o McDonaldzie? pełny NKJP (1800M segmentów)
w głąb




Path




fraza przyimkowa komunikująca, że ruch odbywa się w stronę środka lub wnętrza obszaru, któego nazwa może być przyłączona do frazy Słup był nieco sfatygowany, ponadto ptaki nieco zapaskudziły nowy dach remizy. Zapadła więc decyzja o przeniesieniu gniazda — wyjaśnia Bronisław da Via, przewodniczący Rady Dzielnicy Rowień. Bocianie gniazdo przeniesiono 50 metrów w głąb dzielnicy. Niestety, wykonano fuszerkę. Z gniazda wystawały drewniane piki, które z pewnością przeszkadzały ptakom. pełny NKJP (1800M segmentów)
w głębi




Location




fraza przyimkowa komunikująca, że coś lub ktoś znajduje się daleko od granicy lub głęboko pod powierzchnią obiektu, którego nazwa może być przyłączona do frazy Dwóch funkcjonariuszy przez właściciela posesji zostaje wpuszczonych dalej. Przerażające wycie i skowyt jednego z psów doprowadza ich do położonej w głębi podwórza szopy. Funkcjonariusze sprawdzają przez dziurę w drzwiach, czy ze zwierzęciem jest wszystko w porządku i wracają. Po interwencji mieszkańców wzywają pogotowie dla zwierząt i wchodzą raz jeszcze. pełny NKJP (1800M segmentów)
w górę




Measure


1
fraza przyimkowa informująca o wzroście wartości wielkości, która jest określona w zdaniu W czasie świąt Bożego Narodzenia i w pierwszym tygodniu stycznia ceny idą w górę. Następny taki skok mamy w lutym, a w marcu znów spadek. Urlop poza ścisłym sezonem pozwala zmniejszyć koszty nawet o 20 procent. pełny NKJP (1800M segmentów)
w górę




Path


2
fraza przyimkowa informująca, że ruch odbywa się w kierunku podwyższania się terenu, którego nazwa jest przyłączona do frazy W nadbrzeżnych wioskach przebywały liczne rzesze trybarzy, którzy wołami podciągali w górę rzeki załadowane galary jeszcze w pierwszej połowie XIX wieku. Wiele cennych wiadomości i dokumentów o rzece zgromadził w latach trzydziestych, historyk i badacz terenu Zagłębia, Marian Kantor Mirski (jego syn to znakomity twórca teatralny Tadeusz Kantor). pełny NKJP (1800M segmentów)
w górze




Location




zobacz "u góry" Akcją można kierować z umieszczonego w górze kosza bądź z kabiny na samochodzie. Przed jej rozpoczęciem wysuwane są cztery podpory, na których wspiera się wóz, bowiem podczas pracy podnośnika koła muszą być uniesione. Od siły wiatru zależy, czy można pracować na wysokości, stąd umieszczony na samochodzie wiatromierz. pełny NKJP (1800M segmentów)
w imieniu




Theme




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę podmiotu, który jest reprezentowany przez kogoś innego, w sytuacji określonej w zdaniu Prezydent samodzielnie, wbrew kalkulacjom politycznym zdecydował inaczej. I, mimo że weto rzeczywiście zostało odrzucone, a reforma obniżenia wieku szkolnego weszła w życie, nasz prezydent dał nam poczucie moralnego wsparcia i sprawiedliwości, w imieniu najwyższych władz państwa. Będziemy go zawsze wspominać z szacunkiem i wdzięcznością. pełny NKJP (1800M segmentów)
w imię




Theme




fraza przyimkowa wprowadzający określenie motywu lub wartości, ze względu na którą podejmuje się określone w zdaniu działania Chodzi przecież o to, aby mieszkańcy potrafili jednoczyć się i wspólnie działać w imię wspólnego dobra, jakim jest poszanowanie otaczającego ich środowiska i rozumne życie w zgodzie z przyrodą. Arcybiskup zadeklarował udział w zaplanowanej na 26 kwietnia w Sosnowcu, publicznej debacie o jednym z najważniejszych i najpilniejszych dziś problemów ekologicznych w regionie, jakim są odpady komunalne. pełny NKJP (1800M segmentów)
w intencji




Theme


1
fraza przyimkowa przyłączająca nazwę ludzi lub przedmiotów, z myślą o którym podejmuje się czynności określone w zdaniu Kilka minut po 16.00 w ubiegły piątek na niebie nad Międzybrodziem Żywieckim pojawił się antonow 2 z trumną na pokładzie w eskorcie trzech zlinów. Bolesław Zoń wrócił na rodzinną ziemię. Ojciec Dominik, kapelan polskich lotników, który celebrował mszę w intencji lotnika, zwrócił uwagę, że każdy szybowiec i samolot startujący bądź lądujący na Żarze minie po drodze grób Bolesława Zonia. pełny NKJP (1800M segmentów)
w intencji




Purpose


2
fraza przyimkowa określająca życzenie, okoliczności, z myślą o których podejmuje się czynności nazwane w zdaniu Spacerować po Kutnej Horze można bez planu; i tak na pewno znajdziemy kamienną fontannę przy kościele św. Nepomucena, patrycjuszowski Kamienny Dom, w którym mieści się muzeum miasta czy kolumnę wotywną z 1714 roku, wzniesioną w intencji odwrócenia zarazy pustoszącej miasto. Jeśli mamy jednak na zwiedzanie tylko jeden dzień, koniecznie zapytajmy, którędy dojść do uliczki zwanej Rudhartką. pełny NKJP (1800M segmentów)
w kierunku




Path




fraza przyimkowa przyłączająca określenie miejsca, ku któremu ktoś zmierza lub coś prowadzi Oprócz oddalającego się terminu inwestycji niepokoją również rozwiązania komunikacyjne zawarte w projekcie. Na przykład brak możliwości skrętu z ulicy Jagiellońskiej na trasę w kierunku Zegrza, po zakończeniu przebudowy. Tego typu rozwiązania mogą oznaczać spore problemy komunikacyjne w mieście. pełny NKJP (1800M segmentów)
w końcu




Time


1
fraza przyimkowa komunikująca, że czynność ze zdania ma miejsce na zakończenie okresu czasu, którego nazwa jest przyłączona do frazy Sprawa nielegalnego zrzutu ścieków do rowu melioracyjnego wpływającego do Wisły na wysokości mleczarni w Jabłonnie wyszła na jaw w końcu maja. To wtedy dziennikarze TiO powiadomili urzędników gminy Jabłonna o fekaliach wpływających do rezerwatu Ławice Kiełpińskie. Urzędnicy sprawdzili studzienki kanalizacji deszczowej i ustalili, że z dwóch gospodarstw wlewano w nie szambo. pełny NKJP (1800M segmentów)
w końcu




Result


2
fraza przyimkowa komunikująca o rezultacie podjętych działań Eliasz Klimowicz , ledwo piśmienny chłop, żył w okresie międzywojennym w Starej Grzybowszczyźnie. Miał mistyczne wizje, wieszczył rychły koniec świata, w końcu założył własną sektę i postanowił założyć w Wierszalinie stolicę całego świata — Nowe Jeruzalem. pełny NKJP (1800M segmentów)
w kwestii




Theme




fraza przyimkowa wprowadzająca przedmiot wypowiedzi, opinii lub sądu Obowiązki właścicieli, w kwestii uporządkowania problemu nieczystości płynnych reguluje Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z 1996 roku. Decyduje o nich również Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (paragraf: 26 i 34). pełny NKJP (1800M segmentów)
w miarę




Attribute


1
fraza przyimkowa przyjmująca nazwę cechy, komunikująca, że ktoś lub coś posiada tej cechy nie za dużo Błędy zaczyna popełnić defensywa i chociaż tabelka jest jeszcze w miarę spłaszczona, legionowianom bliżej do strefy spadkowej, niż do walki o wyższe cele. Trochę inne były przed sezonem oczekiwania kibiców, a i sami piłkarze byli do rozgrywek bardziej optymistycznie nastawieni. pełny NKJP (1800M segmentów)
w miarę




Manner


2
fraza przyimkowa przyłączająca przysłówek, komunikująca, że stopień wykonania czynności, o której mowa w zdaniu, jest umiarkowany Pierwsza połowa w tym sparingu wyglądała w naszym wykonaniu w miarę poprawnie. W drugiej odsłonie, kiedy na boisko weszło więcej młodych chłopaków, Okęcie miało zdecydowaną przewagę, nas stać było na 2-3 groźniejsze akcje i to wszystko. pełny NKJP (1800M segmentów)
w miarę




Condition


3
fraza przyimkowa komunikująca, że dane zdarzenie lub proces ma miejsce wtedy, gdy zachodzą okoliczności, których nazwa przyłączana jest do frazy Szkoła wynajmuje salę w miarę możliwości lokalowych. - Mieliśmy nawet treningi klubu Legionovia w piłkę nożną – mówi dyrektor Bogumiła Załęska–Waszkiewicz. W Zespole Szkół nr 2 już się zajęcia zaczęły. Co roku wykorzystują salę te same grupy, m.in. aerobik, gimnastyka. pełny NKJP (1800M segmentów)
w miejsce




Theme




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę osoby lub przedmiotu, który ma zostać zastąpiony przez kogoś lub coś innego Mieszkańcy ulicy Pastewnej w Modrzejowie walczą o niezbędne, ich zdaniem, inwestycje komunalne. Żądają budowy asfaltowej drogi w miejsce archaicznej nawierzchni z kostki brukowej, naprawy przejazdu tramwajowego oraz zainstalowania oświetlenia ulicznego. Wystosowali w tej sprawie pismo do Urzędu Miasta i teraz czekają na działania. pełny NKJP (1800M segmentów)
w myśl




Theme




fraza przyimkowa komunikująca, że przedmiot wypowiedzi, opinii lub sądu jest zgodny z tym, czego nazwa jest przyłączona do frazy Otóż w myśl pewnej teorii chemiczna struktura opiatów jest zbliżona do wytwarzanych w organizmie substancji zwanych endorfinami, odpowiedzialnych w dużym stopniu za doznania emocjonalne człowieka. Zażywając narkotyki, zastępujemy nimi endorfiny i ustrój, idąc na łatwiznę, przestaje je po prostu produkować. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
w następstwie




Condition




fraza przyimkowa przyłączająca określenie okoliczności które przyczyniły się do stanu rzeczy lub wydarzenia, o którym mowa w zdaniu Zaawansowany wiek jest jednym z czynników zwiększających zagrożenie przewlekłą niewydolnością żylną. Schorzenie powstaje w następstwie zaburzeń odpływu krwi żylnej od stóp do serca. Może prowadzić do poważnych powikłań, np. choroby zakrzepowo-zatorowej czy owrzodzeń podudzi. pełny NKJP (1800M segmentów)
w nawiązaniu do




Theme




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę obiektu, do którego odwołuje się ktoś w swojej wypowiedzi Społeczny Komitet powołany został w tym roku w nawiązaniu do uchwały Rady Miejskiej i w wyniku pełnomocnictwa Tomasza Kałużnego, burmistrza Wrześni. Konkurs ma charakter otwarty, a jego celem jest wybór najlepszego projektu pomnika ku czci Jana Pawła II. pełny NKJP (1800M segmentów)
w obliczu




Condition




fraza przyimkowa komunikująca o okolicznościach lub sytuacji, z którą ktoś musi się zmierzyć Policjanci twierdzą, że do gwałtu nie doszło głównie dzięki temu, że niedoszła ofiara doskonale znała sztuki walki i nie spanikowała w obliczu zagrożenia. Jej dodatkowym atutem była też postawna budowa ciała. Sporządzono portret pamięciowy sprawcy i rozesłano go do innych komend policji. Za usiłowanie czynu lubieżnego grozi kara od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. pełny NKJP (1800M segmentów)
w obrębie




Location




fraza przyimkowa określająca obszar, wewnątrz którego odbywa się czynność lub znajduje się ktoś lub coś — Szkoła stara się pełnić rolę kulturotwórczą organizując festyny dla lokalnej społeczności. Dawniej ten dzień obchodzono tylko w obrębie szkoły, teraz rodzice i dzieci mają okazję do wspólnej zabawy — powiedziała dyrektor placówki Dorota Pawelak. Na festynie bawili się nie tylko uczniowie i ich rodzice. pełny NKJP (1800M segmentów)
w obszarze




Theme


1
fraza przyimkowa przyłączająca nazwę dziedziny lub obszaru działalności podejmowanych w zdaniu działań Już niebawem w śródmieściu zostanie zainstalowany system monitoringu, a akcja „Bezpieczna firma bardzo dobrze mieści się w obszarze zagadnień związanych właśnie z ochroną przed przestępcami. Godny podkreślenia jest fakt, że autorzy akcji sami padli ofiarą złodziei i dzisiaj dysponują fachową, rzetelną i potwierdzoną w praktyce wiedzą o sposobach ochrony przed włamaniem. pełny NKJP (1800M segmentów)
w obszarze




Location


2
zobacz "w obrębie" — Stworzony projekt ma zagwarantować zrównoważony rozwój gmin, znajdujących się w obszarze Parku, jest próbą pogodzenia co najmniej trzech różnych potrzeb: społecznych (związanych z rozwojem turystyki i usług w gminie), gospodarczych (związanych z eksploatacją surowców naturalnych, występujących na danym terenie i z rozwojem przemysłu), wreszcie środowiskowych (związanych z ochroną przyrody) — pełny NKJP (1800M segmentów)
w oderwaniu od




Condition




fraza przyimkowa komunikująca, że czynność albo zdarzenie w zdaniu odbywa się bez uwzględnienia aspektu, którego nazwa jest przyłączana do frazy Jest mnóstwo dowodów na to, że nie można wychowywać młodego pokolenia w oderwaniu od innych grup społecznych. Na tle zmian ustrojowych i ekonomicznych zachodzących w kraju rodzi się pytanie, czy dotychczasowa oferta Pałacu Młodzieży uwzględnia nowe potrzeby mieszkańców regionu? pełny NKJP (1800M segmentów)
w odniesieniu do




Theme




zobacz "w nawiązaniu do" Zarzutów nikomu jeszcze nie postawiono, ale wydaje się to tylko kwestią czasu. Zdaniem prokuratora Majchera są już wystarczające dowody, by zrobić to w odniesieniu do dwóch byłych milicjantów. Wiadomo, kto przyjmował zatrzymanych do aresztu i sporządzał dokumenty – są na to bezsporne dowody. Nie są znani wszyscy, którzy brali udział w biciu, bo zwykle uczestniczyło w każdym tego rodzaju przestępstwie kilku funkcjonariuszy. pełny NKJP (1800M segmentów)
w odróżnieniu od




Theme




fraza przyimkowa, za pomocą której mówiący wyróżnia obiekt lub stan rzeczy, stwierdzając, że to, co jest powiedziane w zdaniu różni się pod pewnym względem od tego obiektu lub stanu rzeczy Większość towarzystw przyznaje klientom zniżki podobne do komunikacyjnych za bezszkodowość, jednak w odróżnieniu od ubezpieczeń komunikacyjnych nie jest uznawana zniżka z innej firmy. Na co warto zwrócić uwagę porównując polisy? ? pełny NKJP (1800M segmentów)
w okolicach




Location


1
fraza przyimkowa komunikujący o niewielkiej odległości przedmiotu lub zdarzenia od danego miejsca W czwartek 9 lipca na Zalewie Zegrzyńskim pokazały się ławice martwych ryb. Wcześniejsze doniesienia mówiły o podobnej sytuacji na Bugu w okolicach Wyszkowa. Pojawiły się pogłoski o skażeniu wód zalewu i klęsce ekologicznej. pełny NKJP (1800M segmentów)
w okolicach




Time


2
fraza przyimkowa poprzedzająca określenie czasu, nadająca mu przybliżony charakter Prezes zapewnia, że po zakończeniu budowy spółdzielnia sprawdzi zasygnalizowane przez mieszkańców uszkodzenia i stwierdzi, jakie środki mają być zaangażowane w ich remont. Zanim to jednak nastąpi mieszkańcy muszą uzbroić się w cierpliwość. Pierwsze bloki spółdzielcze mają być oddawane nowym nabywcom najwcześniej w okolicach października, listopada tego roku. pełny NKJP (1800M segmentów)
w okresie




Duration




fraza przyimkowa komunikująca, że dane zdarzenie lub stan rzeczy miało miejsce w tym samym czasie, co inne Obfitsza osoba, nawet bardzo młoda, musi zrezygnować z mini i króciutkich topów odsłaniających brzuszek, ale może z powodzeniem sięgać po modne sznurowania, troki, napy, pagony i podobne zdobienia. Może, a wręcz powinna w okresie letnich upałów ubierać się w stroje uszyte z lnu, bawełny czyli przewiewnych tkanin naturalnych. pełny NKJP (1800M segmentów)
w oparciu o




Theme Source




fraza przyimkowa tworzący wyrażenia oznaczające źródło informacji lub wiedzy Osobom, którym wycen dokonano przed kilku laty, będzie przysługiwała waloryzacja odszkodowań w oparciu o wskaźnik inflacji, a więc o ok. 4 % rocznie i z pewnością nie wyrówna rzeczywistego wzrostu wartości gruntów na rynku. W takich przypadkach tym mieszkańcom pozostanie jeszcze tylko droga sądowa, na której będą mogli domagać się urealnienia wysokości odszkodowań ustalonych kilka lat wcześniej. pełny NKJP (1800M segmentów)
w opozycji do




Theme Goal




fraza przyimkowa wprowadzająca nazwę podmiotu, doktryny lub idei, której postulaty są niezgodne z tym, o czym mowa w zdaniu Kilka miesięcy temu, kiedy po zakładzie rozniosły się pogłoski o ewentualnym zdymisjonowaniu dyrektora, w jego obronie zawiązał się komitet protestacyjny. W konsekwencji doprowadziło to do spotkania z wicemarszałkiem województwa śląskiego Grzegorzem Szpyrką, przegłosowaniem wotum nieufności dla lekarza, będącego w opozycji do dyrektora i zmianami w radzie społecznej ośrodka. pełny NKJP (1800M segmentów)
w pobliże




Location Goal




fraza przyimkowa występująca w zdaniu komunikującym, że ktoś lub coś porusza się tak, żeby znaleźć się niedaleko danego miejsca albo obiektu – Zarządcy nieruchomości muszą pamiętać o zabezpieczaniu pojemników na odpadki i utrzymywaniu czystości wokół nich. Nie wolno wyrzucać resztek żywności i opadłych owoców poza teren posesji, bo w ten sposób zwierzęta są wabione w pobliże ludzkich osiedli. Trzeba także pamiętać o zamykaniu bram – podkreśla Grzegorz Skurczak. pełny NKJP (1800M segmentów)
w pobliżu




Location




fraza przyimkowa komunikujący o niewielkiej odległości przedmiotu lub zdarzenia od danego miejsca O dziwo, na dość dobrze przygotowanej stronie internetowej inwestora zakładka o nazwie kontakt pozostała pusta. Próbowaliśmy więc dalej pod numerem telefonu umieszczonym na billboardzie reklamowym w pobliżu placu budowy. Po wielokrotnych próbach telefon odebrała pracownica zupełnie innej firmy, która o deweloperze Przystań sp. z o.o. niestety nie słyszała. pełny NKJP (1800M segmentów)
w poprzek




Path




przyimek komunikujący, że coś znajduje się lub odbywa prostopadle do długości danego obiektu Grabową od Borowna dzielą 3 kilometry. Trzeba jednak pokonać w poprzek trasę szybkiego ruchu, a to ryzykowne przedsięwzięcie. Ostatnio zdarzyło się tu kilka śmiertelnych wypadków, po których nawet przewoźnicy autobusowi nie chcą pokonywać trasy w poprzek. pełny NKJP (1800M segmentów)
w porównaniu do




Comparition




fraza przyimkowa wprowadzająca wyrażenie porównawcze Przede wszystkim zmieniłbym realizację telewizyjną, bo mieliśmy z nią ogromne problemy i było to widoczne podczas koncertu. Byliśmy fatalnie pokazywani w porównaniu do innych zespołów. Nie wykorzystaliśmy też limitu sześciu osób występujących na scenie. Może trzeba było zabrać ze sobą jeszcze dwoje tancerzy? Ale to z kolei mogłoby być odczytane jako przerost formy nad treścią. pełny NKJP (1800M segmentów)
w porównaniu z




Comparition




fraza przyimkowa wprowadzająca wyrażenie porównawcze Penderecki, za młodu wielki w muzyce rewolucjonista, złagodniał na starość. Jego Polskie Requiem to kaszka z mlekiem w porównaniu z pierwszymi kompozycjami, pełnymi zgrzytów, stukotów i hałasów. Oto wypowiedź angielskiego biskupa po wykonaniu przed laty utworu Pendereckiego: „Jeszcze nigdy w moim kościele nie było tak głośno.” pełny NKJP (1800M segmentów)
w postaci




Theme Goal




zobacz "pod postacią" Bardzo ważna jest współpraca z samymi quadowcami. Nie wszyscy z nich potrzebują zastrzyku adrenaliny w postaci łamania prawa. Wielu z nich chce swoje pasje realizować zgodnie z prawem. Bardzo ważna jednak jest tu współpraca z władzami gminy i terenu. Warto zastanowić się nad wyznaczeniem konkretnego obszaru do tego typu sportu. pełny NKJP (1800M segmentów)
w przeciągu




Duration




fraza przyimkowa poprzedzająca określenie odcinka czasu, w jakim miały miejsce określone w zdaniu zdarzenia bądź czynności Jak się dowiedzieliśmy, pięćdziesiąt dalszych wniosków jest w trakcie realizacji. Jest się o co starać. Przypomniijmy, wszyscy, którzy w przeciągu roku od daty wytypowania budynku do sprzedaży wykupią swoje mieszkania, otrzymają bonifikatę w wysokości dziewięćdziesięciu procent, do dwóch lat — osiemdziesiąt pięć procent, a po upływie dwóch lat — dwadzieścia procent wartości rynkowej mieszkania. pełny NKJP (1800M segmentów)
w przeciwieństwie do




Theme Goal




zobacz "w opozycji do" Cena jednoosobowego pokoju wynosi 121 złotych ze śniadaniem – działacze związku nie mieli przed dziennikarzami tajemnic, w przeciwieństwie do Janasa, który rozpoczął przedziwną zabawę z nagłym zmienianiem stadionów, na których przeprowadzał treningi, zamykaniem ich dla wszystkich obserwatorów i zacieraniem za sobą śladów, Sprawa „rypła” się nagle. pełny NKJP (1800M segmentów)
w przeddzień




Time




fraza przyimkowa komunikująca, że coś miało miejsce w dniu poprzedzającym okoliczność bądź zdarzenie, którego nazwa jest przyłączana do frazy Proszę sobie wyobrazić, że zdarzają się nam pacjenci, którzy w przeddzień operacji będąc w dużym stresie czy napięciu emocjonalnym, starają się rozładować go paczką papierosów. Tacy chorzy przysparzają nam ogromnych problemów w leczeniu pooperacyjnym. Dzieje się to za przyczyną uporczywie utrzymującego się skurczu drobnych naczyń wieńcowych. pełny NKJP (1800M segmentów)
w przededniu




Time




zobacz "w przeddzień" Niemcy zaprosili katowickich muzyków na festiwal „Reformländer? — Kulturländer!”. Zorganizowali go, aby wprzededniu wejścia do Unii Europejskiej nowych krajów członkowskich przybliżyć kulturalny dorobek swoich wschodnich sąsiadów: Polski, Czech, Słowacji i Węgier. Dwa koncerty katowickiej Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Leverkusen z dyrygenckiego podium poprowadzi prof. Antoni Wit. pełny NKJP (1800M segmentów)
w przypadku




Theme


1
fraza przyimkowa wprowadzająca przedmiot wypowiedzi, którego dotyczy opisana w zdaniu sytuacja Tutaj, podobnie jak w przypadku budynku na Sikorskiego, kable elektryczne nie są osłonięte listwami. Ponadto w budynku nie ma żadnej wentylacji, co w wypadku ogrzewania węglowego oraz używania kuchenek gazowych wydaje się być wymogiem niezbędnym. Mieszkańcy nie mają też doprowadzonej bieżącej wody. pełny NKJP (1800M segmentów)
w przypadku




Condition


2
fraza przyimkowa wprowadzająca określenie sytuacji bądź okoliczności, od zajścia których zależy to, o czym jest mowa w zdaniu Formuła zawarta w uzasadnieniu postanowienia prokuratury głosi: „pomimo umorzenia dochodzenia (wobec niewykrycia sprawców – przyp. red.) sprawa pozostaje nadal w zainteresowaniu organów ścigania i w przypadku ustalenia w sprawie nowych istotnych okoliczności postępowanie zostanie podjęte i będzie kontynuowane”. pełny NKJP (1800M segmentów)
w ramach




Theme




fraza przyimkowa łącząca się z nazwą dziedziny lub obszaru działalności, do której coś należy Nie można ukarać za niewyrzucanie śmieci do lasu i posiadanie umowy z innym odbiorcą, bo każdy ma prawo podpisać tyle umów, ile chce – natomiast każdy mieszkaniec Legionowa ma obowiązek uiszczania opłaty w ramach systemu gospodarki odpadami i za nie płacenie KZB grożą sankcje w postaci tytułu wykonawczego. pełny NKJP (1800M segmentów)
w razie




Condition




zobacz "w przypadku" w znaczeniu 2 Rzecznik prasowy prezydenta przysłała pismo z żądaniem sprostowania i informacją, że w razie odmowy sprawa trafi do sądu. Prezydent twierdzi z całą stanowczością, że nie miał obowiązku „pilnego skierowania uchwały do publikacji”, ponieważ „ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie określa terminu ustawowego dla przygotowania dokumentacji i przekazania jej wojewodzie”. pełny NKJP (1800M segmentów)
w rezultacie




Condition


1
fraza przyimkowa komunikująca o zdarzeniu, którego skutki są opisane w zdaniu 27 listopada 2009: 28 osób zginęło, a ponad 100 zostało rannych w rezultacie zamachu na pociąg pasażerski "Newskij Ekspress" relacji Moskwa-Petersburg. Eksplodował ładunek podłożony na jednym z torów. pełny NKJP (1800M segmentów)
w rezultacie




Result


2
fraza przyimkowa komunikująca o skutkach zdarzenia lub podjętych działań, o których mowa w zdaniu Nie wyobrażam sobie, by nie wpuścić kominiarza do domu. Co więcej, uważam, że w sezonie grzewczym należałoby częściej kontrolować kominy. Przecież może do nich wpaść wiele różnych rzeczy, które mogą doprowadzić do zatkania się komina i w rezultacie do zapalenia się sadzy. pełny NKJP (1800M segmentów)
w rodzaju




Comparition




fraza przyimkowa wraz z dołączonym rzeczownikiem używana w konstrukcjach porównawczych wyrażających relację podobieństwa Ja już tych czysto piłkarskich marzeń nie mam, więc wierzę, że moim synom, w ich przygodzie z piłką, uda się zrealizować, coś więcej, niż było moim udziałem. Byłem więc tym powołaniem dla Daniela trochę zaskoczony, ale i czułem coś w rodzaju dumy. Myślę, że podobnie jak i ja, poczuli się trenerzy, którzy Daniela prowadzili. pełny NKJP (1800M segmentów)
w roli




Attribute




przyimek wprowadzający określenie funkcji, jaką pełni jakaś osoba w danych okolicznościach, a także określenie stosunku tej osoby do innych osób Ona sama na swojej stronie internetowej przyznaje, że już jako mała dziewczynka miała wizję przyszłości. Widziała w niej siebie w roli przywódcy kraju. Najwyraźniej już wtedy obrała sobie cel, a niedzielny plebiscyt był jego ukoronowaniem. pełny NKJP (1800M segmentów)
w sferze




Attribute




fraza przyimkowa informująca o tym, jakiego obszaru działalności człowieka dotyczy przedmiot wypowiedzi, opinii lub sądu Turniej prowadzony jest jednocześnie w zgłoszonych przedszkolach Będzina, Sosnowca, Dąbrowy Górniczej i Tychów. Pierwsza edycja odbyła się w ubiegłym roku. Chcemy przyzwyczaić najmłodszych do prawidłowych nawyków zdrowotnych w sferze fizycznej, psychicznej i społecznej — mówiła Iwona Galus, dyrektor PM nr 13. pełny NKJP (1800M segmentów)
w sferze




Theme




zobacz "w obszarze" w znaczeniu 1 - Tak naprawdę w sferze planów jest tylko obiekt w Warszawie, ale mogę dziś obiecać, że powstanie i nie będzie gorszy od Madison Square Garden w Nowym Jorku. Obok Stadionu Narodowego w Warszawie przecież jest miejsce na halę na 20 tys. miejsc i ona tam zostanie zbudowana - zapewnia Drzewiecki. pełny NKJP (1800M segmentów)
w sprawie




Theme




fraza przyimkowa wprowadzająca przedmiot wypowiedzi, opinii lub sądu Prokuratura Rejonowa w Otwocku wszczęła postępowanie w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych przez prezydenta Legionowa, a także w sprawie fałszowania dokumentów. O możliwości popełnienia tego ostatniego przestępstwa zawiadomienie do prokuratury złożył wojewoda mazowiecki – Zawiadomienie od wojewody mazowieckiego wpłynęło do prokuratury w piątek (6 listopada 2009 – przyp. red.). pełny NKJP (1800M segmentów)
w stosunku do




Comparition




fraza przyimkowa wprowadzająca podstawę porównania Oprócz rozprowadzenia ankiety zarząd zwołał cykl ośmiu spotkań ze spółdzielcami (10-18 lutego). Spotkania cieszą sie dość wysoką frekwencją, w stosunku do zebrań z poprzednich lat. Przychodzi do 10% uprawnionych, czyli około 100 osób na każdym zebraniu. pełny NKJP (1800M segmentów)
w stronę




Path




fraza przyimkowa komunikująca o kierunki, w jakim podążają zmiany lub w jakim odbywa się ruch Mirosław Pachulski (radny PS i pracownik starostwa) przypomniał, że przychodnia nawet po przekształceniach będzie w dalszym ciągu powiatowa i wyraził opinię, że zakładane przekształcenie nie idzie w stronę prywatyzacji. - A dyrektora, jeśli zajdzie taka potrzeba, można wymienić - dodał Pachulski, odnosząc się do opinii o złym prowadzeniu placówki przez obecne kierownictwo. pełny NKJP (1800M segmentów)
w ślad za




Path




fraza przyimkowa komunikująca, że przyłączona nazwa obiektu lub sytuacji poprzedza to, o czym mowa w zdaniu i nadaje temu kierunek Co z tego, że dobrze gramy, skoro tracimy punkty? - powtarzają od kilku tygodni piłkarze GKS Katowice, a trener Wojciech Stawowy w tym samym rytmie zapowiada, że w końcu w ślad za pochwałami przyjdą punkty i deklaruje, że celem drużyny nadal jest wywalczenie w kolejnym sezonie awansu do ekstraklasy. pełny NKJP (1800M segmentów)
w środku




Time


1

To, że uszkodzenia powstałe w nawierzchni oraz w kostce brukowej spowodowane były niską temperaturą, jest oczywiste. Tak samo jak oczywistym jest powód, dla którego prace prowadzono w środku zimy. Market chciał po prostu zacząć szybko zarabiać. Efekty pośpiechu widać w tej chwili. To jeszcze nie koniec Zarówno urzędnicy miejscy jak i inwestor uspokajają jednak, że wszelkie poprawki są już nanoszone. pełny NKJP (1800M segmentów)
w środku




Location


2
fraza przyimkowa komunikująca o tym, że ktoś lub coś znajduje się wewnątrz obiektu lub miejsca, którego nazwa może być przyłączona do frazy Skansen w środku miasta Wydawałoby się więc, że jest to ważna ulica w Legionowie. Jednak jej mieszkańcy czują się tak jakby mieszkali w skansenie w środku miasta. Kilkusetmetrowy odcinek pomiędzy ul. Jagiellońską i Kościuszki po każdym deszczu przypomina bagno. pełny NKJP (1800M segmentów)
w świetle




Factor




fraza przyimkowa wskazująca na osobę, prawo lub inne źródło przytoczonej w zdaniu informacji Jeżeli we krwi kierującego jest więcej niż 0,5 promila alkoholu, to jest to już w świetle przypisów przestępstwo, zagrożone więzieniem. Można posiedzieć nawet dwa lata. Oczywiście nie każdy od razu dostanie maksymalną karę i nie od razu pójdzie siedzieć. Ale cierpieć może przez to latami, bo będzie już miał na koncie wyrok. pełny NKJP (1800M segmentów)
w temacie




Theme




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę dziedziny lub obszaru działalności, którego dotyczy to, o czym mowa w zdaniu Wciąż nie znamy rozwiązania sytuacji, która wytworzyła się w temacie szkolnej opieki medycznej. Całe zamieszanie powstało w wyniku podpisania przez Narodowy Fundusz Zdrowia kontraktów w tym zakresie z dwoma Zakładami Opieki Zdrowotnej z Mysłowic. Dotychczas uczniowie mysłowickich szkół korzystali z opieki pielęgniarek z ZOZ-u „Higiena Szkolna”. pełny NKJP (1800M segmentów)
w toku




Time




fraza przyimkowa komunikująca, że dane zdarzenie miało miejsce podczas trwania procesu, którego nazwa jest przyłączona do frazy Niestety, jak wynika z uzasadnienia postanowienia prokuratury, „przeprowadzone w toku dochodzenia czynności procesowe nie doprowadziły do ustalenia sprawcy sfałszowania dokumentu”. Natomiast odnośnie złożenia podpisu „Andrzej Kowalewski” na duplikacie potwierdzenia doręczenia upomnienia stwierdzono, że działanie naczelnik poczty „nie wyczerpuje ustawowych znamion czynu zabronionego”. pełny NKJP (1800M segmentów)
w trakcie




Time




fraza przyimkowa komunikująca, że dane zdarzenie miało miejsce w tym samym czasie, co inne Zenon Chojnacki, przeszedł za lochą około 5 kilometrów. Twierdzi, że trafionemu zwierzęciu nic nie grozi, bowiem jeszcze w trakcie akcji środek usypiający przestał działać. Okazuje się, że piątkowa akcja będzie lekcją na przyszłość dla służb, chcących odławiać dziki biegające po ulicach miasta. pełny NKJP (1800M segmentów)
w wydaniu




Attribute


1

O poziomie polskiej piłki i tej w wydaniu krajowym, reprezentacyjnym i tej lokalnej nie ma co mówić. Więcej w ostatnich latach o aferze korupcyjnej w naszym futbolu. Legionovia była wolna od takich spraw? pełny NKJP (1800M segmentów)
w wydaniu




Initiator


2

Skoro już dziś wiadomo, że dywersyfikacja w wydaniu polityków jest nie do osiągnięcia, to niech pozwolą nam samym wyrwać się z kajdanek Gazpromu. pełny NKJP (1800M segmentów)
w wyniku




Condition




fraza przyimkowa komunikująca o przyczynie sytuacji lub zdarzenia, którego skutki są opisane w zdaniu Tuż po tragedii w Kamieniu Pomorskim, gdzie w wyniku pożaru bloku komunalnego zginęło 21 osób, wojewódzcy inspektorzy nadzoru budowlanego z całej Polski zarządzili kontrole budynków zakwaterowania zbiorowego. pełny NKJP (1800M segmentów)
w wypadku




Theme


1
zobacz "w przypadku" w znaczeniu 1 Beksiński tworzący intuicyjnie, poddający się w trakcie malowania wszelkim impulsom, nie daje żadnych komentarzy do swych płócien. Zresztą większość z nich oddziałuje bezpośrednio na oglądających wywołując uczucie niepokoju, odrazy, rzadko zachwytu nad pięknem świata. Tak bywa zwłaszcza w wypadku płócien z okresu abstrakcyjnego. pełny NKJP (1800M segmentów)
w wypadku




Condition


2
zobacz "w przypadku" w znaczeniu 2 Banki już zapowiedziały, że w wypadku braku inwestora strategicznego mogą wstrzymać kredytowanie. Bo przecież mogą. I, jak na zawołanie, znalazł się chętny, poważny inwestor. Wręcz amerykański. Chociaż faktycznie ponadnarodowy. Wśród tych największych koncernów nie ma żadnych amerykańskich, francuskich czy niemieckich, są tylko globalne. pełny NKJP (1800M segmentów)
w wysokości




Measure




fraza przyimkowa komunikująca o wartości liczbowej, procentowej lub kwotowej czegoś Przed Sądem Arbitrażowym w Warszawie toczy się sprawa o wypłatę przez gminę Jabłonna odszkodowania na rzecz Polskiej Akademii Nauk w wysokości 9,9 mln zł Jest to efekt niezrealizowania postanowień ugody zawartej jeszcze w 1998 r. pełny NKJP (1800M segmentów)
w zakresie




Theme




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę obszaru działalności kogoś lub czegoś Biegły dodał, że z tytułu występujących w spółdzielni niedociągnięć można zastosować do zarządu, każdego jego członka odpowiedzialność dyscyplinarną, służbową i materialną w zakresie udowodnionych szkód, przekroczenia kompetencji. W świetle opinii biegłego postępowanie niniejsze należy umorzyć. pełny NKJP (1800M segmentów)
w zależności od




Condition





Są pewne sfery życia prywatnego, które powinny pozostać niedostępne dla innych. Są pewne decyzje, które ludzie podejmują z własnej nieprzymuszonej woli. Ich skutki mogą być jednak bardzo różne, w zależności od wiedzy innych osób dotyczącej tych decyzji. pełny NKJP (1800M segmentów)
w zamian za




Theme Background




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę obiektu, który jest przedmiotem wymiany lub czynności, za wykonanie których ktoś oczekuje nagrody Trzydziestoletnia Malina, szukając spełnienia swoich uczuć, przegrywa pojedynek ze światem mężczyzn. Daje z siebie wszystko w zamian za parę pocałunków od tych egoistycznych nędzników. Ja to sobie nigdy na coś takiego nie pozwalam. Jak nie pasuje, to fora ze dwora. pełny NKJP (1800M segmentów)
w zastępstwie




Theme




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę podmiotu, pod której nieobecność obowiązki wypełnia ktoś inny Choć Ab-Ram był naczelnikiem plemienia w zastępstwie ojca, Nachor posiadał prawo pierwszeństwa. Grubas byłby chętnie zrzekł się tego zaszczytu, gdyż gadatliwy staruszek domagał się od niego ciągłych odpowiedzi i uwagi. pełny NKJP (1800M segmentów)
w związku z




Condition




fraza przyimkowa wprowadzająca nazwę okoliczności, które mają wpływ na podjęcie określonych działań Patrząc na zakorkowaną samochodami Moskwę, zastanawiał się, którego pożytecznego idiotę uaktywnić w Warszawie, żeby osiągnąć to, co przed kwadransem postanowiono na nadzwyczajnej operatywce poświęconej sytuacji w Polsce. Naradę zwołano w związku z meldunkiem Departamentu do spraw Krajów Arabskich, który wszedł w posiadanie kasety z zapisem osobliwego wyznania współpracownika polskich służb specjalnych. pełny NKJP (1800M segmentów)
zależnie od




Condition




zobacz "w zależności od" Prawdziwi autochtoni nie używają Luasa w ogóle. Mają brand new terenówki albo mini coopery, zależnie od płci, i rzeczywiście, wydają całą kasę w Dumdum, a każde wakacje spędzają na Lanzarote. pełny NKJP (1800M segmentów)
za cenę




Measure




fraza przyimkowa komunikująca o tym, jaki koszt trzeba ponieść, aby coś uzyskać O drugim sekrecie Ravijac dowiedziałam się po miesiącu. Wtajemniczano mnie powoli, sprawdzając, czy zniosę prawdę. Pokój 12 wynajmowano na stałe. Nie rozumiałam, komu opłaca się gnieździć we wszawym hoteliku za cenę czynszu dwupokojowego apartamentu. pełny NKJP (1800M segmentów)
za pomocą




Instrument




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę narzędzia lub środka, którym posługuje się dana osoba, chcąc wykonać określoną czynność ak samo jak wyczyn dziadka, który podczas awantury odpędza szczególnie natrętnego osobnika za pomocą grubego kufla po piwie. Jak się takim kuflem w łeb zaiwani, natręt zazwyczaj pokornieje. pełny NKJP (1800M segmentów)
za pośrednictwem




Factor




fraza przyimkowa wprowadzająca nazwę osoby, z której pomocy lub pośrednictwa ktoś korzysta Wiedzieli już, gdzie mieszka, że ma firmę spedycyjną, że częściej jest w rozjazdach niż w domu i że ma jakąś kobietę, podobno ze Śląska. Tego wszystkiego za pośrednictwem misternego łańcuszka znajomych i znajomych znajomych dowiedział się Walerian Radosny. pełny NKJP (1800M segmentów)
za przyczyną




Condition




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę osoby, przedmiotu lub zdarzenia, które wywołuje skutki opisane w zdaniu Kursując między domkiem w lesie i miasteczkiem, miała dużo czasu na myślenie, a jej myśli uporczywie wracały do "zakazanego tematu", jakim była miłość. Stało się to za przyczyną mężczyzny, który godzinami przesiadywał w fotelu na werandzie drewnianego domku, co do tego nie miała żadnych wątpliwości. Cieszyła się, że kiedy wróci z zakupów, zastanie go siedzącego w tym fotelu. pełny NKJP (1800M segmentów)
za sprawą




Condition




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę osoby, przedmiotu lub zdarzenia, które wywołuje skutki opisane w zdaniu W pełni zdawał sobie sprawę, że realny świat runął w gruzy. A jego los, całe życie, za sprawą jednego zamaszystego podpisu trafiło do krainy baśni obfitującej w krew i niewytłumaczalne zdarzenia. Do krainy Aniołów Porządku o anonimowych twarzach. Jednak z oficerskimi dystynkcjami na pagonach. pełny NKJP (1800M segmentów)
za wyjątkiem




Quantification




fraza przyimkowa wyłączająca z zakresu odniesienia zdania pewne elementy Nic więcej nie było mu potrzebne – wspólna łazienka znajdowała się na końcu korytarza, a jadał i tak wyłącznie w lokalach i w teatralnym bufecie. Właściwie nawet z tego co miał, mógłby zrezygnować w każdej chwili i bez żalu. Ze wszystkiego za wyjątkiem zwierciadła, bo przez nie właśnie przemawiał Rose. pełny NKJP (1800M segmentów)
ze strony




Theme


1

Marian i Julek mieli początkowo wyruszyć do Strykowa bardzo rano, po namyśle doszli jednak do przekonania, że mogłoby to wywołać niepotrzebne pytania ze strony dziadków. Bezpieczniej było wyjść z domu tak jak zwykle, to znaczy koło ósmej, niczym nie podkreślając, że wybierają się gdzieś dalej, a nie nad rzekę . pełny NKJP (1800M segmentów)
ze strony




Attribute


2

ŁUKASZ OCIERAJĄC TWARZ Widzisz do czego doprowadziłaś? Zachowuję się jak stara baba na ślubie córki kuzynki ze strony szwagra... AGNIESZKA Z UŚMIECHEM A ja się czuję świetnie... pełny NKJP (1800M segmentów)
ze względu na




Condition




fraza przyimkowa komunikująca o okolicznościach lub cechach, które wpływają na podjęcie działań lub ocenę sytuacji Wieloletnia partnerka życiowa Ziętka nazywana była "Złotkiem" nie z czułości, ale ze względu na swą rzadko spotykaną posturę. Miała sto dziewięćdziesiąt centymetrów wzrostu, co - w oczach wielu mężczyzn - upodabniało ją do polskich siatkarek. pełny NKJP (1800M segmentów)
zgodnie z




Manner




fraza przyimkowa wskazująca na to, że czynność lub zdarzenie opisane w zdaniu odbywa się według jakiegoś schematu Wszystko poszło zgodnie z planem. Bez najmniejszego trudu weszli na teren posesji. Banasiuk był raz na męskiej imprezie u swojego towarzysza z czasów ministrantury. Wiedział zatem doskonale, którędy przychodziły zamówione przez Czosnyka dziewczyny z jednej z gdańskich agencji towarzyskich. pełny NKJP (1800M segmentów)
z dziedziny




Theme Source




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę dziedziny lub obszaru działalności, którego dotyczy to, o czym mowa w zdaniu W zasadzie Instytut Globalizacji funkcjonuje już od roku, ale dopiero obecnie zyskał statut fundacji. Placówka prowadzi niezależne badania z dziedziny konkurencyjności w Unii Europejskiej, ochrony zdrowia, ochrony środowiska, ochrony własności intelektualnej oraz procesów globalizacji. pełny NKJP (1800M segmentów)
z głębi




Location Source


1
fraza przyimkowa komunikująca, że ruch odbywa się z wnętrza jakiegoś miejsca, przestrzeni lub obiektu Po zmianie stron gospodarze zaatakowali jeszcze śmielej, lecz kolejna bramka dla MKS nie padła. Za to sympatycy tego zespołu musieli przełknąć gorzką pigułkę w postaci utraconego gola, strzelonego przez przyjezdnych. Długie podanie z głębi pola skutecznym uderzeniem na gola zamienił Rafał Marszałek. pełny NKJP (1800M segmentów)
z głębi




Manner


2
fraza przyimkowa komunikująca o szczerym charakterze czynności, o której mowa w zdaniu A Małgorzata czułaby, że te słowa płyną z głębi serca i są prawdziwe, bo przecież w obecności takiego bezbronnego maleństwa kłamstwa nie przechodzą ludziom przez usta. Więc taka deklaracja - absolutnie wiarygodna - natchnęłaby ją spokojem i przekonaniem, że Dom przyjmie córkę Stacha i otoczy ją opieką. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
z końcem




Time




fraza przyimkowa komunikująca, że czynność lub sytuacja w zdaniu ma miejsce w ostatnim etapie okresu, którego nazwa jest przyłączana do frazy Prace mogłyby się rozpocząć z końcem czerwca lub na początku lipca - wyjaśnia Józef Tajak z Wydziału Inwestycji Urzędu Miasta w Katowicach. Jeszcze nie ustalono, czy hala będzie tylko szkolna, czy także ogólnodostępna. Preferowane jest raczej to drugie rozwiązanie. Na pewno obiekt będzie połączony ze szkołą specjalnym przejściem. pełny NKJP (1800M segmentów)
z końcem




Condition




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę okoliczności, których dotyczy czynność w zdaniu Adam istotnie zaczyna odczuwać rosołową senność, wspinającą się od pełnego żołądka przez przeponę aż po skronie, ostatnie łyżki dojada już dużo wolniej, bojąc się, że z końcem rosołu zakończy się rozejm i Ojciec zrobi coś dużo straszniejszego, niż mogłoby Adamowi przyjść do głowy, Ojciec, który nigdy się nie piekli, lecz spokój, który z pozoru zachowuje, jest piekielnie niebezpieczny; zbalansowany NKJP (300M segmentów)
z okazji




Condition




fraza przyimkowa nazywająca okoliczność, która jest powodem do zaistnienia sytuacji zarysowanej w zdaniu W poniedziałek 13 lipca przekonaliśmy się, że opisany przez Czytelnika przypadek to jeszcze nic. Do naszej redakcji dotarły życzenia z okazji wydania 1000 numeru „ToiOwo” od pana Zbigniewa Janika. Nadane z Legionowa 1 lipca. Priorytetem! pełny NKJP (1800M segmentów)
z perspektywy




Theme Source




fraza przyimkowa wprowadzająca określenie miejsca, czasu lub osoby, która stanowi punkt odniesienia dla czynności określonej w zdaniu Próbą twórczego wykorzystania poprzemysłowych śladów jest pomysł rekonstrukcji szybu Andrzej jako centrum działań kulturalnych, główną osią przedsięwzięcia ma być urządzenie w nim biblioteki, miejsca informacji o mieście i świecie. Odwiedzający go mogliby namacalnie poczuć kontakt ze swym dziedzictwem, ujrzeć miasto z perspektywy kawiarenki na jego szczycie. pełny NKJP (1800M segmentów)
z początkiem




Condition




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę okoliczności, których dotyczy czynność w zdaniu Potrzebny jest nam parking co najmniej na 150, 200 aut. Rzeczywiście, we wczesne piątkowe popołudnie w okolicach dworca zaparkowano ponad 70 samochodów. Potrzeby z pewnością wzrosną wraz z początkiem funkcjonowania Szybkiej Kolei Miejskiej. pełny NKJP (1800M segmentów)
z początkiem




Time




fraza przyimkowa komunikująca, że czynność lub sytuacja w zdaniu ma miejsce w pierwszym etapie okresu, którego nazwa jest przyłączana do frazy W gminie z dożywiania w 2001 roku korzystało 175 uczniów. W tym roku liczba będzie podobna. — Ustawa, która weszła w życie z początkiem stycznia, mówi tylko o uczniach szkół podstawowych, gimnazjów i ponadgimnazjalnych. Nie ma w niej nic o licealistach. My pomagamy im zgodnie z ustawą o pomocy społecznej — dodaje G. Kaczmarczyk. pełny NKJP (1800M segmentów)
z pomocą




Recipient


1
fraza przyimkowa wprowadzająca określenie podmiotu lub przedmiotu, który jest wspierany przez kogoś Nasi nauczyciele interesowali się nie tylko nami, ale również naszym domem i w razie potrzeby spieszyli z pomocą rodzinom. Wspierali moją mamę, kiedy ojciec nie wrócił z wojny. Nauczycieli swoich darzyliśmy wielkim szacunkiem, a oni nas. pełny NKJP (1800M segmentów)
z pomocą




Theme


2
fraza przyimkowa wprowadzająca nazwę podmiotu lub przedmiotu, który aktywnie uczestniczy w działaniach, wspomaga wykonawcę czynności Po długiej i burzliwej dyskusji Rada Miasta Legionowo uchwaliła nowe zasady gospodarki śmieciami. Gmina odbierze śmieci w całym mieście z pomocą firmy Remondis. Skończy się problem podrzucania śmieci do lasu. Ale mieszkańcy stracą: stawki na osiedlach wzrosną z 7,50 zł do 10 zł za osobę. pełny NKJP (1800M segmentów)
z powodu




Condition


1
fraza przyimkowa komunikująca o przyczynie sytuacji lub zdarzenia, którego skutki są opisane w zdaniu Zmieniła się główna przyczyna niepełnosprawności. Jeśli kilkanaście lat temu dominowały zaniedbania środowiskowe, to teraz niepełnosprawność wynika przede wszystkim, paradoksalnie, z powodu postępu medycyny. Przybywa dzieci słabszych, z wadami, które rzutują na ich rozwój intelektualny. pełny NKJP (1800M segmentów)
z powodu




Stimulus


2
fraza przyimkowa wprowadzająca nazwę obiektu lub osoby, które przyczyniają się do zajścia sytuacji, opisanej w zdaniu Chyba - popatrzył na Krygiera - chyba że to nie wszystko. Poczuł, że robi mu się niedobrze. Zapewne z powodu papierosów. - Komplikacja numer trzy jest taka, że... - naczelnik zaciągnął się - że na tych foliach, na wysokości ust, ktoś namalował trójkąty. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
z przodu




Location




fraza przyimkowa komunikująca, że ktoś lub coś znajduje się w przedniej części jakiegoś pomieszczenia lub miejsca Nagle spostrzegłem, że autobus jedzie inną trasą. Miał skręcić w ulicę Chrobrego, ale tego nie zrobił. Jakaś pani z przodu wozu zaczęła krzyczeć do prowadzącego, żeby zawrócił. On zaczął więc cofać. Popełnił ewidentny błąd. I naraz coś w nas walnęło! Ludzie upadli na podłogę. pełny NKJP (1800M segmentów)
z przyczyny




Condition


1
zobacz "z powodu" w znaczeniu 1 W praktyce zaś okazało się, że Kabaret Moralnego Niepokoju ma wśród sądeczan bardzo liczne grono sympatyków. Na widowni były dwa wolne fotele, ale wyszło na jaw, że nie z powodu braku nabywców owych dwu biletów, lecz z przyczyny spóźnienia się ich nabywców. Pechowcy siedzieli później z boku, na parapecie okna. pełny NKJP (1800M segmentów)
z przyczyny




Stimulus


2
zobacz "z powodu" w znaczeniu 2 Sypiał źle, nie tylko z przyczyny pcheł imponujących rozmiarów, grasujących w słomie. Ilekroć zamknął oczy, widział białą, porowatą jak ser twarz Peterlina. Albo Adelę i Jana Ziębickiego, w różnych konfiguracjach. Sam nie wiedział, co gorsze. pełny NKJP (1800M segmentów)
z punktu widzenia




Theme




fraza przyimkowa kmunikująca, że czynność lub sytuacja w zdaniu jest rozpatrywana ze względu na kogoś lub coś Bywalcy przydrożnych barów wiedzą, że po złożeniu zamówienia trzeba pilnie nasłuchiwać odgłosów z kuchni. Wiedzą też, że dla zachowania humoru nie należy do tej kuchni zaglądać. A co można usłyszeć? Najważniejszy, z punktu widzenia konsumenta, jest charakterystyczny dźwięk, swoiste „ping”, które może świadczyć o jakości i świeżości podanej nam potrawy. Tajemniczym aparatem, który robi „ping” jest oczywiście kuchenka mikrofalowa. pełny NKJP (1800M segmentów)
z racji




Condition




fraza przyimkowa tworząca wyrażenia określające przyczynę jakiegoś zachowania lub procesu Rajcowie mają spore dochody z racji pobierania diet za pracę w radzie. Jest to od 20 do 26 tys. zł na rok. Wielu zapomniało napisać w oświadczeniu majątkowym, ile zarabiają zawodowo. A mają obowiązek wpisać wysokość przychodów pochodzących z pracy zawodowej. pełny NKJP (1800M segmentów)
z ramienia




Theme




fraza przyimkowa przyłaczająca nazwę podmiotu, który udzielił komuś pełnomocnictwa w wykonywaniu swoich czynności Warto też poszukać tekstów rozproszonych w różnych publikacjach naukowych Duanna R. Clarrigde'a, który ówcześnie z ramienia amerykańskiego wywiadu nadzorował operacje w połu-dniowo-wschodnim rejonie basenu Morza Śródziemnego. Przedstawione przez niego informacje nie pozostawiają wątpliwości, że Ali Agca nie należał do Szarych Wilków. pełny NKJP (1800M segmentów)
z tyłu




Location




fraza przyimkowa komunikująca, że ktoś lub coś znajduje się w tylnejj części jakiegoś pomieszczenia lub miejsca Od kilku lat niepodzielnie panuje moda na długie białe sukienki, bogato zdobione. W tym roku nie ma już kreacji na fiszbinach, a modele są bardziej skromne i dopasowane w pasie, choć niektóre salony promują także dopinane z tyłu ogony z tiulu. Wszędzie panuje atłas, żorżeta i gipiura oraz tiul. pełny NKJP (1800M segmentów)
z tytułu




Condition




fraza przyimkowa tworząca wyrażenie określające okoliczność, ze względu na którą komuś coś później przysługuje Konsekwencją zniesienia zasad zmniejszania i zawieszania wypłaty renty z tytułu niezdolności do pracy będzie wprowadzenie analogicznych zmian do: ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy służb mundurowych. pełny NKJP (1800M segmentów)
z uwagi na




Condition




zobacz "ze względu na" W początkach istnienia spółka zatrudniała 250 osób. Przez kilka lat załoga skurczyła się o ponad sto osób. Ludzie odchodzą z firmy przede wszystkim z uwagi na niskie zarobki, na rękę dostają 900 złotych oraz niepewną przyszłość. O podwyżkach marzą także pracownicy innej spółki działającej w ZEC, Energoservice. pełny NKJP (1800M segmentów)
z wyjątkiem




Quantification




fraza przyimkowa wyłączająca z zakresu odniesienia zdania element, którego nazwa użyta jest przyłączana do frazy — To zależy od osiąganych dochodów. Osoby, które wybrały podatek liniowy, tracą prawo do ulg i odliczeń, z wyjątkiem składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Nie mogą się już rozliczać z małżonkiem. Ale, jeśli mają wysokie dochody, to ostatecznie zapłacą mniej niż przedtem — tłumaczy Beata Degórska, zastępca naczelnika piekarskiego Urzędu Skarbowego. pełny NKJP (1800M segmentów)
z zakresu




Theme




fraza przyimkowa przyłączająca nazwę dziedziny lub obszaru działalności, którego dotyczy to, o czym mowa w zdaniu Śląska Wyższa Szkoła Informatyki przygotowała nawet przegląd studenckich prac z zakresu grafiki i animacji, by na tej podstawie wybrać osoby, którym wyjazd przyniósłby najwięcej. Chorzowska uczelnia ma jeszcze inne plany współpracy z North Wales School of Art & Design. pełny NKJP (1800M segmentów)
gdzie indziej












pełny NKJP (1800M segmentów)
kiedy indziej












pełny NKJP (1800M segmentów)
o ile












pełny NKJP (1800M segmentów)
o tyle












pełny NKJP (1800M segmentów)
tyle razy












pełny NKJP (1800M segmentów)















Arkusz 4: Kubliki
Kublik Zjawisko semantyczne Szczegóły zjawiska Uwagi Rola tematyczna Słowosieć? Nr. Sem przypadki Znaczenie Przykłady Źródło przykładów (dodanych)
a funkcja metatekstowa odniesienie do kontekstu

III

partykuła nawiązująca do kontekstu lub sytuacji i zarazem wprowadzająca wypowiedzenia o różnych odcieniach intonacyjnych A widzisz?

funkcja emotywna nastawienie emocjonalne rozmówcy





A nie mówiłam?
aby funkcja emotywna


II 1
partykuła wyrażająca życzenie mówiącego Aby wam się dobrze działo!

okazjonalny niejawny argument semantyczny osoba wypowiadająca życzenie







aby podmiot epistemiczny przekonanie mówiącego wątpliwość
II 2
partykuła wyrażająca wątpliwość mówiącego co do prawdziwości sądu zawartego w pytaniu Aby nie za późno na wizytę?
akurat relacyjny argument semantyczny
argument semantyczny zdeterminowany składniowo dziedziczy rolę tematyczną po nadrzędniku I 1
partykuła podkreślająca, że jest dokładnie tak, jak to komunikuje wyraz, do którego się ona odnosi Jest akurat pięć jabłek dla nas pięciorga.
akurat funkcja metatekstowa wyróżnienie obiektu, cechy w kontekście zbioru argument semantyczny zdeterminowany składniowo Comparition I 2
partykuła wyróżniająca, ze względu na daną cechę, wskazany w kontekście obiekt i przeciwstawiająca go innym obiektom, które nie mają tej cechy Te akurat banderole są oryginalne.
akurat funkcja metatekstowa czas zdarzenia
Time I 3
partykuła komunikująca, że coś ma miejsce w tym samym czasie, na co wskazuje kontekst sytuacji Mam akurat wtedy wolne. Mogę przyjść za ciebie na zmianę. przykład własny
albo funkcja emotywna pytanie retoryczne negacja treści pytania
II

partykuła wprowadzająca pytanie retoryczne, zaprzeczające komunikowanej w nim treści Albo ona to zrozumie?

okazjonalny niejawny argument semantyczny osoba wypowiadająca pytanie







alboż funkcja emotywna pytanie retoryczne negacja treści pytania



zobacz „albo II” - Uch, proszę Waszej Wysokości - zagadała żwawo - alboż na tym pustkowiu jest co poczciwego! Furier mówił, że na wagę złota niczego dostać nie można. Żeby nie zapasy z Białegostoku i Grodna, to strach! Bieda wszędzie i ta... cholera... zbalansowany NKJP (300M segmentów)

okazjonalny niejawny argument semantyczny osoba wypowiadająca pytanie







ale funkcja emotywna nastawienie emocjonalne rozmówcy

II

partykuła wzmacniająca, wyrażająca zdumienie, podziw, zaskoczenie, podkreślająca kontrast sytuacji Ale pomówmy poważnie!

funkcja metatekstowa komentarz odnośnie przedmiotu wypowiedzi





Ale suknia!
ależ funkcja emotywna nastawienie emocjonalne rozmówcy

I

zobacz „ale II” Mniam, mniam, ależ pachnie. zbalansowany NKJP (300M segmentów)

funkcja metatekstowa komentarz odnośnie przedmiotu wypowiedzi





Ależ skąd, ależ skąd!
ani operator nielokalny negacja 1 argument - orzeczenie czasownikowe
II
a partykuła przecząca poprzedzająca orzeczenie czasownikowe Ani pisnął.



nie wprowadza zmiennej






ani operator nielokalny negacja
Quantification II
b niektóre użycia rzeczownikowe Nie wypił ani kropli.











ani


Measure II
c występująca w utartych połączeniach oznaczających brak czegoś Ani krzty; ani odrobinę; ani razu; ani trochę.
ano funkcja metatekstowa odniesienie do kontekstu




partykuła wzmacniająca, nawiązująca lub wykrzyknikowa To on nie był u dentysty? – Ano stchórzył.

funkcja emotywna nastawienie emocjonalne rozmówcy





ano widzieliście przecie! zbalansowany NKJP (300M segmentów)

funkcja konatywna wpływ na odbiorcę przez komunikat w wypowiedzeniach wykrzyknikowych




Rebiata, ano pokażcie, co potraficie! zbalansowany NKJP (300M segmentów)
aż relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Measure, Manner II
a partykuła wyrażająca wyższy od oczekiwanego stopień intensywności Mieli aż czworo dzieci.
aż relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Location, Location Goal, Time, Tme Goal II
b albo używana przed wyrażeniami nazywającymi miejsce, punkt czasowy lub określającymi kolejność: dalej lub później niż mówiący tego oczekiwał Spałam aż do dziesiątej.
ażeby funkcja emotywna


II

zobacz „aby II” w znaczeniu 1 Proszę, ażeby za swoje złe uczynki przez sprawiedliwy Sąd Wasz były ukarane. zbalansowany NKJP (300M segmentów)

okazjonalny niejawny argument semantyczny osoba wypowiadająca życzenie







ba funkcja metatekstowa dopowiedzenie

I

partykuła potwierdzająca wcześniej wyrażoną myśl i zapowiadająca dodatkowy sąd Mówił o tym z wielką kulturą, ba, z dużą delikatnością.











bo funkcja metatekstowa wzmocnienie wypowiedzi
Attribute II
a partykuła mająca charakter wzmacniający, zwykle w zwrotach przeciwstawnych Ładna, bo ładna, ale głupia
bo funkcja emotywna pytanie retoryczne negacja treści pytania
II
b lub wprowadzająca pytanie retoryczne, zaprzeczająca komunikowanej w nim treści Bo to prawda?, Bo ja wiem?

okazjonalny niejawny argument semantyczny osoba wypowiadająca pytanie







bodaj podmiot epistemiczny przekonanie mówiącego partykuła modalna
I 1
partykuła wyrażająca przypuszczenie mówiącego, że komunikowany w zdaniu sąd jest prawdziwy, a niekiedy wątpliwość co do prawdziwości powtarzanego za kimś sądu To bodaj ich jedyne dziecko.

operator niewerydyczny








bodaj relacyjny argument semantyczny określa minimalny zakres znaczenie zbliżone do operatora adnumeratywnego "przynajmniej"
I 2
partykuła wyrażająca przekonanie mówiącego, że skoro spełnienie jego oczekiwań jest nierealne, trzeba je ograniczyć do minimum Pożycz bodaj sto złotych.

funkcja konatywna








bodaj funkcja emotywna


I 3
partykuła wyrażająca życzenie lub przekleństwo Bodaj kark skręcił.

okazjonalny niejawny argument semantyczny osoba wypowiadająca życzenie, przekleństwo







bodajże podmiot epistemiczny przekonanie mówiącego partykuła modalna



zobacz „bodaj I” w znaczeniu 1 Dostał nawet sporo głosów, bodajże w samym Zakopanem najwięcej z kandydatów, ale wybrany został kandydat z Nowego Targu - wiadomo, większe miasto. zbalansowany NKJP (300M segmentów)

operator niewerydyczny








byle relacyjny argument semantyczny znaczenie jest zdeterminowane przez nadrzędnik
Attribute II 1 a partykuła nadająca komuś lub czemuś cechę dowolności Wyszedł pod byle pretekstem.
byle relacyjny argument semantyczny znaczenie jest zdeterminowane przez nadrzędnik zawsze po lewej stronie od wyrażenia modyfikowanego dziedziczy rolę tematyczną po nadrzędniku II 1 b lub wyrażająca obojętność wyboru Przenocujemy byle gdzie.

funkcja emotywna








byle funkcja emotywna wyrażenie negatywnej oceny
Attribute II 2 a partykuła wyrażająca negatywną ocenę czegoś lub kogoś Zadawał się z byle kim.
byle funkcja metatekstowa wyróżnienie obiektu, cechy w kontekście zbioru poprzedzony negacją Attribute II 2 b lub – w połączeniu z poprzedzającym „nie” – wyróżniająca kogoś lub coś jako zasługującego na uwagę Jej brat to nie byle kto.
byle funkcja konatywna


II 3
partykuła wyrażająca życzenie mówiącego Byle szybko.

okazjonalny niejawny argument semantyczny osoba wypowiadająca życzenie







byleby funkcja konatywna


II

zobacz „byle II” w znaczeniu 3 Wieją teraz, gdzie pieprz rośnie. Wolą być w łachmanach i iść o kiju, byleby dalej a dalej od tych miejsc nieogarnionych, nad którymi rozpościerało się prawo ich paragrafu i ich kozackiego batoga. zbalansowany NKJP (300M segmentów)

okazjonalny niejawny argument semantyczny osoba wypowiadająca życzenie







bynajmniej funkcja metatekstowa komentarz na temat wypowiedzenia wzmocnienie wypowiedzi
I

partykuła wzmacniająca przeczenie zawarte w wypowiedzi Nie twierdzę bynajmniej, że jest to jedyne rozwiązanie.

przyrematyczność








bądź relacyjny argument semantyczny znaczenie jest zdeterminowane przez nadrzędnik
dziedziczy rolę tematyczną po nadrzędniku II

partykuła występująca po zaimkach pytajnych, nadająca im znaczenie nieokreśloności, wyrażająca obojętność wyboru Możesz to zrobić kiedy bądź.

funkcja emotywna








chociaż relacyjny argument semantyczny określa minimalny zakres znaczenie zbliżone do operatora adnumeratywnego "przynajmniej", lecz nadrzędnikiem nie musi być liczebnik dziedziczy rolę tematyczną po nadrzędniku II

partykuła komunikująca o minimalnym ograniczeniu zakresu czegoś Posadź tam chociaż dwa drzewa.
chociażby relacyjny argument semantyczny określa minimalny zakres znaczenie zbliżone do operatora adnumeratywnego "przynajmniej", lecz nadrzędnikiem nie musi być liczebnik dziedziczy rolę tematyczną po nadrzędniku II 1
zobacz „choćby II” w znaczeniu 1 Chciałem przyjrzeć się jej twarzy, ale bałem się odwrócić choćby na moment wzrok od drogi. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
chociażby funkcja metatekstowa wyróżnienie obiektu, cechy w kontekście zbioru
Theme
2
zobacz "choćby II" w znaczeniu 2 Teraz mógł na przykład sprawdzić nie miejsce występowania pewnego rodzaju katastrof, czy też ich czasu, lecz raczej skupić się na tym co i kiedy dzieje się w bardzo konkretnych miejscach. Wystarczyło z tych wszystkich danych przesiać te, które miały miejsce chociażby w Nowym Jorku, niezależnie od tego do jakiej kategorii je zakwalifikował i sprawdzić czy da się wśród nich odnaleźć konkretne zależności. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
choć relacyjny argument semantyczny określa minimalny zakres znaczenie zbliżone do operatora adnumeratywnego "przynajmniej", lecz nadrzędnikiem nie musi być liczebnik dziedziczy rolę tematyczną po nadrzędniku II

zobacz „chociaż II” Komu można polecić „Klub mało używanych dziewic”? Wszystkim, którzy mają choć śladowe poczucie humoru, odrobinę dystansu do siebie i świata oraz plany na przyjemne spędzenie wolnego czasu. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
choćby relacyjny argument semantyczny określa minimalny zakres znaczenie zbliżone do operatora adnumeratywnego "przynajmniej", lecz nadrzędnikiem nie musi być liczebnik dziedziczy rolę tematyczną po nadrzędniku II 1
zobacz „chociaż II” Siedziałem w UB wiele godzin. Pisałem wiele razy życiorys. Tylko raz puścili mnie pod eskortą do toalety, gdzie do woli napiłem się wody prosto z kranu. W tym dużym gabinecie odmówili mi choćby pół szklanki tego chlorowanego płynu. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
choćby funkcja metatekstowa wyróżnienie obiektu, cechy w kontekście zbioru
Theme II 2
partykuła komunikująca, że wyrażenie, do którego się odnosi, charakteryzuje jeden z możliwych przykładów tego, o czym mowa w zdaniu Przyzwyczajony do jednostajności pejzażu, byłem wyczulony na każdą, choćby najdrobniejszą zmianę. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
chyba operator niewerydyczny opisuje stopień uzasadnienia sądu

I

partykuła wyrażająca przypuszczenie mówiącego, że komunikowany w zdaniu sąd jest prawdziwy Chyba doszliśmy do porozumienia.

przyrematyczność









podmiot epistemiczny partykuła modalna







co funkcja konatywna


V

partykuła wyrażająca sugestię mówiącego, by adresat potwierdził prawdziwość danego sądu lub zgodził się na to, co mówiący zaproponował Nie poznajesz mnie, co?

funkcja metatekstowa zasugerowanie odpowiedzi odbiorcy







coś przyrematyczność


II
a partykuła charakteryzująca cechę lub zdarzenie w sposób przybliżony, często wyrażająca niepewność On ostatnio coś wychudł.

argument niewerydyczny








coś funkcja emotywna wykrzyknienie

II
b lub zdziwienie Coś ty?! przykład własny
czy funkcja metatekstowa określenie intencji nadawcy - uzyskanie odpowiedzi

I

partykuła rozpoczynająca zdanie pytajne lub ekspresywne, mające formę zdania pytajnego Czy pada deszcz?
czyż funkcja emotywna pytanie retoryczne negacja treści pytania
I

partykuła wprowadzająca pytanie retoryczne, zaprzeczająca komunikowanej w nim treści Czyż można było przyglądać się temu z obojętnością.

okazjonalny niejawny argument semantyczny osoba wypowiadająca pytanie







czyżby funkcja emotywna pytanie retoryczne

I

partykuła wprowadzająca pytanie retoryczne, zaprzeczająca komunikowanej w nim treści lub podająca w wątpliwość to, co zostało powiedziane Czyżby pani miała zamiar wyjechać?

okazjonalny niejawny argument semantyczny osoba wypowiadająca pytanie







dopiero relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Time, Time Source, Measure I 1
partykuła komunikująca, że coś nastąpiło później, niż można było się spodziewać Mieszka tu dopiero od stycznia.

podmiot epistemiczny








dopiero porządkowy niejawny argument semantyczny

Order I 2
partykuła komunikująca, że nikt inny nie zrobił wcześniej tego, o czym mowa Dopiero ojciec pożyczył jej pieniądze.
dopiero relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Measure, Manner I 3
partykuła komunikująca, że czegoś lub kogoś w danym czasie jest mniej lub że coś jest mniej intensywne, niż można było się spodziewać Spłacił dopiero połowę długu.

podmiot epistemiczny








doprawdy funkcja konatywna wpływ na odbiorcę


1
partykuła, za pomocą której mówiący chce podkreślić prawdziwość tego, o czym mówi Doprawdy nie rozumiem, o co chodzi.

przyrematyczność









operator werydyczny








doprawdy funkcja emotywna zdziwienie


2
partykuła wyrażająca zdziwienie lub niedowierzanie Zrobił furorę w Paryżu. – Doprawdy?
gdyby argument niewerydyczny


II
a partykuła wprowadzająca wypowiedzenie wyrażające możliwość podjęcia działania, o którym mowa A gdybym tak zaprosił ją do kina?
gdyby funkcja konatywna


II
b wyrażające prośbę Gdybyś mogła powtórzyć swój adres.

okazjonalny niejawny argument semantyczny osoba wypowiadająca prośbę







gdyby funkcja emotywna


II
c lub wprowadzająca wypowiedzenie wyrażające pragnienie lub życzenie Gdyby to mieszkanie było tańsze.

okazjonalny niejawny argument semantyczny osoba wypowiadająca życzenie







gdybyż funkcja emotywna





partykuła wprowadzająca wypowiedzenie wyrażające pragnienie lub życzenie Gdybyż to była prawda.

okazjonalny niejawny argument semantyczny osoba wypowiadająca życzenie







gdzie funkcja emotywna

Comparition II

partykuła wzmacniająca, uwydatniająca kontrast, nierealność lub niemożliwość czegoś Gdzie mnie staremu do tańca.

porównawczy niejawny argument semantyczny porównawczy argument przyimkowy







gdzieś funkcja metatekstowa

Time II
a partykuła nadająca znaczenie przybliżenia określeniom czasu i miejsca Wrócił gdzieś o 3 w nocy. przykład własny




Location



Zjemy coś gdzieś po drodze.
gdzieś operator adnumeratywny określenie przybliżonej ilości, liczby, miary
Measure II
b lub wyrażeniom określającym liczbę, ilość lub miarę Kup gdzieś trzy kilogramy cukru.
he funkcja emotywna


I

partykuła wzmacniająca pytanie Czemu milczysz, he?
hę funkcja emotywna





partykuła wzmacniająca pytanie Jak to było, hę?
i włączanie do zakresu odniesienia dodatkowego elementu
operacja na zbiorach
III 1 a partykuła włączająca do danego zbioru wyróżniony przez nią element Trzeba i jego zaprosić.









To widać i tutaj.









Moglibyśmy to i dzisiaj już zrobić.
i funkcja metatekstowa


III 1 b lub wprowadzająca w zdanie wyrażenie wtrącone Obrady, i tak spóźnione, odwlekały się.

koreferencyjny niejawny argument semantyczny








i potwierdzenie


III 2
partykuła wprowadzająca wypowiedź akceptującą czyjąś wcześniejszą wypowiedź Idę spać. – I słusznie.
i funkcja metatekstowa wyróżnienie obiektu, cechy w kontekście zbioru wyróżnia element zbioru
III 3 a partykuła poprzedzająca składnik zdania, który komunikuje o jednym z możliwych zachowań w danej sytuacji Mogę i sama to naprawić.
i podmiot epistemiczny


III 3 b lub określający minimalny zakres niespełnionych oczekiwań mówiącego Wychodząc i słowa nie powiedział.
istotnie operator werydyczny





partykuła potwierdzająca słuszność tego, co ktoś wcześniej powiedział


funkcja metatekstowa odwołanie do wcześniejszej wypowiedziz







jak funkcja emotywna


IV 1
partykuła wraz ze słowem „nie” wprowadzająca zdanie, w którym nadawca zaczyna opowiadać o czyimś spontanicznym zachowaniu Jak nie krzyknie, jak się nie wścieknie...
jak funkcja emotywna zaskoczenie

IV 2
partykuła wraz ze słowem „to” wprowadzająca pytanie, za pomocą którego mówiący wyraża swoje zaskoczenie Jak to, już czwarta?
jakby funkcja metatekstowa wyrażenie relacji podobieństwa
Manner, Attribute I

partykuła komunikująca, że wyrażony w zdaniu sąd nie odpowiada dosłownie faktycznemu stanowi rzeczy Wszystko w jego żołądku zaczęło jakby pulsować.
jakoby funkcja metatekstowa


II

partykuła komunikująca, że zawarty w zdaniu sąd nie pochodzi od mówiącego i że mówiący wątpi w prawdziwość tego sądu Krążą pogłoski o mających jakoby nastąpić zmianach w rządzie.

podmiot epistemiczny podmiot epistemiczny wątpi w prawdziwość sądu








argument niewerydyczny








jakoś funkcja metatekstowa

Time, Location II

partykuła wskazująca na to, że podana charakterystyka dotycząca czasu lub miejsca jest przybliżona Umówmy się tak jakoś na początku przyszłego tygodnia.
jednak przyrematyczność


II

partykuła komunikująca, iż to, o czym mowa w zdaniu, jest niezgodne z przewidywaniami mówiącego Ta książka była jednak za droga.

funkcja metatekstowa








jedynie

operacje na zbiorach i obiektach Quantification
1
partykuła ograniczająca odniesienie komunikowanego w zdaniu sądu do tych obiektów i stanów rzeczy, które są wymienione Czuł się dobrze jedynie w domu.
jedynie relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Measure
2
partykuła komunikująca, że czegoś jest bardzo mało i że mówiący spodziewał się, iż ilość, zakres lub natężenie tego, o czym mowa, będą większe Mam dla was jedynie po czekoladzie.
jeszcze przyrematyczność

Duration
1
partykuła komunikująca, że dany stan rzeczy trwał lub trwa dłużej, niż mówiący się tego spodziewał Dziecko jeszcze śpi.

relacyjny argument semantyczny wskazanie skali, do której odnosi się kublik (czasowa)







jeszcze przyrematyczność

Time
2
partykuła komunikująca, że coś stało się niedawno lub że od zajścia danego zdarzenia upłynęło niewiele czasu Jeszcze przed godziną było tu gwarno.

relacyjny argument semantyczny wskazanie skali, do której odnosi się kublik (czasowa)







jeszcze przyrematyczność

Time
3
partykuła uwydatniająca odległość w czasie lub przestrzeni między danym miejscem bądź momentem a początkiem lub końcem zdarzenia, o którym jest mowa Do wyjazdu mamy jeszcze dwa dni.

relacyjny argument semantyczny wskazanie skali, do której odnosi się kublik (liczbowa)
Measure



Zostało nam jeszcze 100 km do celu. przykład własny
jeszcze przyrematyczność
operacje na zbiorach i obiektach

4
partykuła włączająca do danego zbioru wyróżniony przez nią obiekt Dzwoniła jeszcze twoja siostra.

koreferencyjny niejawny argument semantyczny pozostałe obiekty ze zbioru







jeszcze porównawczy argument semantyczny

Comparition
5
partykuła podkreślająca, że cecha, o której mowa, przysługuje danemu obiektowi w większym stopniu niż innym wskazanym obiektom i że mówiący nie spodziewał się tego Dziś jest jeszcze chłodniej niż wczoraj.
jeszcze porównawczy niejawny argument semantyczny

Order
6
partykuła komunikująca, że mówiący ocenia dany przedmiot z punktu widzenia charakteryzowanej cechy jako stosunkowo niezły na tle innych przedmiotów tego samego rodzaju Wśród tych zwiędłych kwiatów te róże są jeszcze najładniejsze.
jeszcze okazjonalny niejawny argument semantyczny nadawca


7
partykuła zapewniająca adresata, który wątpi w urzeczywistnienie się faktu, o którym jest mowa, że będzie on miał miejsce w przyszłości Jeszcze się o tym przekonasz.

przyrematyczność









funkcja konatywna








już relacyjny argument semantyczny wskazanie skali, do której odnosi się kublik (czasowa)
Time
1 a partykuła komunikująca, że dany stan rzeczy zaczął się lub zakończył wcześniej, niż to przewidywano Nie mam już pieniędzy.

przyrematyczność








już relacyjny argument semantyczny wskazanie skali, do której odnosi się kublik (czasowa)
Duration
1 b albo że miał miejsce dawno lub trwa, będzie trwać długo Mecz trwa już godzinę.

przyrematyczność








już relacyjny argument semantyczny wskazanie skali, do której odnosi się kublik (liczbowa)
Measure
2
partykuła uwydatniająca niewielką odległość między czasem wypowiedzi a przewidywanym początkiem lub końcem danego zdarzenia Do wakacji już tylko miesiąc.

przyrematyczność








już funkcja metatekstowa kontekst sytuacji współwystępuje w zdaniach ze spójnikiem przeciwstawnym (ale, lecz)

3
partykuła komunikująca, że niewiele brakowało, by dany stan rzeczy nastąpił Już miał się z nami przywitać, ale ktoś go zawołał.
już koreferencyjny niejawny argument semantyczny odniesienie do wcześniejszego wydarzenia, czynności


4
partykuła komunikująca, że to, co się stało, spełnia oczekiwania mówiącego To już wystarczy na zaliczenie zajęć.
już koreferencyjny niejawny argument semantyczny odniesienie do wcześniejszego zachowania
Theme
5
partykuła podkreślająca niezgodność czyjegoś zachowania z przyjętą normą To już wielka przesada.

funkcja metatekstowa wzmocnienie wypowiedzi








przyrematyczność








już funkcja emotywna zniecierpliwienie, złość
Time
6
partykuła użyta w zdaniu wykrzyknikowym lub rozkazującym: wyrażająca wolę, by zmiana danego stanu rzeczy nastąpiła w tej chwili Wyłącz to już!

funkcja konatywna









podmiot epistemiczny intencja podmiotu







już funkcja konatywna



7
partykuła użyta w odniesieniu do czasownika w trybie rozkazującym wprowadzająca zdanie, które ma nakłonić adresata do zmiany jego zachowania lub postępowania Już nie płacz.

podmiot epistemiczny intencja podmiotu








przyrematyczność








lada relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo

II 1 a partykuła nadająca komuś lub czemuś cechę dowolności Pod lada pretekstem przynosił do pracy alkohol.
lada relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo zawsze po lewej stronie od wyrażenia modyfikowanego dziedziczy rolę tematyczną po nadrzędniku II 1 b wyrażająca obojętność wyboru Obywał się lada czym.

funkcja emotywna








lada funkcja emotywna wyrażenie negatywnej oceny
Attribute II 1 c wyrażająca negatywną ocenę czegoś lub kogoś Nie będzie mnie lada kto obrażał.
lada funkcja metatekstowa wyróżnienie obiektu, cechy w kontekście zbioru poprzedzony negacją Attribute II 1 d wyróżniająca kogoś lub coś jako zasługującego na uwagę To był nie lada sukces.
ledwie relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Attribute III

zobacz „ledwo III” Młody, bo ledwie dwudziestoletni francuski tłumacz Jacques Benoist Mechin nie mógł poradzić sobie z przełożeniem tego fragmentu, ponieważ po francusku kobieta mówi: Je veux bien, co brzmi słabiej niż Je veux, żeby więc wzmocnić wymowę tekstu, młody tłumacz dodał na samym końcu OUI. TAK. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)




Measure



Większość zwierząt, szczególnie w dawnych epokach geologicznych, miała bowiem rozmiary ledwie kilku- czy kilkunastocentymetrowe. zbalansowany NKJP (300M segmentów)




Manner



W przedziale zrobiło się ciemno, światło ledwie się tliło. Pociąg zwolnił, z trudem się przebijając w tumanach zamieci. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)




Time



Minął ledwie rok i Husejnow, oskarżony o spisek i zdradę, musiał uciekać do Moskwy. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
ledwo relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Attribute III

partykuła komunikująca, że ilość, zakres lub natężenie czegoś jest bardzo małe Herbata była ledwo ciepła.




Measure



Chciał mi wynająć tamto mieszkanie za ledwo 1000 zł miesięcznie. Od razu zwietrzyłem podstęp. przykład własny




Manner



Jak to możliwe, przecież ledwo wystarcza mi na węgiel i leki. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)




Time



Ledwo pół roku zajęło im wybudowanie tego budynku. przykład własny
lub alternatywa logiczna


II

partykuła używana między dwoma określeniami ilości lub liczby, komunikująca, że podane wielkości są przybliżone Spotykali się dwa lub trzy razy w tygodniu.
może opertor niewerydyczny



1
partykuła nadająca wypowiedzi odcień przypuszczenia, wahania, osłabienia kategoryczności Zadzwoń do niej, może już wróciła.

podmiot epistemiczny partykuła modalna







może operator adnumeratywny
podobne znaczenie do operatora adnumeratywnego "około" Measure
2
partykuła poprzedzająca określenie liczby lub ilości czegoś, komunikująca, że jest ono przybliżone Byłam w Krakowie może pięć razy w życiu.
może funkcja konatywna



3
partykuła używana w zdaniach wyrażających propozycję, prośbę, radę lub polecenie, świadczy o grzeczności lub uprzejmości mówiącego w stosunku do rozmówcy Zaczekaj może jeszcze kilka dni.

podmiot epistemiczny intencja podmiotu








przyrematyczność








może opertor niewerydyczny



4
partykuła używana wówczas, gdy mówiący nie chce udzielić jednoznacznej odpowiedzi Zdążysz to zrobić do jutra? - Może.

podmiot epistemiczny partykuła modalna







najmniej modyfikator nieinstersektywny
często w wyrażeniach "co najmniej" Duration II

partykuła komunikująca, że ilość, liczba lub miara czegoś jest nie mniejsza od wymienionej i że może być większa Konferencja potrwa najmniej trzy godziny.

operator adnumeratywny minimum, dolna granica czegoś
Measure



Ten dąb ma co najmniej 5 metrów.
najwidoczniej funkcja metatekstowa relacja quasi przyczynowo-skutkowa
Condition


zobacz „widocznie” Kiedy wreszcie natrafił na schody i znalazł się na ulicy, kolegów przed pałacem już nie było; najwidoczniej nie mogąc się go doczekać udali się bez niego na miasto. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

operator niewerydyczny









podmiot epistemiczny partykuła modalna







najwyżej nieintersektywność

Measure II

partykuła komunikująca, że wymieniona w zdaniu wielkość stanowi, według mówiącego, w danym wypadku maksimum możliwości Ona ma najwyżej dwadzieścia lat.

operator adnumeratywny maksimum, górna granica czegoś







naprawdę funkcja konatywna



1
partykuła, za pomocą której mówiący, chcąc przekonać kogoś o słuszności swojego sądu, potwierdza jego prawdziwość Naprawdę nie wiem.

operator werydyczny








naprawdę funkcja emotywna



2
partykuła wyrażająca zdziwienie lub niedowierzanie Czy ty naprawdę myślisz, że ci uwierzyłam?
naturalnie przyrematyczność


I

partykuła komunikująca, że to, o czym jest mowa, nie budzi żadnych wątpliwości Nie chciał się uczyć i naturalnie nie zdał egzaminu.

operator wyrydyczny








nawet funkcja emotywna



1
partykuła wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją Nawet chleba nie było.

przyrematyczność









podmiot epistemiczny zdziwienie podmiotu epistemicznego







nawet funkcja emotywna



2
partykuła wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru Możesz polecieć nawet do Australii.

przyrematyczność








ni

operacja na zbiorach i obiektach Quantification II

partykuła komunikująca, wraz ze słowem „nie” poprzedzającym formę czasownika, że nie ma takiej rzeczy, osoby i sytuacji, do której odnosiłoby się to, o czym jest mowa w zdaniu Nie dostał za tę pracę ni złotówki.
niby podmiot epistemiczny przekonanie podmiotu

III 1 a partykuła wyrażająca dystans mówiącego wobec sądu uważanego za nieprawdziwy Niby cieszyła się dobrą opinią w swoim środowisku.
niby porównawczy argument semantyczny występuje w zdaniach ze spójnikiem przeciwstawnym
Comparition III 1 b lub wobec sądu kontrastującego z innym i dlatego tylko w pewnym zakresie kwestionowanego Tak go niby lubi, a robi mu przykrości.
niby funkcja emotywna


III 2
partykuła wyrażająca niedowierzanie mówiącego, a także jego zastrzeżenie lub dezaprobatę wobec czyjegoś postępowania Za chwilę wychodzimy. – Niby dokąd?

funkcja metatekstowa








nie przeczenie
przyjmuje jeden argument - orzeczenie czasownikowe, nie wprowadza zmiennej
I 1
partykuła występująca przed głównym składnikiem zdania lub równoważnikiem zdania, zmieniająca jego treść na przeciwną Nie kupiliśmy tego mieszkania.
nie


Quantification I 2
partykuła poprzedzająca określony składnik zdania, wykluczając w ten sposób z zakresu treści zdania to, do czego ten składnik się odnosi Nie z zazdrości to zrobił.
nie koreferencyjny niejawny argument semantyczny


I 3
partykuła negująca wcześniejszy sąd Jedni lokatorzy sami remontują mieszkania, inni nie.
nie funkcja konatywna


I 4
partykuła używana w pytaniach, kiedy mówiący liczy – w zależności od znaczenia pytania, jego kontekstu – na odpowiedź twierdzącą lub przeczącą Nie mylisz się czasem?

okazjonalny niejawny argument semantyczny nadawca








funkcja metatekstowa intencja podmiotu - otrzymanie odpowiedzi







nie funkcja metatekstowa intencja podmiotu - otrzymanie odpowiedzi

I 5
partykuła używana w pytaniach wyrażających jakąś propozycję lub prośbę Nie poszlibyśmy do kina?

okazjonalny niejawny argument semantyczny nadawca







nie funkcja emotywna


I 6
partykuła poprzedzająca czasownik w zdaniach wykrzyknikowych i pytaniach retorycznych, podkreślając, jak wielu przedmiotów lub stanów rzeczy dotyczy, to o czym mowa Co się nie najeździła tymi pociągami!

funkcja metatekstowa wzmocnienie wypowiedzi w tym wypadku partykuła "nie", nie stanowi negacji, lecz podkreślenie, jak wielu stanów rzeczy, obiektów dotyczy czynność określona przez czasownik!






nie funkcja emotywna


I 7
partykuła używana w pytaniach retorycznych dla podkreślenia, że prawdziwość tego, o czym mowa, jest oczywista Czyż zdrowie nie jest najważniejsze?
nie funkcja emotywna


I 8
partykuła używana w pytaniach wyrażających zdziwienie, że nie nastąpiło to, o czym jest mowa Nie powiedziałeś mi o tym wcześniej?
nie przeczenie obejmuje rzeczownik lub przymiotnik

I 9
partykuła wykluczająca zależność między przedmiotami lub stanami rzeczy wyrażoną w danym zdaniu Ojciec był nie wyższy od matki.
nie


Manner, Attribute I 10
partykuła podkreślająca, że dana osoba, dany obiekt lub stan rzeczy są pozbawione jakiejś cechy lub przysługuje im ona w małym stopniu Egzaminy zdawał nie najlepiej.
nie przeczenie


I 11
partykuła używana, aby odpowiedzieć na pytanie rozstrzygnięcia Kupiłeś sobie garnitur? – Nie.
nie przeczenie


I 12
partykuła używana, aby odrzucić sąd rozmówcy lub jego propozycję albo żeby odmówić spełnienia jego prośby lub polecenia Zostań u nas na kolacji! – Nie, dziś nie mogę.
nie funkcja metatekstowa korekta wypowiedzi

I 13
partykuła poprzedzająca korektę lub autokorektę tego, co zostało powiedziane wcześniej Wrócę w niedzielę, nie, w poniedziałek.

przeczenie








nie funkcja konatywna


I 14
partykuła używana z intonacją pytającą na końcu zdania twierdzącego, kiedy mówiący oczekuje aprobaty tego, co powiedział Cieszysz się z tego, nie?
nie funkcja emotywna


I 15 a partykuła używana jako wypowiedzenie wykrzyknikowe dla wyrażenia emocji, zwykle na widok czegoś niespodziewanego Nie! Przecież to mój kumpel ze szkoły!

deiktyczny niejawny argument semantyczny nadawca (tu i teraz)







nie funkcja emotywna


I 15 b lub w celu powstrzymania kogoś przed jakimś działaniem Nie! Zostaw ją w spokoju.

deiktyczny niejawny argument semantyczny nadawca (tu i teraz)








funkcja konatywna








niech funkcja konatywna
wykładnik trybu rozkazującego


a partykuła tworząca formy opisowe trybu rozkazującego, występująca na początku zdań i równoważników zdań wyrażających: prośbę, polecenie, życzenie Niech pani siądzie.

podmiot epistemiczny intencja podmiotu epistemicznego







niech argument niewerydyczny
wykładnik trybu warunkowego


b warunek Niech dostanie pieniądze, zaraz je wyda.
niech argument niewerydyczny

Quantification

c niemożliwość czegoś Niech kto tak pięknie zagra jak ona.

podmiot epistemiczny przekonanie podmiotu wpistemicznego







niech funkcja emotywna




d niechętne przyzwolenie na coś, obojętność Zostanę tam jeszcze ze dwa dni. – Niech ci będzie.

funkcja metatekstowa nastawienie rozmówcy







niech podmiot epistemiczny

Result

e możliwość skutku, który nie odstrasza od powziętego zamiaru Niech mnie zwolnią, nie zmienię swojego zdania.
niech funkcja emotywna




f sprzeciw wobec czegoś lub pogróżkę, groźbę Niech ja złapię tego smarkacza.

funkcja konatywna









podmiot epistemiczny intencja podmiotu







niechaj --- ---
--- --- --- --- zobacz „niech” ---
niechby koreferencyjny niejawny argument semantyczny osoba wyrażająca życzenie
Theme


partykuła wprowadzająca zdania i równoważniki zdań wyrażające życzenie Niechby się wreszcie pogodzili.

funkcja emotywna








niechże --- ---
--- --- --- --- zobacz „niech” ---
niejako funkcja metatekstowa wyrażenie relacji podobieństwa
Manner, Attribute


partykuła komunikująca, że wyrażony w zdaniu sąd nie odpowiada dosłownie faktycznemu stanowi rzeczy, ale jest mu bliski Niejako podświadomie pozwalała mu o wszystkim decydować.
niemal relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Attribute


partykuła komunikująca, iż to, o czym mowa, nie zostało osiągnięte i że niewiele brakuje, aby się urzeczywistniło Skarpety były niemal w strzępach.
niemalże relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Attribute


zobacz „niemal” Właściwie, to przez kilkanaście lat ślęczenia nad gazetami powinien był już pogodzić się z taką wizją świata, ale teraz, kiedy miał już niemalże w ręku wszystkie dowody czuł się z tym coraz gorzej. Widząc jadące obok samochody zastanawiał się który z nich za kilkanaście, czy kilkadziesiąt dni uderzy w inny, potrąci pieszego, czy trafi w latarnię. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
nieomal relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Attribute


zobacz „niemal” Jego błyszczące oczy wypełniały nieomal całą twarz gęsto pokrytą siecią zmarszczek. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
niespełna relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Attribute


partykuła dodawana do wyrażenia określającego ilość, liczbę, miarę, informująca, iż czegoś jest niewiele mniej, niż komunikuje to dane wyrażenie Miał niespełna pięćdziesiąt lat.

operator adnumeratywny w zdaniach określających liczbę lub ilość znaczenie zbliżone do "prawie" Measure



Nigdy nie przyszłoby mi do głowy, że mógłbym utopić się na głębokości niespełna trzech łokci. zbalansowany NKJP (300M segmentów)




Duration



W minutę niespełna sala wykładowa opustoszała. zbalansowany NKJP (300M segmentów)




Time



Pamiętałem zdarzenie sprzed niespełna roku, gdy omal nie straciłem przyjaciela. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
niestety funkcja emotywna wyrażenie żalu




partykuła, za pomocą której mówiący wyraża żal, iż dana sytuacja ma miejsce, i zarazem pragnienie, żeby było inaczej Niestety, nie mogę ci pomóc.

przyrematyczność








no funkcja konatywna


I 1 a partykuła występująca w wypowiedzeniach wyrażających polecenie lub rozkaz Siedź no spokojnie.
no funkcja konatywna


I 1 b albo naleganie Porozmawiał no byś z nią!
no funkcja konatywna


I 1 c albo groźbę lub ostrzeżenie Niech no ja go spotkam!

funkcja emotywna








no funkcja metatekstowa


I 2 a partykuła występująca na początku kolejnego wypowiedzenia, wyraźnie nawiązującego do poprzedniego Chciał jak najlepiej, no ale mu nie wyszło.
no funkcja metatekstowa


I 2 b albo na początku repliki w dialogu Wpadniesz do mnie na chwilę? - No dobrze.
no funkcja konatywna


I 3
partykuła poprzedzająca słowo wprowadzające pytanie No co ja mam mu odpowiedzieć?

funkcja metatekstowa odniesienie do kontekstu







no funkcja metatekstowa odniesienie do kontekstu

I 4
partykuła występująca na początku wypowiedzenia odnoszącego się bezpośrednio do danej sytuacji No czemu się tak krzywisz?
oby koreferencyjny argument semantyczny osoba wyrażająca życzenie




partykuła wyrażająca życzenie, aby spełniło się to, czego mówiący pragnie Obyś żył długo i szczęśliwie.
oczywiście operator werydyczny


I

partykuła komunikująca, że to, o czym jest mowa, nie budzi żadnych wątpliwości To było oczywiście nieporozumienie.

przyrematyczność








około operator adnumeratywny w zdaniach określających liczbę lub ilość
Measure II

partykuła dodawana do określenia liczby, ilości lub miary, komunikująca, że jest ono przybliżone Ceny papieru wzrosły około trzykrotnie.

relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Time



Dzień zaczynał od obejrzenia wiadomości w telewizji, potem szybko mył się, golił i jadł śniadanie. Jeżeli musiał, to dwadzieścia pięć po siódmej wychodził do pracy, a wracał około szóstej i siadał do przeglądania prasy tak, żeby zdążyć przed wieczornym dziennikiem. zbalansowany NKJP (300M segmentów)




Duration



Centralne Muzeum Ruchu Ludowego urządzi ekspozycję w dworku dziedzica Janowczek. Uroczystości partyjno-państwowe będą trwały około sześciu godzin, tyle co bitwa. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)




Attribute



Na kamieniu, w pełnym słońcu, siedziała kobieta. Nie szukała cienia. Miała około czterdziestki. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
omal relacyjny niejawny argument semantyczny predykat modyfikowany przez "omal"
Manner II

partykuła nadająca wyrazowi, który poprzedza, odcień przybliżenia, mniejszej dokładności Omal nie wjechałeś w drzewo!
omalże relacyjny niejawny argument semantyczny predykat modyfikowany przez "omalże"
Manner II

zobacz „omal II” Naiwność granicząca omalże z głupotą.
ot funkcja metatekstowa




a partykuła wraz z przysłówkiem "tak" poprzedzająca składnik zdania odnoszący się do czegoś, co mówiący uważa za zwyczajne lub nieistotne Odwiedziłem wczoraj dziadka, ot tak sobie, żeby pogadać.
ot funkcja metatekstowa




b partykuła poprzedzająca składnik zdania odnoszący się do czegoś, co mówiący uważa za zwyczajne lub nieistotne Ofiara jest po prostu nudna, ot, szedł sobie ktoś czy siedział i go zabili, to wszystko.
oto koreferencyjny argument semantyczny

Theme II 1
partykuła wzmacniająca funkcję wskazującą sąsiadującego zaimka Tyle oto są warte wasze obietnice.
oto funkcja metatekstowa

Theme II 2
partykuła otwierająca nową wypowiedź, która stanowi podsumowanie wcześniejszej lub komentarz do niej Dziesięć płyt – oto jej dorobek piosenkarski.

koreferencyjny argument semantyczny








oto koreferencyjny niejawny argument semantyczny

Condition II 3
partykuła wprowadzająca wypowiedzenie odsyłające do sytuacji i nawiązujące do poprzedzającego kontekstu Zbliżaliśmy się do miasta, bo oto widać już było światła.

funkcja metatekstowa








otóż funkcja metatekstowa





partykuła wprowadzająca nową wypowiedź, która nawiązuje do wcześniejszej i jest komentarzem do niej lub wyjaśnieniem zawartych w niej informacji Zgadza się pan z moją oceną? – Otóż nie, sądzę, że jest niesprawiedliwa.
owszem potwierdzenie



1 a partykuła potwierdzająca to, co powiedział rozmówca, lub wyrażająca twierdzącą odpowiedź na pytanie Smakuje ci? – Owszem.











owszem funkcja metatekstowa



1 b używana też jako wtrącenie Nikt mu nie szkodził, owszem, szli mu na rękę.
owszem przeczenie służy do zakwestionowania czyjegoś sądu


2
partykuła kwestionująca sąd rozmówcy Ona już nie wróci. – Owszem, wróci.

funkcja metatekstowa








pewnie operator niewerydyczny


I

partykuła komunikująca, że mówiący uważa coś za bardzo prawdopodobne Pewnie dobrze zarobię.

podmiot epistemiczny przekonanie podmiotu epistemiczngo





On mi pewnie pomoże.
ponad relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Duration II

partykuła komunikująca, że czegoś jest więcej, niż informuje wyraz, do którego została dodana Nie widzieli się ponad rok.

operator adnumeratywny w zdaniach określających liczbę lub ilość
Measure



Funkcjonariusze skatalogowali 151 najbardziej pracowitych złodziei. Ustalili ponadto, że w przestępczym autobiznesie działa ponad 1500 osób. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)




Time



II wojna światowa skończyła się ponad pół wieku temu. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)




Attribute



Tymczasem w ciągu 6 miesięcy policja interweniowała w dyskotece zaledwie pięciokrotnie, a straż miejska ani razu. - Chłopy mający ponad 30 lat płakały jak dzieci, gdy nie mogły zadzwonić do domu - dodaje kapelan z II zmiany. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
ponadto funkcja metatekstowa





partykuła nawiązująca do poprzedniego kontekstu i wprowadzająca nową informację na omawiany już temat Była zdolna i pracowita, a ponadto bardzo miła.

koreferencyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo







poniekąd porównawczy arguent semantyczny





partykuła komunikująca, że wyrażony w zdaniu sąd nie odpowiada dosłownie faktycznemu stanowi rzeczy, ale jest mu w znacznym stopniu bliski Reprodukcje zastępują poniekąd oryginały.
praktycznie funkcja metatekstowa





partykuła używana jako składnik wyrażeń „praktycznie biorąc”, „praktycznie rzecz biorąc”, komunikująca, że wyrażony w zdaniu sąd jest w znacznym stopniu bliski stanowi rzeczywistemu Praktycznie biorąc, sprawa była dość prosta.
prawda funkcja metatekstowa


III

partykuła używana jako wtrącenie, sygnalizująca, że mówiący zastanawia się nad dalszym ciągiem swojej wypowiedzi Trzeba wreszcie znaleźć, prawda, rozwiązanie, prawda, tej kwestii.

funkcja fatyczna








prawie przyrematyczność





partykuła komunikująca, iż to, o czym mowa, nie zostało osiągnięte i że niewiele brakuje, aby się urzeczywistniło Była prawie mężatką.

relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo







przecież przyrematyczność





partykuła wprowadzająca sąd polemiczny w stosunku do wypowiedzianego wcześniej, podkreślająca, że jego prawdziwość jest dla mówiącego oczywista Pana przecież obowiązuje jakaś etyka zawodowa.

operator werydyczny









funkcja metatekstowa








przeciwnie funkcja metatekstowa
nieprawda, że X, bo Y
II

partykuła wprowadzająca sąd polemiczny lub zaprzeczający w stosunku do wypowiedzianego wcześniej Oni nie wyjeżdżają, przeciwnie, dopiero niedawno wrócili.

przeczenie








przeszło relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Duration


partykuła komunikująca, że czegoś jest więcej, niż informuje wyraz, do którego została dodana Rozmawiali przeszło godzinę.

operator adnumeratywny w zdaniach określających liczbę lub ilość
Measure



Instytut, otrzymuje rocznie przeszło 6.000 żmij, które przy życiu utrzymuje się około 6 miesięcy bez pożywienia, niektóre zaś szczególnie grzechotniki nawet do roku. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)




Attribute



Dziwna to była para, on przeszło dwadzieścia lat starszy, małomówny i, co tu mówić, niezamożny. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)




Time



Nie spełniły się nadzieje wiązane z wojennym geniuszem Napoleona, a ofiara krwi żołnierzy Księstwa Warszawskiego miała przynieść owoce dopiero po przeszło 100 latach. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
przynajmniej relacyjny argument semantyczny określa minimalny zakres



a partykuła wyznaczająca minimalny, możliwy do zaakceptowania przez mówiącego zakres czegoś Wypij przynajmniej mleko.
przynajmniej relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Duration

b lub komunikująca, że ilość lub miara czegoś jest nie mniejsza od wymienionej i że może być większa Wyjechała przynajmniej na rok.

operator adnumeratywny w zdaniach określających liczbę lub ilość
Measure



Drużyny myślały przede wszystkim o tym, jak strzelać gole. Może nie całkiem o to chodziło trenerom, ale przynajmniej te kilkadziesiąt osób przeżyło trochę emocji. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
raczej operator niewerydyczny



1
partykuła wyrażająca wahanie mówiącego co do wyboru odpowiedniego sądu i zarazem skłonność, by uznać sąd komunikowany w zdaniu Recenzje były raczej przychylne.

podmiot epistemiczny przekonanie podmiotu epistemiczngo







raczej porównawczy argument semantyczny

Comparition
2 a partykuła wyrażająca przekonanie mówiącego, że jedna z dwóch możliwości jest bardziej prawdopodobna w porównaniu z drugą Szeptał raczej, niż mówił.
raczej funkcja emotywna
w zdaniach z orzeczeniami o znaczeniu normatywnym

2 b lub że dane zachowanie uważa on za bardziej właściwe Raczej trzymaj się od niej z daleka.

funkcja konatywna








raczej funkcja metatekstowa korekta wypowiedzi


3
partykuła używana w spontanicznych wypowiedziach mówionych w celu unieważnienia wcześniejszych słów i zastąpienia ich nowymi, charakteryzującymi lepiej dany fakt To jest granatowe, czarne raczej.
również przyrematyczność
operacje na zbiorach



partykuła włączająca do większego zbioru wyróżniony przez nią element i komunikująca, że można o nim powiedzieć to samo co o pozostałych elementach tego zbioru Jest surowy dla wszystkich, również dla siebie.

włączanie do zakresu odniesienia








skądinąd funkcja metatekstowa


I

partykuła używana w wyrażeniu wtrąconym, nawiązującym do wcześniejszej wypowiedzi i uzupełniającym je nową, zwykle mniej istotną informacją Człowiek ten, skądinąd postępowy, był przeciwnikiem równouprawnienia kobiet.

przyrematyczność








spoko funkcja konatywna



1
wykrzyknik nawołujący do zachowania spokoju

spoko potwierdzenie



2
partykuła wyrażająca przyzwolenie lub aprobatę; tak, w porządku, dobrze, zgoda

szczególnie porównawczy argument semantyczny zdeterminowany składniowio
Comparition


partykuła, za pomocą której mówiący wyróżnia określony obiekt lub stan rzeczy, stwierdzając, że to, co jest powiedziane w zdaniu, w większym stopniu dotyczy tego obiektu lub stanu rzeczy niż innych Było zimno, szczególnie rano.
tak potwierdzenie


I 1
partykuła wyrażająca twierdzącą odpowiedź na pytanie Czy lubi pani słodycze? Tak.
tak potwierdzenie


I 2
partykuła wyrażająca aprobatę Wyrzucisz śmiecie? Tak.
tak funkcja konatywna


I 3
partykuła wyrażająca oczekiwanie mówiącego, że adresat potwierdzi jego przypuszczenie Napiłbyś się czegoś, tak?

funkcja fatyczna








tak funkcja metatekstowa określenie, że wartość jest przybliżona
Measure I 4
partykuła poprzedzająca określenie ilości lub miary, rzadziej czasu Poproszę tak z 10 deko sera żółtego. przykład własny




Time



Spotkajmy się tak o piątej.




Duration



Wykład potrwa tak ze dwie godziny, myślę. przykład własny
tam funkcja emotywna

Theme II

partykuła o charakterze ekspresywnym, zwykle podkreślająca obojętność mówiącego wobec obiektów lub zdarzeń, o których mowa Ma tam jakieś zasługi.

koreferencyjny niejawny argument semantyczny








też przyrematyczność
operacje na zbiorach

1
partykuła włączająca do większego zbioru wyróżniony przez nią element i komunikująca, że można o nim powiedzieć to samo co o pozostałych elementach Czy ty też o tym wiedziałeś?

koreferencyjny argument semantyczny








też koreferencyjny argument semantyczny

Theme
2
partykuła występująca w zdaniu nawiązującym do poprzedniego i podkreślająca, że mowa jest o tych samych przedmiotach lub faktach, których dotyczyło wcześniejsze zdanie Liczyłam, że dostanie nagrodę. Tak też się stało.

funkcja metatekstowa








też porządkowy argument semantyczny

Order
3
partykuła występująca bezpośrednio przed ostatnim członem wyliczenia, sygnalizując jego zamknięcie Nie wiem, czy dobrze usłyszałam, czy też nie.
też funkcja emotywna



4
partykuła wprowadzająca wypowiedź wyrażającą negatywny stosunek mówiącego do osoby, przedmiotu lub faktu, których dotyczy Też masz zachcianki!

okazjonalny argument semantyczny osoba wypowiadająca się







to funkcja metatekstowa wzmocnienie wypowiedzi

III
a partykuła dodawana do wyrazów, które nadawca chce w szczególny sposób wyróżnić Kogo to ja widzę?
to funkcja metatekstowa


III
b lub oddzielająca temat wypowiedzi od reszty zdania Teraz to idź spać.
toż koreferencyjny argument semantyczny





partykuła nawiązująca do jakiejś sytuacji lub do czyjejś wypowiedzi, wprowadzająca sąd polemiczny Sto tysięcy? Toż to majątek.

funkcja metatekstowa








trochę relacyjny argument semantyczny zdeterminowany skłądniowo
Attribute II

partykuła komunikująca o niewielkim stopniu nasilenia cechy To trochę naiwność.
tu deiktyczny argument semantyczny


II 1
partykuła używana z reguły w rozmowach telefonicznych, wprowadzająca wyrażenie, za pomocą którego mówiący przedstawia się Dzień dobry, tu Ania.

funkcja fatyczna








tu funkcja emotywna


II 2
partykula o charakterze ekspresywnym, wyrażająca najczęściej zniecierpliwienie, a nawet złość Ty mi tu nie płacz!
tuż relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Location

a partykuła komunikująca o bardzo małej odległości między dwoma miejscami Ojciec mieszka tuż obok.
tuż relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Time

b lub komunikująca, że między dwoma zdarzeniami upłynęło bardzo mało czasu Zachorowała tuż po maturze.
tylko

operacje na zbiorach Quantification I 1
partykuła ograniczająca odniesienie komunikowanego w zdaniu sądu do tych obiektów i stanów rzeczy, które są wymienione Nosi tylko dżinsy.
tylko relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Duration I 2
partykuła komunikująca, że czegoś jest bardzo mało i że mówiący spodziewał się, iż ilość, zakres lub natężenie tego, o czym mowa, będą większe Uczyła się angielskiego tylko rok.




Measure



Zawahał się przed wsypaniem cukru i po chwili namysłu poszedł na kompromis dodając tylko jedną łyżeczkę. zbalansowany NKJP (300M segmentów)




Attribute



Żyję tu z mamą cały czas i widzę, co się z nią dzieje... Ja jestem dla niej tylko złym zięciem, który zawiódł jej zaufanie... zbalansowany NKJP (300M segmentów)
tylko koreferencyjny argument semantyczny osoba wypowiadająca się

I 3
partykuła komunikująca, że mówiący ogranicza swoją prośbę lub życzenie do minimum Oby jutro tylko nie padało.
tylko funkcja metatekstowa


I 4
partykuła wprowadzająca zastrzeżenie lub dodatkowy komentarz mówiącego do wyrażonej wcześniej zgody na coś Tylko bez żartów.
tylko funkcja emotywna


I 5
partykuła używana w zdaniach wyrażających groźbę Spróbuj tylko tam pójść.

okazjonalny niejawny argument semantyczny








tymczasem funkcja metakontekstowa


I
a partykuła przyłączająca zdanie o treści przeciwstawnej w stosunku do poprzedzającego kontekstu Zdążył wsiąść do pociągu, tymczasem kolega został na peronie.
tymczasem funkcja metakontekstowa


I
b lub przyłączajaca zdanie o treści niezgodnej z tym, co można wywnioskować z poprzedzającego kontekstu Zapowiadali słońce, tymczasem padał deszcz.
wcale funkcja konatywna


I 1
partykuła podkreślająca, że wyrażony w zdaniu sąd zaprzeczony mówiący uważa za prawdziwy, wbrew przypuszczeniom, że mogłoby być inaczej Nie twierdzę wcale, że on coś takiego powiedział.

podmiot epistemiczny przekonanie podmiotu epistemiczngo







wcale funkcja konatywna


I 2
partykuła, wraz ze słowem „nie”, zaprzeczająca temu, co ktoś powiedział Te spodnie są za szerokie. – Wcale nie, teraz się takie nosi.

przeczenie wraz ze słowem "nie"







widocznie funkcja metatekstowa relacja quasi przyczynowo-skutkowa
Condition


partykuła wprowadzająca wniosek, uważany przez mówiącego za prawdopodobny i możliwy do przyjęcia Nie mogę otworzyć drzwi, widocznie zaciął się zamek.

operator niewerydyczny









podmiot epistemiczny partykuła modalna







więc funkcja metatekstowa

Condition II
a partykuła wprowadzająca nawiązanie do poprzedzającego kontekstu lub do sytuacji Więc co masz zamiar teraz robić?
więc funkcja fatyczna


II
b albo poprzedzająca odpowiedź na czyjeś pytanie Kto rozpoczął tę wojnę? – A więc po kolei, to było tak ...
wprost


Location Goal I 1 a partykuła komunikująca, że ktoś lub coś przemieszcza się bezpośrednio z jednego miejsca do drugiego Wyniki badań prześlemy z laboratorium wprost na oddział.
wprost


Path I 1 b albo kieruje się gdzieś w linii prostej Szedłem wprost przed siebie.
wprost


Manner I 2 a partykuła komunikująca o bezpośrednim kontakcie dwóch obiektów Włożyła bluzkę wprost na gołe ciało.
wprost


Manner I 2 b albo o bezpośrednim związku dwóch zjawisk Zarządzenie dotyczyło wprost aktualnej sytuacji.
wprost funkcja metatekstowa

Manner I 3
partykuła podkreślająca większe od spodziewanego natężenie cechy lub zjawiska Wprost szalała z radości.




Attribute



Ostatni rząd polski, tzw. "sanacyjny", z pewnymi zmianami pozostający u władzy od czasu zamach stanu Piłsudskiego przed trzynastu laty, już wcześniej nie miał poparcia społecznego, a po poniesionej klęsce był wprost znienawidzony i obarczany wszelkimi możliwymi i niemożliwymi winami, nawet całkiem niesłusznymi. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
wreszcie porządkowy argument semantyczny

Order II

partykuła poprzedzająca ostatni człon wyliczenia Ogarnęło go zdziwienie, potem niezadowolenie, wreszcie złość.
wręcz funkcja metatekstowa

Attribute I

partykuła podkreślająca większe od spodziewanego natężenie cechy lub zjawiska Tempo pracy było bardzo szybkie, wręcz szaleńcze.




Manner





wszak przyrematyczność





partykuła nawiązująca do jakiejś sytuacji lub do czyjejś opinii, podkreślająca oczywistość sądu wyrażonego przez mówiącego Poznaję ten głos, wszak to nasz sąsiad. Zaprzeczaj tym pogłoskom, wszakże to nic pewnego.

operator werydyczny









podmiot epistemiczny








wszakże przyrematyczność


I

zobacz „wszak” Stanowimy wszakże drużynę i ponosimy wzajemną odpowiedzialność. zbalansowany NKJP (300M segmentów)

operator werydyczny









podmiot epistemiczny








wszelako funkcja metatekstowa


I

partykuła komunikująca, że treść zdania jest niezgodna z tym, co można wywnioskować z wcześniejszego kontekstu Zebrane fakty zasługują wszelako na szerszą i głębszą interpretację.
wyłącznie

operacje na zbiorach Quantification


partykuła ograniczająca odniesienie komunikowanego w zdaniu sądu do tych obiektów i stanów rzeczy, które są wymienione Poświęcili się wyłącznie nauce.
właściwie funkcja metatekstowa wzmocnienie wypowiedzi


1
partykuła, za pomocą której mówiący podkreśla to, co chce powiedzieć Właściwie to nie mam żadnych aspiracji.
właściwie funkcja metatekstowa korekta wypowiedzi


2
partykuła, za pomocą której mówiący poprawia lub uzupełnia swoją wypowiedź albo wypowiedź rozmówcy Z dnia na dzień, a właściwie z godziny na godzinę wszystko się zmieniło.
właściwie przyrematyczność



3
partykuła, za pomocą której mówiący przekazuje, że nie wszystko rozumie, pamięta itp. O co ci właściwie chodzi?

funkcja metatekstowa








właśnie koreferencyjny argument semantyczny


I 1
partykuła, za pomocą której mówiący wyróżnia, ze względu na określoną cechę, dany obiekt lub stan rzeczy, przeciwstawiając go innym Właśnie w tej sprawie kieruję do państwa apel.

przyrematyczność








właśnie potwierdzenie


I 2
partykuła, za pomocą której mówiący potwierdza słuszność przypuszczenia zawartego w pytaniu rozmówcy Czy to oznacza, że mógłbym od jutra pójść na urlop? – Właśnie.
właśnie funkcja metatekstowa


I 3
partykuła, za pomocą której mówiący potwierdza tożsamość sądu rozmówcy i identyfikując się z tym sądem, daje do zrozumienia, że chciał powiedzieć to samo To jest bardzo korzystny kontrakt. – Właśnie.

potwierdzenie








z operator adnumeratywny w zdaniach określających liczbę lub ilość
Measure III

partykuła komunikująca, że określenie liczby, ilości lub czasu jest przybliżone Potrzebuję z litr mleka.

relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Duration



o trzeciej o trzeciej to tak zpół godziny jeszcze. jeszcze z pół godziny muszę trzymać.. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)




Time



Byłam tam z rok temu. przykład własny




Attribute



a. słuchaj to on już z dwadzieścia pięć lat pewnie ma.. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
zaledwie relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Attribute I 1
partykuła komunikująca, że czegoś jest bardzo mało i że mówiący liczył na większą ilość danej rzeczy lub na wyższy stopień nasilenia cechy Był zaledwie przeciętnym uczniem.

operator adnumeratywny w zdaniach określających liczbę lub ilość
Measure



odzyskano do tej pory zaledwie jedno auto ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)




Duration



Kolejnym typem osobowości narcystycznej jest "borderline", objawiająca się potrzebą lgnięcia do ludzi, szukania ciągłej akceptacji i uznania. W tym jednak przypadku poczucie własnej doskonałości - uzależnione od opinii otoczenia - może trwać zaledwie chwilę i dość szybko przejść w stan depresyjny. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
zaledwie relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Time I 2
partykuła komunikująca, że do lub od danego momentu upłynęło mniej czasu, niż można się było spodziewać Dochodziła zaledwie siódma.
zapewne operator niewerydyczny



1
partykuła wyrażająca przypuszczenie mówiącego, że komunikowany w zdaniu sąd jest prawdziwy Ma na swoich wykładach zapewne najliczniejsze grono słuchaczy.

podmiot epistemiczny








zapewne funkcja metatekstowa



2
partykuła wprowadzająca przytoczenie opinii, z którą mówiący w zasadzie się zgadza, ale z pewnymi zastrzeżeniami Zapewne, że człowiek może wiele zdziałać, ale musi chcieć.
zaprawdę funkcja konatywna





partykuła podkreślająca prawdziwość sądu Zaprawdę, żal się z nią było rozstawać.

operator werydyczny








zaraz relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Location I 1
partykuła informująca o bardzo małej odległości między dwoma miejscami Kiosk jest zaraz za rogiem ulicy.
zaraz relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Time I 2
partykuła komunikująca, że między dwoma zdarzeniami upłynęło bardzo mało czasu Napisała do niego zaraz po powrocie.
zatem funkcja metatekstowa


II

partykuła wprowadzająca w połączeniu „a zatem” nawiązanie do poprzedzającego kontekstu lub do sytuacji Chciałabym z wami o czymś porozmawiać. – A zatem siądźmy.
zawsze


Quantification II

partykuła komunikująca, że pomimo wszystko coś jest korzystne Nie dostanie wiele, ale zawsze coś zarobi.
ze operator adnumeratywny w zdaniach określających liczbę lub ilość
Measure, Duration, Time, Attribute II

zobacz „z III”


relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo







zgoda potwierdzenie


II

partykuła wyrażająca przyzwolenie lub aprobatę Spotkamy się o drugiej. – Zgoda.











znowu funkcja metatekstowa

Comparition II 1
partykuła podkreślająca przeciwstawienie treści danego zdania treści zdania poprzedzającego Tu wyszłaś trochę poważnie. Ale znowuż na innych zdjęciach wyglądasz bardzo młodo.

przyrematyczność









porównawczy argument semantyczny








znowu funkcja metatekstowa

Attribute, Manner II 2
partykuła wyrażająca polemikę mówiącego z przywołanym sądem Nie taki on znowu wysoki.

przyrematyczność








znowu funkcja emotywna


II 3
partykuła wyrażająca zniecierpliwienie mówiącego

znowuż --- ---
--- II

zobacz „znowu II” ---
znów --- ---
--- II

zobacz „znowu II” ---
zresztą funkcja metatekstowa





partykuła wprowadzająca zdanie uzupełniające wcześniejszą wypowiedź o nową informację Nie mam ochoty tam iść, zresztą nie mam czasu.
zwłaszcza funkcja metatekstowa





partykuła dołączana do składnika zdania, aby zaznaczyć, że część wypowiedzi dotyczy tego składnika Upał dokuczał nam zwłaszcza w południe.
że funkcja emotywna


II 1
partykuła wprowadzająca wypowiedź wyrażającą ubolewanie z jakiegoś powodu Że dałeś się przyłapać na ściąganiu!
że



II 2
partykuła, do której przyłącza się końcówka drugiej osoby liczby pojedynczej i mnogiej lub pierwszej osoby liczby mnogiej czasownika użytego w zdaniu w formie czasu przeszłego Brata żeś odwiedził?
żeby funkcja emotywna


II 1
partykuła wyrażająca życzenie lub pragnienie Żeby go piekło pochłonęło!

podmiot epistemiczny intencja mówiącego







żeby funkcja emotywna


II 2
partykuła wyrażająca ubolewanie lub politowanie Żeby tak ciągle zrzędzić!

koreferencyjny niejawny argument semantyczny osoba wypowiadająca się







żeby funkcja konatywna


II 3
partykuła występująca w zdaniach, za pomocą których mówiący chce przekonać rozmówcę o autentyczności swoich doświadczeń Żebyś wiedział, co ja przeżyłam!

koreferencyjny argument semantyczny osoba wypowiadająca się







żeby funkcja emotywna


II 4
partykuła występująca w poleceniach, naganach i groźbach Żeby mi to było ostatni raz!

funkcja konatywna









podmiot epistemiczny intencja mówiącego







blisko operator adnumeratywny w zdaniach określających liczbę lub ilość
Measure


partykuła poprzedzająca określenie liczby, ilości lub miary, nadająca im przybliżony charakter Rozegrany przez drugoligowców „Gamex-u” mecz rundy rewanżowej zakończył, trwający blisko cztery miesiące, sezon ligowy futsalowców. Jak podkreślają organizatorzy, nareszcie będą mogli udać się na urlop. pełny NKJP (1800M segmentów)

relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Duration



Ja, rozbitek z kaperskiego okrętu, wyrzucony przez fale na bezludną wyspę, na której blisko półtora roku z dwoma młodymi Arawakami, Arnakiem i Wagurą, wiodłem żywot Robinsona, liczyłem na to, że raz stanąwszy na lądzie południowo-amerykańskim, łatwo będę mógł dotrzeć przy pomocy Indian do angielskich wysp na Morzu Karaibskim. zbalansowany NKJP (300M segmentów)




Time



Nadjeżdżał pociąg; liczyła, że to pośpieszny do Olsztyna. Wsiądzie do niego, poczuje się lepiej i wysiądzie dopiero po blisko czterech godzinach, zapominając o wstręcie, który ją tutaj ogarnął. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
bodajby relacyjny argument semantyczny znaczenie jest zdeterminowane przez nadrzędnik
dziedziczenie roli po nadrzędniku, z tym, że z atrybutem Background
1
partykuła nadająca komuś lub czemuś cechę dowolności Nie wiemy, kiedy ten Wyczekiwany przyjdzie, ale przecież może zjawić się w każdej chwili, bodajby i dzisiaj. A wówczas skończą się łzy i każdy dostanie miejsce przy stole obfitości. pełny NKJP (1800M segmentów)
bodajby funkcja emotywna nastawienie emocjonalne mówiącego


2
partykuła wyrażająca życzenie lub przekleństwo Jerzy Waldorff napisałby o takiej sytuacji - a bodajby was gęś kopła. I nie należy się z nim spierać. pełny NKJP (1800M segmentów)

podmiot epistemiczny intencja mówiącego







bogać funkcja emotywna nastawienie emocjonalne rozmówcy

II

partykuła wzmacniająca, wyrażająca zdumienie, podziw, zaskoczenie, podkreślająca kontrast sytuacji A wyście to chyba Tereska Kulikówna? Bogać tam Kulikówna! - zaśmiała się rada Terka. Już na Zielną rok minął, jakem Rejmakowa. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

funkcja metatekstowa komentarz odnośnie przedmiotu wypowiedzi







ci funkcja emotywna





partykuła o charakterze ekspresywnym, zwykle podkreślająca obojętność mówiącego wobec osób, o których mowa Hrabina pierwsza umiała się znaleźć. - Matko Przenajświętsza - zachłystywała się ciotka Wojciechowa przymierzając do swojego obfitego biustu delikatnie haftowany biustonosik wywleczony z walizy. - Co też te ludziska nie nawymyślają, wstydu takie ci to nie mają. Nie dziwota, że skaranie boskie musi przyjść... ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

koreferencyjny argument semantyczny








czyliż funkcja emotywna pytanie retoryczne




partykuła wprowadzająca pytanie retoryczne, zaprzeczająca komunikowanej w nim treści; wzmocniona forma partykuły "czyli" Więc ukląkłem przed nim i rzekłem te słowa, jak mnie widzicie: "Panie - czyliż raczyłbyś mnie zjeść... jestem przecież tylko niewolnikiem!" pełny NKJP (1800M segmentów)
dalibóg funkcja konatywna





partykuła, za pomocą której mówiący chce podkreślić prawdziwość tego, o czym mówi Należę do pokolenia urodzonego w latach 50. i tylko za nie mogę się wypowiadać, ale dalibóg nie przypominam sobie, aby ktokolwiek przymuszał mnie do przynależności do jakiejkolwiek organizacji społecznej. pełny NKJP (1800M segmentów)
dopieroż porządkowy argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Order
1
partkykuła komunikująca, że jakiś obiekt, osoba lub zdarzenie znajduje się wyżej w hierarchii od innego, o którym mowa w zdaniu - O Jezu! - westchnęła gospodyni, spoglądając na nas ukradkiem znad pieca i garnków. - Toż i panom zachciało badziać się w taka zawierucha! Sobakę wygonić trudno, dopieroż człowieka! - Pleszcze, aby pleszczec! - mężczyzna splunął na rozżarzoną płytę kuchni, która głośno syknęła. - Jesc daje, prandko! - A czego ty zbiesił sia, a? - kobieta zamachała mu przed nosem drewnianą łyżką. pełny NKJP (1800M segmentów)

funkcja emotywna








dopieroż funkcja metatekstowa

Condition
2
partykuła komunikująca, że aby zaszła czynność lub zdarzenie , którego nazwa następuje po partykule muszą zajść warunki, określone wcześniej w zdaniu. Nareszcie wnieśli, złożyli chorego na tapczanie, dopieroż mogli wyprostować się i rozejrzeć. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
dosyć relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Attribute
1
partykuła komunikująca, że mówiący ocenia dany przedmiot z punktu widzenia charakteryzowanej cechy jako stosunkowo niezły Czy ja jako dosyć inteligentny i dosyć dobry gość mógłbym robić jakieś złe rzeczy, na przykład pozwoloć sobie na przyzwolenie sobie na okrucieństwo? ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)




Duration



Więc Ze-Zorro został na gałęzi, co prawda nie na zawsze, ale na dosyć długo: nie miał ochoty na niczyje towarzystwo. zbalansowany NKJP (300M segmentów)




Manner





dosyć relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Attribute
2
partykuła komunikująca, że czegoś jest tyle, ile trzeba, wystarczająco dużo Krewni przyjechali ze wsi, pierwszy raz są w mieście, chcieli obejrzeć jak my bogato mieszkamy, sab i ja. Oni niczego nie ruszą, a spać mogą na barsati. Na dachu dosyć miejsca. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)




Manner



- Mówisz, że widzieliśmy się pięć razy. Ale ja... zawahał się, wyznanie, które miał zrobić, napełniało go wyraźnym skrępowaniem . - Ale ja widywałem cię dosyć często. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
dosyć relacyjny niejawny argument semantyczny



3
partykuła komunikująca, że czegoś jest za dużo, ponad miarę lub coś trwa za długo - Dobra - zgodził się Pisarz i poszliśmy na most. - Obejrzyj go sobie dokładnie. To jest dobra robota - mówił Ślązak. - Wszyscy mamy dosyć wojny! No nie? - zapytał Wiluś. Niemcy kiwnęli głowami. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

podmiot epistemiczny przekonanie podmiotu epistemicznego







dosyć funkcja emotywna



4
partykuła stosowana w wykrzyknieniu, które nawołuje do zaprzestania wykonywania czynności, która denerwuje, irytuje lub, której nadawca nie może dłużej znieść - Jimmy, Bobby, dosyć! - skarcił ich tata najczystszą polszczyzną. zbalansowany NKJP (300M segmentów)

podmiot epistemiczny intencja podmiotu epistemicznego







dość relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Attribute, Duration, Manner
1
zobacz "dosyć" w znaczeniu 1 W nocy dość pogodnie. Temp. min. od -4 do -2° C. Wiatr słaby i umiarkowany, północny i północno-zachodni. W dzień wzrost zachmurzenia do dużego. Miejscami opady deszczu, deszczu ze śniegiem i śniegu. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
dość relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Measure, Manner
2
zobacz "dosyć" w znaczeniu 2 Do zdarzenia doszło na dość oblodzonej ulicy. Kierowca opla vectry na tyle nieostrożnie wykonywał manewr zawracania, że stracił panowanie nad autem i uderzył w stojący nieopodal samochód, w którym siedzieli funkcjonariusze drogówki. Na szczęście nikt nie odniósł obrażeń. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
dość relacyjny niejawny argument semantyczny



3
zobacz "dosyć" w znaczeniu 3 Czy tym zajmie się Trybunał w Hadze? Wątpię. Czym Ukraińcy są najbardziej zawiedzieni? Największy zawód tych, którzy oczekiwali najwięcej, to nadal wielka, nie ukrócona korupcja i to, że państwo nadal jest niesprawne. Ludzie są bardzo zawiedzeni, mówią, że mają dość polityki, że nie pójdą więcej na Majdan demonstrować. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

podmiot epistemiczny przekonanie podmiotu epistemicznego







dość podmiot epistemiczny intencja podmiotu epistemicznego


3
zobacz "dosyć" w znaczeniu 4 Dosyć tego! przykład własny

funkcja emotywna








dyć potwierdzenie





partykuła potwierdzająca to, co powiedział rozmówca, uznając to za oczywistość - Znów całuski? - pytał Korbal zaglądając do środka. - A dyć jakże inaczej. Trza żyć. Może tym się poratujem? Korpus języka polskiego PWN

operator werydyczny








ino przyrematyczność
operacje na zbiorach i obiektach Quantification
1
partykuła ograniczająca odniesienie komunikowanego w zdaniu sądu do tych obiektów i stanów rzeczy, które są wymienione lub wyłączające te obiekty i stany rzeczy z zakresu odniesienia, jeżeli są poprzedzone negacją I po co było ludziom tyle krzywdy robić, skoro dookoła Giszowca tyle pustego placu pod budowę było. Mogli robić co chcieli, ino nie u nos – dodaje, pokazując na utrwalony przez Gawlika, staw Małgorzaty, którego dawno już nie ma. pełny NKJP (1800M segmentów)
ino funkcja metatekstowa korekta wypowiedzi


2
partykuła poprzedzająca korektę lub autokorektę tego, co zostało powiedziane wcześniej To nie żadna czarownica, ino niemowa, żebraczka. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
ino funkcja konatywna



3
partykuła stosowana w wykrzyknieniach, wyrażająca ponaglenie, życzenie, groźbę Chłopoki, wstawejta. Chodźta ino zobaczyć. zbalansowany NKJP (300M segmentów)

przyrematyczność









podmiot epistemiczny intencja podmiotu epistemicznego







jakżeż porównawczy argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Comparition
1
partykuła wzmacniająca, wprowadzająca sąd polemiczny względem tego, co zostało powiedziane wcześniej. To był ciekawy świat, jakżeż inny od świata dzisiejszego. pełny NKJP (1800M segmentów)

funkcja metatekstowa








jakżeż funkcja emotywna



2
partykuła wprowadzająca pytanie retoryczne, zaprzeczająca komunikowanej w nim treści lub podająca w wątpliwość to, co zostało powiedziane skoro tak, to jakżeż on może nas sądzić? zbalansowany NKJP (300M segmentów)
jakżeż funkcja emotywna



3
partykuła, za pomocą której mówiący wyraża swoje zaskoczenie, zdumienie, zdziwienie Jakżeż ty urosła przez ostatnie dwa lata! przykład własny

koreferencyjny argument semantyczny nadawca







jednakoż przyrematyczność





partykuła komunikująca, iż to, o czym mowa w zdaniu jest w rzeczywistości inne, niż można by się tego spodziewać Kapitaliście jest dokładnie wszystko jedno, czy ma rentowność 30% przy produkcji 1 mln, czy rentowność 3% przy produkcji 10 razy większej. Nie. Ale jest zjawiskiem niekorzystnym. Bardzo łatwym jednakoż do zwalczenia - obniżenie podatków, liberalizacja prawa pracy (najlepiej: zniesienie), zlikwidowanie płacy minimalnej. pełny NKJP (1800M segmentów)

funkcja metatekstowa








jednakże przyrematyczność





zobacz "jednak II" - Stwierdził, że poranki informacyjne są nie dla mnie. Nie wykluczył jednakże dalszej ze mną współpracy - mówi Zalewski. pełny NKJP (1800M segmentów)

funkcja metatekstowa








jeno relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Time
1
partykuła komunikująca o małej odległości w czasie między wydarzeniami lub bezpośrednim następstwie czasowym dwóch wydarzeń Kazałem zaprząc karetę, jeno co mam siadać, aż tu wchodzi pewny mój przyjaciel i chce mnie koniecznie, koniecznie zabrać z sobą. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego
jeno relacyjny niejawny argument semantyczny

Quantification
2
partykuła ograniczająca odniesienie komunikowanego w zdaniu sądu do tych obiektów i stanów rzeczy, które są wymienione Nie było w tym obozie rozkoszy nijakich, jeno że odpoczynku trochę po tylu miesiącach srogich marszów i ognistego powietrza bitew. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
jeno funkcja metatekstowa korekta wypowiedzi


3
partykuła poprzedzająca korektę lub autokorektę tego, co zostało powiedziane wcześniej Wujek spod Mińska nie był dziwak, jeno alkoholik. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
jeszczeż relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Time


partykuła uwydatniająca odległość w czasie lub przestrzeni między danym miejscem bądź momentem a początkiem lub końcem zdarzenia, o którym jest mowa Ewa, jeszczeż przez Mikołajka nie udojona tego dnia, pokornie lokami dekolt swój niby katedrę wspaniałą omiotła, ażeby na dół pognać. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
jużci podmiot epistemiczny przekonanie podmiotu epistemicznego




partykula wzmacniająca twierdzenie, nadająca mu odcień pewności lub przekonania Wy czytaliście jednak z rozpędu, bo jużci telewizja zaglądała energicznie do rozkładu codziennych zajęć... pełny NKJP (1800M segmentów)

operator werydyczny








jużciż podmiot epistemiczny przekonanie podmiotu epistemicznego




zobacz "jużci" Pierwszą oficjalną pod tym względem powagą by jużciż Leon Borowski (…) jako profesor, jako najlepszy znawca i sędzia poezji. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

operator werydyczny








jużeż relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Time


partykuła komunikująca o małej odległości w czasie między wydarzeniami lub bezpośrednim następstwie czasowym dwóch zdarzeń Kiedy matka bywało, strofuje mnie, ja się tylko nachmurzę, jużeż zaczyna mnie pieścić. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego
koło relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Duration
1
partykuła poprzedzająca określenie czasu lub miejsca, która komunikuje, że jest ono przybliżone Jak młody wstaje przy kładzeniu kilka razy to trzeba go przytulić, położyć, lekko przytrzymać i poszeptać głaszcząc po główce. W drastycznych przypadkach może to zająć koło pół godziny, zazwyczaj koło 15 minut. pełny NKJP (1800M segmentów)




Location



W Lęborskiem nie ma wsi o nazwie Borcz czy Borsk, od której mogłoby pochodzić nazwisko Borski. Jest co prawda Borsk na Kaszubach, ale w dawnym powiecie tucholskim, koło Wiela; była to dawniej osada młyńska, należąca do króla, od niej więc nie może pochodzić nazwisko szlacheckie. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
koło operator adnumeratywny

Measure
2
partykuła poprzedzająca określenie liczby, ilości lub miary, która komunikuje, że jest ono przybliżone długo się piecze? – no około pół godziny w zależności jaka wielkość jest tego pasztetu.. – a jaka musi być temperatura? no ale.. – tak samo mniej więcej jak piecze się ciasto.. – tak koło dwustu? – koło dwustu. tak stopni. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
maksimum operator adnumeratywny

Measure


partykuła komunikująca, że dana ilość, liczba lub miara jest najwyższą możliwą w określonym kontekście zdania Animex Bank SA - dyrektorzy oddziałów banku mogą podwyższyć oprocentowanie lokat dłuższych niż trzy miesiące o maksimum 2 proc. lub obniżyć to oprocentowanie o maksimum 5 proc. Minimalna kwota lokaty terminowej wynosi 5 mln zł. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
minimum operator adnumeratywny

Measure


partykuła komunikująca, że dana ilość, liczba lub miara jest najniższą możliwą w określonym kontekście zdania Zostanie wybrana finałowa grupa dziewczyn do konkursu Miss Ziemi Tatrzańskiej 2000 w ramach Miss Polski. Kandydatki powinny mieć minimum 15 lat, ale nie więcej niż 23. Kryterium wzrostu nie obowiązuje. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
minus relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Measure


partykuła komunikująca, że dana wartość jest poniżej zera W sobotę temperatura w Polsce będzie się wahać w granicach od minus dwóch do plus trzech stopni Celcjusza. przykład własny
nadto funkcja metatekstowa



1
partykuła wprowadzająca nowy sąd lub dopowiedzenie do tego, co zostało powiedziane wcześniej Kasa leci, immunitet chroni, a nadto w każdej chwili można pójść na wewnętrzną emigrację, udając, że się jest w opozycji do całego Sejmu, a nawet własnego klubu parlamentarnego. pełny NKJP (1800M segmentów)
nadto relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Attribute, Manner, Measure
2
partykuła komunikująca, że czegoś jest bardzo dużo i że mówiący liczył na mniejszą ilość danej rzeczy lub na niższy stopień nasilenia cechy Nie śmiesz? Boisz się? Zaprawdę, nadto nieśmiały jesteś, synu Arana... zbalansowany NKJP (300M segmentów)
najpewniej przyrematyczność



1
partykuła komunikująca, że mówiący uważa coś za bardzo prawdopodobne Iwona D. - świadectwo z czerwonym paskiem, dwa lata korepetycji u wykładowców AM, na egzaminie tylko 80 punktów. Te 80 punktów najpewniej wystarczyłoby, żeby się dostać na studia w Krakowie, Gdańsku czy Warszawie. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

operator niewerydyczny









podmiot epistemiczny przekonanie podmiotu epistemiczngo







nareszcie porządkowy niejawny argument semantyczny

Order
2
partykuła poprzedzająca ostatni człon wyliczenia - Masz? - spytał tamten. - Mam - odpowiedział wikary. Chłopiec zaczął się śmiać. Z początku cichym śmiechem, potem coraz głośniejszym, nareszcie przechodząc w bardzo głośny chichot. Zerwał się nagły powiew wichru i zatrzasnął jedną połowę kościelnych wrót. - Oszalałeś - powiedział wikary - przestań zaraz. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
nareszcie funkcja emotywna



1 a partykuła wyrażająca zniecierpliwienie spowodowane dłużącym się oczekiwaniem na jakiś stan rzeczy - Kiedy nareszcie przydzielicie mi mieszkanie? Tyle czasu już buty zdzieram, przychodząc tu na próżno. - Chwilowo przydzielamy lokale tylko tym, którzy czekają dłużej od pani. - Ależ ja czekam od czterech lat! - Są tacy, co czekają jeszcze dłużej. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
nareszcie funkcja emotywna




b lub ulgę, że ten stan w końcu nastąpił Oczy mu rozbłysły, był pewien, że znalazł nareszcie dobre wyjście z sytuacji . zbalansowany NKJP (300M segmentów)
niechajże --- ---
---


zobacz "niech" ---
notabene funkcja metatekstowa





partykuła używana w wyrażeniu wtrąconym, nawiązującym do wcześniejszej wypowiedzi i uzupełniającym je nową, zwykle mniej istotną informacją Trudno ukryć także fakt, że podczas poniedziałkowego walnego zgromadzenia stowarzyszenia, które notabene nie było ważne z powodu braku kworum (drugi raz z rzędu) wiele krytycznych głosów było poświęconych panu Mariuszowi. pełny NKJP (1800M segmentów)
nuż podmiot epistemiczny przekonanie podmiotu epistemiczngo




partykuła nadająca wypowiedzi w zależności od kontekstu odcień przypuszczenia, wahania, obawy lub nadziei Od wysokości płacy zależy wysokość kredytu, w niektórych bankach maksymalna to 20-krotność średniej miesięcznej pensji. Jednak wielu klientów ze zdziwieniem dowiaduje się, że dla banku zabezpieczeniem spłaty kredytu nie są wysokie dochody klienta, bo a nuż coś mu się przytrafi, a nuż zmieni pracę. pełny NKJP (1800M segmentów)

operator niewerydyczny








obyż koreferencyjny argument semantyczny osoba wyrażająca życzenie




partykuła wyrażająca życzenie, aby spełniło się to, czego mówiący pragnie O, to wasze ubóstwo, wy, mężczyźni, to skąpstwo duszy waszej! Co wy przyjacielowi dajecie, tem ja wroga mego obdarzę i jeszcze przeto nie zubożeję. Wszak bywa kamractwo: obyż i przyjaźń była! Tako rzecze Zaratustra. pełny NKJP (1800M segmentów)
pewno operator niewerydyczny





partykuła komunikująca, że mówiący uważa coś za bardzo prawdopodobne lubisz brukselkę? – nienawidzę.. – ja też nie jem znaczy pewno zjem ale nie nie lubię ale jest podobno taka zdrowa.. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

podmiot epistemiczny przekonanie podmiotu epistemiczngo







plus relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo




partykuła komunikująca, że dana wartość jest powyżej zera W sobotę temperatura w Polsce będzie się wahać w granicach od minus dwóch do plus trzech stopni Celcjusza. przykład własny
podobnież podmiot epistemiczny ---




zobacz "podobno" Idzie historia Czoperskiej, że wieś chciała kiedyś podpalić, na widły wbiła szmaty stare i skropiła naftą. Mąż jej w ostatniej chwili ogień z ręki wyrwał. Strach pomyśleć, co by było, jakby baba zaczęła się mścić. Bo to zemsta była, potem na policji podobnież mówiła, że ją mąż z równowagi wyprowadzał, na dziwki chodził i w czasie stosunku gazetę czytał. zbalansowany NKJP (300M segmentów)

operator niewerydyczny









przyrematyczność








podobno podmiot epistemiczny





partykuła komunikująca, że dana informacja została gdzieś zasłyszana, przeczytana lub należy do wiedzy potocznej, lecz nadawca nie ma co niej pewności Tak się złożyło, że na drodze pani Hani i jej córek, psy, koty i ptaki znajdowały się wtedy, gdy potrzebowały pomocy. W jednym z zoologów zobaczyły papugi z wydziobanymi podgardziołkami do krwi – podobno tak ptaki reagują na stres, ciasnotę i hałas. pełny NKJP (1800M segmentów)

operator niewerydyczny









przyrematyczność








podobnoś podmiot epistemiczny





partykuła komunikująca, że dana informacja, która dotyczy odbiorcy wypowiedzi została gdzieś zasłyszana, przeczytana lub należy do wiedzy potocznej, lecz nadawca nie ma co niej pewności Kruszynka nie zdziwił się. - Halo, podobnoś też poszedł w majory! - krzyknął do słuchawki. - Poszedłem i wróciłem - odparł Zygmunt spokojnie i znowu Kruszynka nie zdziwił się. - Aha, aha... - Chciałbym pogadać... - Może za godzinę. pełny NKJP (1800M segmentów)

operator niewerydyczny









przyrematyczność








snać funkcja metatekstowa relacja quasi przyczynowo-skutkowa
Condition


zobacz "snadź" Tajemnicę jakąś snać na wąs namotał: "Jakoż nie miałbym ci służyć, boski tworze, Pokróluję temu światu w Imię Boże." zbalansowany NKJP (300M segmentów)

operator nieprawdomówny









podmiot epistemiczny partykuła modalna







snadź funkcja metatekstowa relacja quasi przyczynowo-skutkowa
Condition


partykuła wprowadzająca wniosek, uważany przez mówiącego za prawdopodobny i możliwy do przyjęcia Ten jednak milczał pogardliwie i lekceważąco, choć w głębi ekonomskiej godności rozpierała go wściekłość, dławiona ledwo, ledwo, z największym wysiłkiem. Obecność młodego nauczyciela snadź nie była mu na rękę; onieśmielała bądź co bądź jego niepohamowaną zazwyczaj wymowność... pełny NKJP (1800M segmentów)

operator nieprawdomówny









podmiot epistemiczny partykuła modalna







także przyrematyczność
operacje na zbiorach i obiektach



partykuła włączająca do większego zbioru wyróżniony przez nią element i komunikująca, że można o nim powiedzieć to samo co o pozostałych elementach Warto bowiem wiedzieć, że oprócz usług świadczonych piłkarzom Legionovii, nasz gabinet opiekuje się także zespołem Żbika Nasielsk, Mazura Radzymin oraz siatkarskim zespołem LTS Legionovii. pełny NKJP (1800M segmentów)

włączanie do zakresu odniesienia czynności, stanu rzeczy, na który wskazuje czasownik








taże operator werydyczny





partykuła nawiązująca do jakiejś sytuacji lub do czyjejś opinii, podkreślająca oczywistość sądu wyrażonego przez mówiącego Mówże szczerze, otwarcie, Hanusiu moja… taże to klamka nie zapadła jeszcze… Nie lubisz go? Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

funkcja metatekstowa








tylkoż --- ---
---


zobacz "tylko I" --- ---
tylo relacyjny niejawny argument semantyczny

Measure
1
partykuła wyrażająca wyższą od oczekiwanej liczbę lub ilość tego, o czym mowa w zdaniu PANNA MŁODA I po cóż te z Piekła duchy? POETA Niechaj przyjdą na podsłuchy, na Wesele, gdzie muzyka... PANNA MŁODA A to mi pon zabił ćwika; kaz się tylo luda zmieści? zbalansowany NKJP (300M segmentów)
tylo

operacje na zbiorach i obiektach Quantification
2
partykuła ograniczająca odniesienie komunikowanego w zdaniu sądu do tych obiektów i stanów rzeczy, które są wymienione Moja miłość nie będzie inna, jak tylo dla niego. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego
tyż --- ---
---


zobacz "też" --- ---
wprawdzie funkcja metatekstowa





partykuła wprowadzająca przytoczenie opinii, z którą mówiący w zasadzie się zgadza, ale z pewnymi zastrzeżeniami Kłopoty z istniejącą 112 lat linią kolejową, zelektryfikowaną 12 lat temu, rozpoczęły się po pamiętnej powodzi w 1997 roku. Usterki na trasie wprawdzie nie były wielkie, ale PKP ociągały się z remontem. pełny NKJP (1800M segmentów)
wszakoż przyrematyczność





partykuła nawiązująca do jakiejś sytuacji lub do czyjejś opinii, podkreślająca oczywistość sądu wyrażonego przez mówiącego Ale prócz tego znajdziesz, zacny Derkaczu, wielką mnogość rebeliantów, co niegdyś pospólstwo przeciw zwierzchności wiedli, wszakoż nie po to, aby oblicze świata zmieniać a naprawiać, ale własnej ambicji dogodzić. A potem na plecach motłochu wspięli się do owych dostojeństw, które zrazu gromili. pełny NKJP (1800M segmentów)

operator werydyczny









funkcja metatekstowa








wszelakoż funkcja metatekstowa





partykuła komunikująca, że treść zdania jest niezgodna z tym, co można wywnioskować z wcześniejszego kontekstu Gruba polewa cywilizacyjna, kodeks karny, dekalog oraz zależności służbowe nie pozwalają wszelakoż ani dokonać mordu, ani się ignorować. Ba! wymagają abyś na życzenia odpowiedział życzeniami. Najbardziej standartowymi: "Szczęsliwego Nowego Roku i spełnienia wszystkich marzeń" pełny NKJP (1800M segmentów)
za relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Time, Duration, Attribute, Manner


kublik dodawany do przysłówków i przymiotników i nadający im odcień zbyt wielkiego natężenia cechy O pomoc poprosił Leopolda Sempolskiego, rzecznika osób niepełnosprawnych w Legionowie. - Po rozmowie z panem Piotrem zadzwoniłem do starostwa, ale powiedziano mi że za późno na zmiany, bo projekt jest już zamknięty – mówi z żalem Sempolski. - Może wam się uda jeszcze coś zrobić – zwrócił się do naszej redakcji. pełny NKJP (1800M segmentów)
zarazem koreferencyjny argument semantyczny
operacje na zbiorach i obiektach



partykuła włączająca do większego zbioru wyróżniony przez nią element i komunikująca, że można o nim powiedzieć to samo co o pozostałych elementach SZEF Ma największą władzę, ale na jego barkach spoczywa zarazem największa odpowiedzialność. Szacunek podwładnych zyskuje nie ze względu na płeć, groźbą, czy krzykiem, lecz wiedzą i własną ciężką pracą. Szefem jest się 24 godziny na dobę. Dobry szef pamięta o firmie również, kiedy śpi. pełny NKJP (1800M segmentów)

włączanie do zakresu odniesienia czynności, stanu rzeczy, na który wskazuje czasownik








zgoła funkcja metatekstowa



1
partykuła wprowadzająca sąd polemiczny lub wyrażający kontrast w stosunku do tego, co zostało powiedziane wcześniej Wychodzisz z ostatniego seansu kinowego i zmykasz chyłkiem do domu, bo nie ma miejsca, by przy kawie podyskutować o filmie. Właściciele knajp mówią coś zgoła przeciwnego: miałem otwarte do północy, to żywego ducha nie uświadczyłem w lokalu. Gary pod parą, smakołyki w lodówkach, świeczki na stołach — tylko jeść nie ma komu. No to zamykamy wcześniej. pełny NKJP (1800M segmentów)
+że funkcja metatekstowa





przyrostek dodawany do partykuł, który wprowadza tryb rozkazujący, pytanie retoryczne lub tryb warunkowy

+ż funkcja metatekstowa





przyrostek dodawany do partykuł, który wprowadza tryb rozkazujący, pytanie retoryczne lub tryb warunkowy

bowiem funkcja metatekstowa

Condition


partykuła wprowadzająca wyjaśnienie dla wcześniej wyrażonego sądu W prywatnych domach coraz częściej spotyka się przedziwne okazy fauny, których z całą pewnością nie można zaliczyć do typowych zwierząt domowych. Czasami taki zakup jest kaprysem chwili, a czasem bywa ekstrawagancką żywą pamiątką z dalekiej podróży. Wielu ludzi bowiem pragnie mieć w domu coś, co zaskoczy znajomych, może nawet przerazi. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
dokładnie relacyjny argument semantyczny

Theme
1
partykuła, za pomocą której mówiący wyróżnia określony obiekt lub stan rzeczy, stwierdzając, że to, co jest powiedziane w zdaniu, dotyczy tego obiektu lub stanu rzeczy W moim tekście, wspominając o liberalnym dogmacie nierówności miałem na myśli dokładnie to, co ująłem przypomnieniem termodynamiki: że niezbędne są różnice potencjałów, żeby machina mogła działać. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
dokładnie potwierdzenie



2
partykuła, za pomocą której mówiący potwierdza tożsamość sądu rozmówcy i identyfikując się z tym sądem, daje do zrozumienia, że chciał powiedzieć to samo – ale to tak wiesz nawet możesz mu wmówić że to nawet działa. tak jak witamina C na grypę.. – dokładnie no placebo efekt placebo jest.. – słuchaj a co ty robisz specjalizację czy.. – no y.. znaczy. otwieram specjalizację. to będę później tutaj do Łodzi częściej przyjeżdżał. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
dokładnie operator adnumeratywny w zdaniach określających liczbę lub ilość
Measure
3 a partykuła dodawana do wyrażenia określającego ilość, liczbę, miarę, informująca, iż czegoś jest tyle, ile komunikuje to dane wyrażenie I strzeżcie się wszelkiego robactwa świętojańskiego, bo pewnej nocy od blasku jego utraci wzrok dokładnie milion nieudaczników ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Time



Sprawę opisał też "już w sierpniu" portal Onet.eu, dokładnie 31 sierpnia. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)




Duration



Właśnie dzisiaj minął dokładnie miesiąc (jeden miesiąc), gdy w wielkim stylu pożegnał się z nami bloger BENFRANKLIN. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
dokładnie relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Manner

b lub dodawana do wyrażenia określającego cechę, komunikująca, że coś jest takie, jakie komunikuje to wyrażenie Ale (powtarzam: na szczęście!) istnieją w nim liczni osobnicy zdolni z byle powodu do zamordowania bliźniego i rola elit polega na tym, by skłonić ich, by w razie potrzeby mordowali wrogów, a nie niewinnych ludzi. Narodowi socjaliści jako okupanci postąpili dokładnie odwrotnie. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)




Attribute



W taki sposób zostały zniszczone płyty w katedrze wrocławskiej, która również została zbombardowana. Gdyby Niemcy nie wywieźli płyt wielkopolskich, czekałby je los dokładnie taki sam, jaki spotkał płyty wrocławskie. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
ewentualnie przyrematyczność





kublik służący do wprowadzenia alternatywy dla danego działania, obiektu, stanu rzeczy, jeśli właściwy obiekt, stan rzeczy lub działanie się nie sprawdzi Jeszcze raz spróbuję: używałem byłem stopnia wyższego: "bogatszy", a nie równego: "bogaty". Proszę zajrzeć do jakiegokolwiek podręcznika gramatyki, przeczytać o stopniowaniu przymiotników i, ewentualnie, wrócić do rozmowy. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

funkcja metatekstowa








generalnie funkcja metatekstowa





partykuła komunikująca, że coś ma miejsce w większości przypadków, lecz nie we wszytkich Rzecznik przyznała, że ministerstwa generalnie krytykują założenia przygotowane przez ministra finansów Jarosława Bauca. - W niektórych przypadkach resorty przedłożyły propozycje, które wręcz zwiększają wydatki budżetu w przyszłym roku - powiedziała Gieros. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
głównie koreferencyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
dziedziczy rolę po nadrzędniku


partykuła informująca, że dany czynnik ma największy wpływ na zdarzenie lub stan rzeczy, o którym mowa w zdaniu W województwie stołecznym uprawą borówki wysokiej zainteresowali się rolnicy z gminy Prażmów. Zainteresowanie to wynikło głównie z obserwacji wysokich plonów, jakie zbierali naukowcy z SGGW-AR. Właśnie w tej gminie mają oni swoje pole doświadczalne. Dziś już wielu rolników z Prażmowa czeka na te sadzonki. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
mhm funkcja fatyczna





partykuła będąca odpowiedzią twierdzącą na postawione pytanie lub sygnalizująca, że adresat słucha mówiącego smażę cebulkę potem w garnku gotuję kostkę rosołową potem dodaję cebulkę do tej wody i wrzucam kostki serka topionego tylko musi być śmietankowy jakiś zwykły bez smakowy taki bez tych dodatków – ale taki kwadratowy ? Topiony ? – ja – mhm – zwykły – i sera żółtego – no na piknik ja też się wybieram niedługo – dziwne żeby miał w niedzielę wolne ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
najwyraźniej funkcja metatekstowa relacja quasi przyczynowo-skutkowa
Condition


partykuła wprowadzająca wniosek, uważany przez mówiącego za prawdopodobny i możliwy do przyjęcia W sobotnią noc na parkingu dyskoteki w Nowych Bielicach uszkodzono dwa samochody. Sprawcy swoją złość wyładowali malując, rysując i wgniatając blachy karoserii daewoo lanosa i hyundaia. Oba pojazdy miały słupską rejestrację. I to najwyraźniej rozwścieczyło sprawców. Na lanosie napisali wulgarnie co - ich zdaniem - należy zrobić ze Słupskiem. Właściciel pojazdu ocenił swoje straty na 800 złotych. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

operator nieprawdomówny









podmiot epistemiczny partykuła modalna







nawzajem przyrematyczność

Manner


kublik komunikujący, że czynność określona w zdaniu odbywa się między podmiotami względem siebie samych Aktorstwo dnia codziennego tym się różni od aktorstwa w teatrze, że wszyscy grają przed wszystkimi i wiedzą nawzajem o sobie, że grają. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

koreferencyjny niejawny argument semantyczny uczestnicy akcji







nazbyt --- ---
---


zobacz "zbyt" --- ---
nieprawdaż funkcja konatywna





partykuła wprowadzająca pytanie na które nadawca oczekuje odpowiedzi twierdzącej Moje drogie - temat o aborcji już istnieje!!! No ja o tym wiem.... ale ktoś chyba powinien coś z tym zrobić.... nieprawdaż? ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

funkcja emotywna pytanie retoryczne







okej potwierdzenie





partykuła stanowiąca twierdzącą odpowiedź na pytanie - nie chce pracować w NATO chce być ambasadorem w Japonii chce zarabiać kupę forsy ! chce robić tatuaże okej ? – okej odejdźmy od tematu uczelni gdzie mieszkasz w Łodzi ? w akademiku ? mieszkaniu ? na stancji ? ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
prawdopodobnie operator niewerydyczny





partykuła określająca stopień pewności zajścia jakiejś sytuacji lub stanu rzeczy jako wysoce możliwy Do głosowania nad projektem dojdzie prawdopodobnie w sobotę. Wszystko wskazuje na to, że zostanie uchwalony. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

przyrematyczność









podmiot epistemiczny partykuła modalna







propos funkcja metatekstowa





partykuła występująca w sformułowaniach "a propos" lub "à propos", wprowadzająca nowy temat, który nasunął się mówiącemu pod wpływem wcześniejszej wypowiedzi - A propos. Jak twoje igraszki? Naczelnik ulicznych rzeźników wykrzywił twarz. - Na pewno dobrze wiesz. Jedyny członek partii, który mnie zawiódł, to mój własny. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)






















przeważnie funkcja metatekstowa





partykuła komunikująca, że coś ma miejsce w większości przypadków, lecz nie we wszytkich W sobotę przeważnie sprzątam, gotuję i odpoczywam, jeśli zostanie trochę czasu. przykład własny
przypuszczalnie operator niewerydyczny





partykuła wprowadzająca wniosek, uważany przez mówiącego za prawdopodobny i możliwy do przyjęcia Data Bożego Narodzenia została przypuszczalnie wydedukowana z apokryfów Nowego Testamentu, gdzie jest mowa o poczęciu Chrystusa 25 marca. Stąd też Jego narodzenie powinno przypadać 25 grudnia. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

przyrematyczność









podmiot epistemiczny partykuła modalna







pseudo


Attribute


kublik komunikuje o tym, że znaczenie wyrażenia, które poprzedza jest rzekome i pozorne lub udawane A jeżeli nawet, to widać nie do końca wyżyty, musi gdzieś odreagować stres... Generalnie pseudo anonimowość usenetu stwarza możliwości właśnie takiego odreagowania... ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
quasi


Attribute


kublik dołączany dywizem do wyrażenia, komunikuje o tym, że to, co dane wyrażenie oznacza jest rzekome i pozorne Podobnemu celowi służą też rozliczne akcje publiczne: apele, akcje zbierania podpisów, pseudo-trybunały (przypomnijmy "Trybunał sztokholmski" Russella), a także quasi-religijne rytuały w rodzaju pielgrzymek do Jasnej Polany. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
rzeczywiście operator werydyczny





partykuła, za pomocą której mówiący podkreśla prawdziwość wypowiadanego sądu Z perspektywy rodziców obraz zmian jaki zachodził w ich dzieciach w związku z przejściem do szkoły średniej lub zawodowej był w znacznej mierze zbieżny z odczuciami nastolatków na swój temat: "Ona się przecież zmienia z roku na rok, ale w ostatnim roku rzeczywiście ma szczególne nadzieje na bycie dorosłą". ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

podmiot epistemiczny








uhm funkcja fatyczna





partykuła będąca odpowiedzią twierdzącą na postawione pytanie lub sygnalizująca, że adresat słucha mówiącego hm od dziesiątej do jedenastej jestem. – uhm. no dobrze to. – jak pan się zdąży nauczyć to niech mnie pan tam jutro znajdzie w sali dwieście dziewiętnaście jestem ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
w ogóle przeczenie



1
partykuła, wraz ze słowem „nie”, zaprzeczająca temu, co ktoś powiedział Tak naprawdę wy się w ogóle nie znacie. Tyle co z pracy. Czyli tyle co nic! zbalansowany NKJP (300M segmentów)
w ogóle funkcja metatekstowa



2
partykuła komunikująca, że zespół przedmiotów, zjawisk tworzący pewną całość Obecnie mieszkali tutaj ze szczurami biedacy oraz nieetatowy dziennikarz, dla którego niedostatek i blues były nieodłączną częścią życia. A może w ogóle pozwalały przeżyć. zbalansowany NKJP (300M segmentów)

przyrematyczność








wyłącznie przyrematyczność
operacje na zbiorach i obiektach Quantification


partykuła ograniczająca odniesienie komunikowanego w zdaniu sądu do tych obiektów i stanów rzeczy, które są wymienione Tylko jeden z naszych rozmówców chciał zaadresować swój toast wyłącznie premierowi, prezydenta wolał pominąć. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
ychy funkcja fatyczna





partykuła będąca odpowiedzią twierdzącą na postawione pytanie lub sygnalizująca, że adresat słucha mówiącego no jasne ale to i tak wolno szło proszę usiąść – ychy – proszę usiąść no nie wiem na na jakimś wózku i i odpychać się nogami i zobaczyć jak to się jedzie ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
yhm funkcja fatyczna





partykuła będąca odpowiedzią twierdzącą na postawione pytanie lub sygnalizująca, że adresat słucha mówiącego no widzisz więc muszę ci pokazać. no masz jak masz ten stołowy pokój no nie kojarzysz? yhm.. to tu masz taki malutki przedpokoik tam jest łazienka.. – i w lewo do łazienki no to byłam.. – w prawo jest drugi pokoik mały a na wprost jest trzeci.. – no to tyle to wiem.. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
yhym funkcja fatyczna





partykuła będąca odpowiedzią twierdzącą na postawione pytanie lub sygnalizująca, że adresat słucha mówiącego kupuje takie naklejki to są medale ja im tłumacze. przyklejam. u nas dzieci chodzą w mundurkach i przyklejamy do mundurków – yhym – i na przykład tam jest jesteś super albo jesteś mistrzem r albo pracuj dalej. albo wytęż siły – yhym – rozumiem ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
zbyt relacyjny argument semantyczny zdeterminowany składniowo
Time


kublik dodawany do przysłówków i przymiotników i nadający im odcień zbyt wielkiego natężenia cechy Wessał nas wir nieustannej wymiany, świat wokół łuszczy się jak ogarnięty postępującą chorobą dermatologiczną, jest jak oszalała mandala, niszczona zbyt wcześnie przez mnicha. zbalansowany NKJP (300M segmentów)




Duration



Letnie pola rzepaku są w nich tym, czym powinny być w istocie - jednobarwnymi gobelinami ocieplającymi przez zbyt krótki czas falisty krajobraz ciepła energią, z której czerpią wszyscy tutejsi, magazynując dobre wspomnienia i siłę do przeżycia kolejnych sześciu miesięcy chłodu. zbalansowany NKJP (300M segmentów)




Attribute



Dawno już przeczytał wszystkie książki jakie miał w domu, za telewizją nie przepadał, a na wyjście z domu był zbyt leniwy. zbalansowany NKJP (300M segmentów)




Manner



- Cześć Mick! Słuchaj nie dam rady dzisiaj do ciebie zajrzeć. Dalej siedzę w pracy i nic nie wskazuje na to, żebym miał zbyt szybko stąd wyjść, tak, że... zbalansowany NKJP (300M segmentów)
po trochu


Manner


kublik, który komunikuje o tym, że czynność podzielona jest na fragmenty, odbywa się bez pośpiechu Po raz pierwszy od trzech tygodni jestem w stanie utrzymać pióro w ręku, lecz męczę się szybko i znaki zaczynają wpadać na siebie. Postaram się jednak po trochu spisać ostatnie zdarzenia. zbalansowany NKJP (300M segmentów)

Arkusz 5: Spójniki podrzędne
Spójnik rodzaj zdania Rodzaj spójnika Zjawisko semantyczne Szczegóły zjawiska Uwagi Rola tematyczna Preferencje selekcyjne nadrzędnika Preferencje selekcyjne podrzędnika SGJP Nr Sem. przypadki Glosa Przykłady Żródło przykładów
a co złożone wprowadzający dopowiedzenie Metatekstowość komentarz do wypowiedzi
Attribute CZASOWNIK - 1 CECHA


wraz z przymiotnikiem podkreśla cechę, jaką charakteryzuje się opisywana sytuacja, przedmiot wypowiedzi Teraz dopiero uzmysłowił sobie jakie jeszcze możliwości daje mu posiadanie komputera, a co więcej wpisanych do niego już wszystkich niemal danych. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
a więc złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- ---


zobacz "więc I" w znaczeniu 2 Projekt sprzedania nazwy na chwilę wstrzymaliśmy, ale jeszcze w te wakacje zostanie opracowana specjalna oferta dla potencjalnego nabywcy, a więc firm uznanych marek związanych ze sportem, albo też firm zainteresowanych szeroko rozumianą rekreacją. pełny NKJP (1800M segmentów)
a zatem złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- ---


zobacz "zatem I" w znaczeniu 2 Kolorowe leki z warzywniaka ? Błonnik roślinny wpływa na obniżenie poziomu cholesterolu we krwi, a zatem zmniejsza ryzyko rozwoju miażdżycy. pełny NKJP (1800M segmentów)
aby złożone wprowadzający zdanie podrzędne


Purpose CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 CZASOWNIK - 1 I 1
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne wskazujące na cel czynności Wyciągnął rękę, aby zerwać kwiat.
aby złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość związek quasi przyczynowo-skutkowy
Result charakteryzować się - 1 CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 I 2
spójnik łączący zdanie nadrzędne porównujące stopień, w jakim dana cecha komuś lub czemuś przysługuje, z zależnym od tej cechy rezultatem czynności, o którym mowa w zdaniu podrzędnym Był zbyt dumny, aby przyjąć pomoc.
aby złożone wprowadzający zdanie podrzędne Podmiot epistemiczny sąd wypowiadany w zdaniu podrzędnym dziwi podmiot epistemiczny
Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK ZMIENNOSTANOWY NIETELICZNY - 1 I 3
spójnik łączący ze zdaniem nadrzędnym takie zdanie podrzędne, które komunikuje o zdarzeniu nieoczekiwanym Deszcz przestał siąpić, aby po chwili rozpadać się na dobre.
aby złożone wprowadzający zdanie podrzędne Operator nieprawdomówny niefaktywność czasowniki z dopełnieniem zdaniowym Theme CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 CZASOWNIK DYNAMICZNY ZMIENNOSTANOWY - 1 I 4
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, używany zwykle po czasownikach i rzeczownikach wyrażających wolę, sąd, propozycję lub konieczność Chcę, abyś przyszedł.
aby pojedyncze wprowadzający tryb warunkowy Podmiot epistemiczny intencja podmiotu
Attribute CZASOWNIK DYNAMICZNY ZMIENNOSTANOWY - 1 CECHA I 5
spójnik przyłączający do zdania dodatkowy składnik, wyrażający życzenie lub warunek Napisz coś, aby na temat.






Manner CZASOWNIK DYNAMICZNY ZMIENNOSTANOWY - 1 ALL





aby chociaż złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość podkreślenie istotnego dla podmiotu obiektu, stanu rzeczy
Purpose CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, określające minimalny, możliwy do zrealizowania cel, ograniczające przedmiot pragnienia, na którym zależy mówiącemu Palił papierosa bardzo wolno, aby chociaż na parę minut odwlec chwilę udania się na spoczynek. Ale obecność Zośki, której cień niewyraźnie i nieruchomo rysował się w pobliżu stogu, psuł mu i tę mizerną przyjemność, jaką starał się wyciągnąć z ostatniego momentu pozornej swobody zbalansowany NKJP (300M segmentów)















aby choć złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- ---


zobacz "aby chociaż" Była bardzo ciekawa, czy Jarek doceni jej trud i praktyczne umiejętności. Chciała, aby choć tym odróżniał się od jej byłego partnera, Maćka, z którym niestety miał bardzo wiele wspólnego. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
aczkolwiek złożone wprowadzający zdanie podrzędne Niejawny argument semantyczny argument koreferencyjny - oba sądy dotyczą tego samego obiektu






spójnik łączący zdania lub wyrażenia o treści przeciwstawnej, nieoczekiwanej w danym zestawieniu Uczył się dobrze, aczkolwiek orłem nie był.



Podmiot epistemiczny subiektywna ocena









albowiem złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość związek quasi przyczynowo-skutkowy
Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik przyłączający zdanie wyjaśniające przekazaną wcześniej informację Urwał i zaklął z cicha, albowiem chłopak silnie kopnął go w kostkę.
aż złożone wprowadzający zdanie podrzędne Niejawny argument semantyczny argument relacyjny
Result CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK DYNAMICZNY ZMIENNOSTANOWY - 1 I 2 a spójnik w zdaniach wyrażających skutek tego, o czym mowa w zdaniu poprzedzającym Kiedy ich górna część zacznie żółknąć, przewracamy je na drugą stronę, aż całe zbrązowieją.
aż złożone wprowadzający zdanie podrzędne Niejawny argument semantyczny argument relacyjny
Manner CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1

b lub stopień nasilenia Ksiądz zakołatał w te drzwi, aż echo poszło po pustej ulicy.
aż złożone wprowadzający zdanie podrzędne Niejawny argument semantyczny argument relacyjny
Duration CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z następstwem czasowym zdarzeń - 1

c lub granicę czasową Szukał tak długo, aż znalazł wymarzoną pracę.
aże złożone wprowadzający zdanie podrzędne Niejawny argument semantyczny argument relacyjny
Result CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK DYNAMICZNY ZMIENNOSTANOWY - 1


zobacz "aż I" w znaczeniu 2 Całkiem pobladła, aże jej usta zbieleli. zbalansowany NKJP (300M segmentów)






Manner CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1



Wyszli my po sumie, słyszymy, atu tumult, za miastem strzelają, aże szyby w kościele dzwoniły. zbalansowany NKJP (300M segmentów)






Duration CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z następstwem czasowym zdarzeń - 1



Tak będę grał, aże kto usłyszy pełny NKJP (1800M segmentów)
ażeby złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- --- I

zobacz „aby I”

bo złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość związek quasi przyczynowo-skutkowy
Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1 I
a spójnik wprowadzający zdanie wyjaśniające wcześniejszą informację To jedno chyba nie było skomponowane, bo ułamki figury leżą do dziś dnia na strychu plebanii.
bo złożone wprowadzający zdanie podrzędne Podmiot epistemiczny intencja podmiotu
Result CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK DYNAMICZNY ZMIENNOSTANOWY - 1

b lub ostrzegające przed konsekwencjami niewykonania tego, o czym była mowa wcześniej Odrób pracę domową, bo dostaniesz szlaban















bo chociaż złożone wprowadzający zdanie podrzędne Podmiot epistemiczny przekonanie podmiotu
Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik wprowadzający zdanie argumentujące wcześniejszą informację, ponieważ jest ona nieoczywista ze względu na dany stan rzeczy lub sytuację, zdarzenie. Postanowił nazbierać chrustu na opał i poprawił szałas, bo chociaż na razie pogoda ciągle była piękna, można się było spodziewać burzy i wtedy przez nieszczelne ścianki deszcz przelatywałby jak przez sito. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
bo choć złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- ---


zobacz "bo chociaż" My też chętnie pozbędziemy się koron, forintów i złotówek, bo choć stały się po latach transformacji twardą walutą, ciągle przypominają o naszej barbarzyńskiej proweniencji. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
bo gdyby złożone wprowadzający zdanie podrzędne Niefaktywność warunek nie został spełniony, zdarzenie nie zaszło podrzędnikiem jest zdanie warunkowe Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, wyjaśniające wcześniejszą informację przez zaprezentowanie hipotetycznej sytuacji lub stanu rzeczy, które miałyby miejce, gdyby informacja z poprzedniego zdania była prawdziwa. Wszystkich nas zrównali, uznając widocznie, że wszystkich wojna cofnęła do początku, więc i uczono nas od początku. Może mieli rację, bo gdyby pan przyszedł na jakąś lekcję do nas i posłuchał, jak dukamy, przejrzał nasze zeszyty, jak bazgrzemy, nie wiem, czyby pan odróżnił, który co skończył, a który dopiero zaczyna. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
bo jeśli złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość związek quasi przyczynowo-skutkowy
Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik komunikujący o konsekwencjach danego wyboru Domofon. Podskoczyłem. Muszę go odłączyć, bo jeśli tego nie zrobię, pewnego dnia wykończy mnie swoim straszliwym brzęczeniem. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
bo skoro złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość wyciąganie wniosku na podstawie przesłanek wnioskowanie Condition




spójnik wprowadzający zdanie podrzędne określające przesłankę lub pretekst do zaistnienia sytuacji, o której mowa w zdaniu nadrzędnym Tajniacy obiecali jednak wyraźnie, że postarają się, nawet gdybyśmy dowiedli swej niewinności w sprawie produkcji i tego włamania na Międzynarodowej, aby nam przyklepano jakieś przestępstwo, może nawet niejedno, bo skoro znalazły się już kozły ofiarne, należało ich kosztem podreperować statystykę wykrywalności. zbalansowany NKJP (300M segmentów)



Podmiot epistemiczny przekonanie podmiotu na temat prawdziwości wniosku









bowiem złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość związek quasi przyczynowo-skutkowy spójnik centralny, inkorporacyjny Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik przyłączający zdanie wyjaśniające przekazaną wcześniej informację Nie kupił książki, zapomniał bowiem pieniędzy.
by złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- --- I 1
zobacz „aby I” w znaczeniu 1, 2, 3, 4

by złożone wprowadzający wtrącenie Metatekstowość komentarz nadawcy



I 2
spójnik wprowadzający wtrącenie zawierające komentarz na temat użytego w zdaniu słowa lub wyrażenia Był lekkomyślny, by nie powiedzieć, głupi.
byle złożone wprowadzający tryb warunkowy Podmiot epistemiczny intencja, wola podmiotu
Attribute CZASOWNIK - 1 CECHA I 1
spójnik wyrażający życzenie i warunek wykonania tego, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym Kup bułki, byle świeże.






Manner CZASOWNIK - 1 ALL



Przyjdź, byle szybko.
byle złożone wprowadzający zdanie podrzędne


Purpose CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1 I 2
spójnik wyrażający cel, którego minimalnym warunkiem osiągnięcia jest to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym Zrobiłem to, byleś była zadowolona.
byleby złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- --- I

zobacz „byle I”

chociaż złożone wprowadzający zdanie podrzędne Podmiot epistemiczny zaskoczenie podmiotu
Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1 I

spójnik przyłączający do zdania nadrzędnego zdanie podrzędne, z którego treści można wyprowadzić sąd przeciwstawny względem tego, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym Jest to w całym tego słowa znaczeniu legenda, chociaż od wypadków w niej opowiedzianych nie minęło jeszcze ćwierć wieku.
chociażby złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- --- I

zobacz „choćby I” Czego to ludzie nie zobaczą, kiedy czekają na rozlanie krwi niewinnej, chociażby to była tylko krew czarnego barana.
choć złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- --- I

zobacz „chociaż I” Omijali to zdarzenie, choć zajmowało ono centralne miejsce w całej historii.
choćby złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość nieprawda, że istnieje zdarzenie Y, takie że nie zajdzie to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym
Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 I 1
spójnik komunikujący, iż nie ma możliwości przeciwdziałania temu, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym Pater mu nie przerwie, choćby jego podwładny dopuścił się najstraszliwszych błędów językowych.
choćby pojedyncze opisujący dowolność wyboru Niejawny argument semantyczny argument relacyjny
rola tematyczna zależna od czasownika CZASOWNIK - 1 ALL I 2
spójnik wyrażający obojętność wobec wyboru, jaki przed kimś stoi Niech pada długo, choćby do samego wieczora.



Metatekstowość obojętność wobec wyboru









chyba że złożone wprowadzający zdanie podrzędne Operator nieprawdomówny

Theme CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik komunikujący, że sytuacja opisana w zdaniu podrzędnym jest wyjątkiem i zostaje wykluczona z zakresu odniesienia tego, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym Ofiary miały na głowach torby foliowe. Jest prawdopodobne, że właśnie tymi zaciśniętymi na głowach torbami zostały uduszone, chyba że to jakieś przedstawienie zagrane dla nas. zbalansowany NKJP (300M segmentów)



Metatekstowość jeżeli prawda, że sąd w zdaniu podrzędnym, to nieprawda, że sąd w zdaniu nadrzęnym









chyba żeby złożone wprowadzający zdanie podrzędne Operator nieprawdomówny niefaktyczność czasownik w zdaniu podrzędnym w czasie przeszłym Theme CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik komunikujący, że sytuacja opisana w zdaniu podrzędnym mogła by stanowić wyjątek i wykluczałaby sytuację, o której mowa w zdaniu nadrzędnym Po chwili jednak uświadomił sobie, że nie ma takiej możliwości, chyba żeby któryś z nich był agentem Feliksa Edmundowicza, a ponadto pomyślał, że to w końcu nie przestępstwo, o ile oczywiście jego amory nie przeszkodzą w wykonaniu zadania. zbalansowany NKJP (300M segmentów)



Metatekstowość jeżeli prawda, że sąd w zdaniu podrzędnym, to nieprawda, że sąd w zdaniu nadrzęnym









co złożone wprowadzający zdanie podrzędne

współwystępowanie Quantification CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1 IV 1
spójnik komunikujący, że między faktami zachodzi związek polegający na tym, że za każdym razem, gdy ma miejsce pierwszy z nich, ma miejsce również drugi Co strzelił, to chybił.
co równoważnik zdania wprowadzający podstawę porównania Metatekstowość istotność przedmiotu wypowiedzi niejawna rola tematyczna Attribute --- OBIEKTY IV 2
spójnik komunikujący, że przedmiot lub sytuacja, o których mowa, ma zrozumiałą przewagę nad innymi tego rodzaju i że tego, o czym mowa, nie należy lekceważyć Co głowa, to głowa.







--- SYTUACJA





co pojedyncze wprowadzający podstawę porównania Niejawny argument semantyczny argument koreferencyjny
Comparition ALL ALL IV 3
spójnik łączący dwa wyrażenia odnoszące się do tego samego typu przedmiotów lub cech Dziś ten sam jadłospis co wczoraj.







CZASOWNIK - 1 ALL



Masz ten sam kolor butów co Maria. przykład własny
coby złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- ---


zobacz "żeby I" w znaczeniu 1, 2, 4 Przerzucam to do Twojej dyskusji, coby wszyscy wiedzieli, że to twoja sprawka. Tamto usuwam :) ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
czemu złożone wprowadzający zdanie podrzędne Podmiot epistemiczny zdziwienie podmiotu
Condition CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik wprowadzający zdanie podrzędne określające sytuację, zdarzenie lub stan rzeczy, którego przyczyna nie jest znana podmiotowi wypowiedzi Starsza kobieta nie mogła zrozumieć, czemu ma się wyprowadzać, skoro nigdy nie zalegała z czynszem. Sprawę bada prokuratura. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
czy złożone wprowadzający zdanie podrzędne Nieprawdomówność spójnik nieprawdomówny
Theme CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 CZASOWNIK - 1 II 1
spójnik zdań podrzędnych o charakterze pytajnym Nie wiem, czy to by się udało.



Podmiot epistemiczny podmiot epistemiczny nie jest pewien, co do prawdziwości sądu









czym złożone wprowadzający zdanie podrzędne Niejawny argument semantyczny argument porównawczy przysłówki i przymiotniki w stopniu wyższym Quantification CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik podrzędny używany w sformułowaniach typu: czym…. tym…., komunikujący taką zależność między dwiema zmianami, że jeżeli jedna zmiana zachodzi w pewnym stopniu, to druga dokonuje się również w tym samym stopniu Czym więcej brał, tym mniej miał. Słownik gramatyczny języka polskiego — wersja online
dlatego złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość związek quasi przyczynowo-skutkowy
Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik wprowadzający informację, której uzasadnienie zostało podane wcześniej Było zimno, dlatego włożył płaszcz.
dopóki złożone wprowadzający zdanie podrzędne


Duration CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik wprowadzający zdanie podrzędne określające końcowy moment czynności lub stanu, o którym mowa w zdaniu nadrzędnym Żyli w zgodzie, dopóki mieszkała z nimi matka. Musisz leżeć, dopóki nie wyzdrowiejesz.
dopóty złożone wprowadzający zdanie nadrzędne

odpowiednik Duration CZASOWNIK - 1 ---


spójnik komunikujący, iż czas trwania czegoś jest wyznaczony przez czas trwania innej czynności lub stanu Dopóty stał pod drzewem, dopóki nie przestało padać.
dotąd złożone wprowadzający zdanie nadrzędne

odpowiednik Duration CZASOWNIK - 1 --- II

spójnik komunikujący, iż czas trwania czegoś jest wyznaczony przez czas trwania innej czynności lub stanu Dotąd bili brawo, dopóki nie wróciła na scenę.
ergo złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość związek quasi przyczynowo-skutkowy
Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik przyłączający zdanie lub inne wyrażenie, które przedstawia skutek tego, o czym była wcześniej mowa, lub wniosek wynikający z treści poprzedniego zdania Po dogłębnych poszukiwaniach znalazłem więc coś, co może okazać się lekiem na całe zło, ergo poprawić nam humory. Oto młode pokolenie masowo rusza po wiedzę. Chętnych do studiowania jest coraz więcej - i co ważne - z gotowym pomysłem na życie po dyplomie. pełny NKJP (1800M segmentów)








GERUNDIUM - 1





gdy złożone wprowadzający zdanie podrzędne

implikacja logiczna Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1 II

spójnik rozpoczynający zdanie oznaczające warunek Otrzyma dyplom, gdy zda egzamin.
gdyby złożone wprowadzający zdanie podrzędne Niefaktywność Możliwe jest zdarzenie X, Jeśli zajdzie zdarzenie X, to Y
Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1 I
a spójnik wprowadzający zdanie podrzędne lub jego równoważnik oznaczające możliwość Gdyby coś się stało, dowiesz się pierwsza.
gdyby złożone wprowadzający zdanie podrzędne Niefaktywność warunek nie został spełniony, zdarzenie nie zaszło czasowniki w zdaniu w trybie przypuszczającym Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1 I
b lub niespełniony warunek tego, o czym mowa w drugim zdaniu Gdyby była ciepła woda, wykąpałabym się.
gdyby chociaż złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość podkreślenie istotnego dla podmiotu obiektu, stanu rzeczy
Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, określające minimalny warunek, aby możliwe było urzeczywistnienie stanu rzeczy, o którym mowa w zdaniu nadrzędnym Jeden z synów skończył studia zaocznie i pracuje, druga córka też studiuje zaocznie i pracuje, bo zawsze grosza brakowało. Tak bym się cieszyła, gdyby chociaż Monika mogła pójść na studia dzienne.. zbalansowany NKJP (300M segmentów)



Podmiot epistemiczny intencja mówiącego









gdybyż złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- ---


zobacz "gdyby I" w przypadku b Od czasu do czasu jeden z lokalnych dodatków regionalnej gazety torpeduje swoich nielicznych czytelników sensacjami. Tak powinno być - powie ktoś i pewnie miałby rację, gdybyż nie rodzaj tych doniesień. Mianowicie wspomniana wcześniej gazeta donosi bowiem regularnie o tym... czego nie ma. pełny NKJP (1800M segmentów)
gdyż złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość podanie przyczyny zdarzenia w zdaniu nadrzędnym
Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik przyłączający zdanie wyjaśniające przekazaną wcześniej informację Wrócił z Zachodu, gdyż chciał mieszkać tam, gdzie mówią jego językiem.
i co złożone wprowadzający wtrącenie Metatekstowość komentarz do wypowiedzi
Attribute CZASOWNIK - 1 CECHA


wraz z przymiotnikiem podkreśla cechę, jaką charakteryzuje się opisywana sytuacja, przedmiot wypowiedzi Na pewno cieszy kolejne zwycięstwo, tym bardziej, że Tarnovia na własnym podwórku była zawsze groźnym zespołem. W pierwszej połowie dosyć łatwo udawało się nam dochodzić do sytuacji strzeleckich i co ważne potrafiliśmy je wykorzystywać. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
ilekroć złożone wprowadzający zdanie podrzędne


Quantification CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik łączący wypowiedzenia, wskazujący na zależność zachodzącą między regularnie powtarzającymi się faktami: ile razy Ilekroć o niej myśli, ogarnia go złość.
im złożone człon spójnika złożonego Niejawny argument semantyczny argument porównawczy przysłówki i przymiotniki w stopniu wyższym Quantification CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


składnik spójnika złożonego „im”..., „tym”..., komunikującego taką zależność między dwiema zmianami, że jeżeli jedna zmiana zachodzi w pewnym stopniu, to druga dokonuje się również w tym samym stopniu Im jednak bliżej było centrum, tym więcej było widać domów remontowanych, coraz żywszy był ruch na ulicach. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
im ... tym ... złożone
Niejawny argument semantyczny argument porównawczy przysłówki i przymiotniki w stopniu wyższym Quantification CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik złożony komunikujący taką zależność między dwiema zmianami, że jeżeli jedna zmiana zachodzi w pewnym stopniu, to druga dokonuje się również w tym samym stopniu Im mocniej to sobie obiecuję, tym częściej zaczynam o niej myśleć. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
iż złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- ---


zobacz „że I” w znaczeniu 1, 2

iżby złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- ---


zobacz "aby I" Wtedy jednak, najpierw z cicha, potem coraz głośniej, zgromadzeni goście poczęli szczuć na siebie zawodników, iżby szybciej skończyli walkę. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
jak złożone wprowadzający zdanie podrzędne


Time Source CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną z następstwem czasowym zdarzeń - 1 CZASOWNIK - 1 I 4
spójnik wprowadzający zdania podrzędne określające czas, warunek, przyczynę Pięć lat minęło, jak ojciec nie żyje.






Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1



Zrobię to, jak mi zapłacisz.
jakby złożone wprowadzający zdanie podrzędne Podmiot epistemiczny wyobraża sobie hipotetyczną, nierzeczywistą sytuację
Comparition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1 II 1
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne określające sytuację nierzeczywistą, która, biorąc pod uwagę to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym, mogłaby się urzeczywistnić Chichotaliśmy, jakbyśmy mieli łaskotki.
jakby złożone wprowadzający zdanie podrzędne Niefaktywność/Faktywność

Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1 II 2
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne określające warunki urzeczywistnienia się tego, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym Jakbyś znalazł chwilę, wpadnij do nas jutro.
jakkolwiek złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość nieprawda, że istnieje zdarzenie Y, takie że nie zajdzie to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym niezgodność Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1 III

spójnik komunikujący, że wniosek wynikający z treści zdania podrzędnego jest niezgodny z treścią zdania nadrzędnego Jakkolwiek sytuacja była dla niego krępująca, nie opuścił sali.
jakoby złożone wprowadzający zdanie podrzędne Podmiot epistemiczny podmiot epistemiczny wątpi w prawdziwość wypowiadanego sądu
Theme CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 CZASOWNIK - 1 I

spójnik przyłączający do zdania nadrzędnego zdanie podrzędne i zarazem podający w wątpliwość to, o czym jest mowa w tym zdaniu Twierdził, jakoby znał ją od dawna.
jeśli złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość związek quasi przyczynowo-skutkowy jeśli zdarzenie X, to zdarzenie Y Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1
1
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne określające warunek, od którego spełnienia zależy to, o czym jest mowa w zdaniu nadrzędnym Jeśli będziesz dobrze się uczył, to dostaniesz stypendium.
jeśli złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość związek quasi przyczynowo-skutkowy jeśli okoliczności Y, to zdarzenie X Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1
2
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne określające okoliczności, w jakich zachodzi stan rzeczy, o którym mowa w zdaniu nadrzędnym Martwiła się bardzo, jeśli kogoś spotykało nieszczęście.
jeśli złożone wprowadzający zdanie podrzędne


Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1
3
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne określające założenie, przy którym jest prawdziwe lub może się spełnić to, o czym jest mowa w zdaniu nadrzędnym Jeśli dobrze pamiętam jego życiorys, to studiował najpierw filozofię, a potem prawo.
jeśli złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość wyprowadzenie wniosku z przesłanki
Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1
4
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne określające przesłankę, na podstawie której można wywnioskować to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym Jeśli nie wychodzi z domu od tygodnia, to musi być chory.



Podmiot epistemiczny podmiot ma przekonanie będące treścią wniosku









jeśli złożone wprowadzający zdanie podrzędne


Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1
5
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne uzasadniające pytanie retoryczne zawarte w zdaniu nadrzędnym Co mają powiedzieć inni, jeśli ty narzekasz na brak pieniędzy.
jeśli złożone wprowadzający zdanie podrzędne Podmiot epistemiczny intencja mówiącego
Condition CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 CZASOWNIK DZIAŁANIA DK - 1
6
spójnik używany do ostrzeżenia rozmówcy przed negatywnymi konsekwencjami działania, o którym mowa w zdaniu podrzędnym Jeśli tu jeszcze raz przyjedziesz, to wyrzucę cię za drzwi.



Niejawny argument semantyczny argument deiktyczny - osoba wyrażająca groźbę, ostrzeżenie









jeśli złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość ocena zdarzenia jako nieistotne
Condition CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 CZASOWNIK - 1
7
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, w którym zakłada się możliwość zajścia pewnego zdarzenia ocenianego jako nieistotne Jeśli nawet będę musiał wyjechać, to zostaną inni.
jeśli złożone wprowadzający zdanie podrzędne


Quantification CZASOWNIK - 1 ALL
8
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, którego prawdziwość nie jest wykluczona Jeśli czegoś tej zupie brakuje, to pieprzu.
jeśli złożone wprowadzający zdanie podrzędne Podmiot epistemiczny ocenia zdarzenia jako nieprawdopodobne jeśli zajdzie nieprawdopodobne X, to zajdzie nieprawdopodobne Y Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1
9
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, w którym jest mowa o zdarzeniu uważanym za nieprawdopodobne do tego stopnia, co zdarzenie charakteryzowane w zdaniu nadrzędnym Jeśli on dotrzyma tajemnicy, to mi kaktus na dłoni wyrośnie.
jeśli złożone wprowadzający zdanie podrzędne Podmiot epistemiczny zaskoczenie podmiotu
Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1
10
spójnik łączący dwa zdania o treściach przeciwstawnych Jeśli w szkole zachowywał się skandalicznie, to w domu był wyjątkowo grzeczny.
jeśli pojedyncze wprowadzający wtrącenie

rozszerzenie zakresu - co najmniej Quantification CZASOWNIK - 1 ALL
11
spójnik wraz ze słowem „nie” przyłączający wyrażenie, które rozszerza potencjalny zakres odniesienia charakterystyki przedstawionej w zdaniu Przejechaliśmy już pięćset kilometrów, jeśli nie więcej.
jeśli pojedyncze wprowadzający tryb warunkowy Niejawny argument semantyczny argument koreferencyjny alternatywa rozłączna Condition CZASOWNIK - 1 być - 10
12
spójnik wraz ze słowem „nie” łączący dwa zdania lub równorzędne składniki zdania w konstrukcję komunikującą, że ma miejsce jeden z dwóch przedstawionych w niej stanów rzeczy Zawsze go coś bolało, jeśli nie brzuch, to głowa.

złożone wprowadzający zdanie podrzędne



CZASOWNIK - 1 być - 10





jeśli ... to ... złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość związek quasi przyczynowo-skutkowy
Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik złożony, gdzie: spójnik "jeżeli" wprowadza zdanie podrzędne określające warunek, od którego spełnienia zależy to, o czym jest mowa w zdaniu nadrzędnym, wprowadzanym przez spójnik "to" Zajmiesz się małą? Mick ciężko westchnął i pokiwał głową jak skazaniec pogodzony ze swoim losem. - Podrzucę ci komputer, jeżeli będziesz chciał, to Andrea pokaże ci jak go używać, a jak nie, to niech się kurzy gdzieś w kącie. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
jeśliby złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość możliwe, że zajdzie zdarzenie ze zdania nadrzędnego czasownik w zdaniu nadrzędnym w czasie przyszłym Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1
1
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne komunikujące, że zdarzenie, o którym mowa w zdaniu nadrzędnym, może nastąpić w bliższej lub dalszej przyszłości Jeśliby uzyskał poparcie swojej partii, to będzie ubiegał się o fotel prezydencki.
jeśliby złożone wprowadzający zdanie podrzędne Niefaktywność warunek nie został spełniony, zdarzenie nie zaszło czasowniki w zdaniu w trybie przypuszczającym Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1
2
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne komunikujące, że zdarzenie, o którym mowa w zdaniu nadrzędnym, nie mogło, nie może ani nie będzie mogło nastąpić Jeślibym był wiedział, że mamy zebranie, to na pewno bym przyszedł.
jeśliby złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość złożonie propozycji, niejawna prośba do kogoś o zrobienie czegoś
Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1
3
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne komunikujące, że spełnienie warunku określonego w tym zdaniu zależy od czyjejś woli Zrobi się tu o wiele więcej miejsca, jeśliby wyrzucić starą kanapę do piwnicy.
jeżeli złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- ---


zobacz „jeśli”

jeżeliby złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- ---


zobacz „jeśliby”

kieby złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- ---


zobacz "gdyby I" Krzeptowski machnął ręką. Czując, że ma do czynienia z osobą zasługującą na dowcip, wypalił bez namysłu: - I piorun byłby skiełznon po was, kieby na telo morowom babę trafił po drodze! zbalansowany NKJP (300M segmentów)
kiedy złożone wprowadzający zdanie podrzędne


Time CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 II
a spójnik wprowadzający zdanie czasowe Było późno, kiedy wrócił do domu.
kiedy złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość związek quasi przyczynowo-skutkowy
Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1 II
b rozpoczynajacy zdanie podrzędne oznaczające przyczynę, warunek czegoś Kiedy jesteś taki mądry, radź sobie sam.







CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1



Dostaniesz deser, kiedy posprzątasz pokój.
kiedy złożone wprowadzający zdanie podrzędne Podmiot epistemiczny

Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1 II
c lub łączący zdania o treści przeciwstawnej Mógłby się uczyć, cóż kiedy nie chce.
ledwie złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- --- II

zobacz „ledwo II”

ledwo złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość bezpośrednie następstwo czasowe dwóch zdarzeń
Time CZASOWNIK DYNAMICZNY ZMIENNOSTANOWY - 1 CZASOWNIK DYNAMICZNY ZMIENNOSTANOWY - 1 II

spójnik międzyzdaniowy wskazujący na bezpośrednie następstwo zdarzeń Ledwo zabrał się do pracy, zadzwonił telefon.
mimo iż złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- ---


zobacz „mimo że”

mimo że złożone wprowadzający zdanie podrzędne Podmiot epistemiczny zdziwienie, zawód
Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik wyrażający rozbieżność między tym, co się dzieje w rzeczywistości, a tym, czego się oczekiwało Mimo że świeciło słońce, było zimno.



Metatekstowość niezgodność rzeczywistości z oczekiwaniami









nim złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość następstwo czasowe zdarzeń zdarzenie wcześniejsze, nim zdarzenie późniejsze Time CZASOWNIK DYNAMICZNY ZMIENNOSTANOWY - 1 CZASOWNIK DYNAMICZNY ZMIENNOSTANOWY - 1


spójnik komunikujący, że zdarzenie, o którym mowa w zdaniu nadrzędnym, nastąpiło wcześniej niż zdarzenie, o którym mowa w zdaniu podrzędnym Pociąg odjechał, nim zdążyliśmy kupić bilety.
po co złożone wprowadzający zdanie podrzędne Podmiot epistemiczny zdziwienie podmiotu
Condition CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik zdań podrzędnych wyrażający pytanie o cel czynności lub zachowania - No, to gdzie suniesz, młody? - pyta twardo, zaraz po tym, jak auto wjeżdża z impetem w Południowy Las. - Do Warszawy. - A po co do Warszawy, do tego bałaganu? Jakbym nie musiał, to bym tam nie mieszkał. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
podwiel złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- ---


zobacz "dopóki" Nie będzie klasztor nasz zniesiony, podwiel stoi ta skała! Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego
pomimo że złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- ---


zobacz „mimo że”

ponieważ złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość podanie przyczyny zdarzenia w zdaniu nadrzędnym
Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik wprowadzający zdanie, które wyjaśnia informację podaną w drugim zdaniu składowym zdania złożonego Odszedł, ponieważ się obraził.
przeto pojedyncze wprowadzający wyjaśnienie Metatekstowość związek quasi przyczynowo-skutkowy
Attribute CZASOWNIK - 1 ALL

a spójnik przyłączający zdanie lub inne wyrażenie, które przedstawia wniosek wynikający z treści poprzedniego zdania Był młody, przeto niedoświadczony.
przeto złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość związek quasi przyczynowo-skutkowy
Result CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1

b spójnik przyłączający zdanie lub inne wyrażenie, które przedstawia skutek tego, o czym była wcześniej mowa Różnica wagi była powodem nieustannych sporów, przeto większość kupujących i sprzedawców wolała załatwiać swe targi wymiennie.
póki złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- ---


zobacz „dopóki”

pókiż złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- ---


zobacz "póki" O wiosno! Póiż będę cię prosił, gospodarz zewsząd stroskany? Jużem dość ziemię łzami urosił, wróć mi urodzaj kochany! Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego
póty złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- ---


zobacz „dopóty”

skoro złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość wyciąganie wniosku na podstawie przesłanek wnioskowanie Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1
1
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne określające przesłankę, na podstawie której można wywnioskować to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym Musiał na coś poważnego chorować, skoro umarł tak młodo.



Podmiot epistemiczny przekonanie podmiotu na temat prawdziwości wniosku









skoro złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość następstwo czasowe zdarzeń
Factor CZASOWNIK DYNAMICZNY (AKCJA) - 1 CZASOWNIK - 1
2
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne określające warunki umożliwiające zajście, bezpośrednio po ich powstaniu, zdarzenia, o którym mowa w zdaniu nadrzędnym Skoro usłyszeli głos matki, zaraz zawrócili do domu.
tedy złożone wprowadzający zdanie współrzędne Metatekstowość związek quasi przyczynowo-skutkowy
Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik przyłączający zdanie, które przedstawia informację wynikającą ze zdania poprzedzającego Zatarasowali gościniec, tedy utknęliśmy.
to złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość związek quasi przyczynowo-skutkowy konsekwencje Purpose CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1 IV 1
spójnik wprowadzający zdanie wyrażające konsekwencje tego, o czym była mowa Poszukaj, to znajdziesz.
to złożone wprowadzający zdanie nadrzędne


w zależności od spójnika podrzędnego CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1 IV 2
spójnik przyłączający do zdań z zaimkami względnymi lub innymi spójnikami zdania wyrażające różne relacje w zależności od sensu tych zaimków czy spójników Gdybyś coś chciał, to napisz.
to złożone spajający dwa współrzędne składniki zdania Metatekstowość obojętność nadawcy dwa identyczne podrzędniki "to" Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1 IV 3
spójnik łączący dwa takie same czasowniki w tej samej formie, wyrażający obojętność nadawcy dotyczącą przedstawionej sytuacji No trudno, nie kocha to nie kocha.
toteż złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość związek quasi przyczynowo-skutkowy

CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik przyłączający zdanie, które przedstawia informację wynikającą ze zdania poprzedzającego Nie dawał on im zasnąć, toteż musieli aplikować sobie jakieś środki nasenne.
tylko że złożone wprowadzający zdanie podrzędne Podmiot epistemiczny działanie niekorzystne i nieoczekiwane dla podmiotu
Theme CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1 II 3
spójnik, który wraz z użytym po nim słowem „że” przyłącza zdanie lub wyrażenie informujące o czymś niekorzystnym i zaprzeczające temu, co można wnioskować ze zdania poprzedzającego Wszystko miałem, tylko że Zosia nie odbierała naszego dobrobytu jako błogosławieństwa. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
tym złożone wprowadzający zdanie podrzędne Niejawny argument semantyczny argument porównawczy przysłówki i przymiotniki w stopniu wyższym Quantification CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik podrzędny używany w sformułowaniach typu: czym…. tym…., komunikujący taką zależność między dwiema zmianami, że jeżeli jedna zmiana zachodzi w pewnym stopniu, to druga dokonuje się również w tym samym stopniu Miasto konało w rumowiskach zwalonych domów, wśród których gdzieniegdzie poruszały się ludzkie sylwetki. Im jednak bliżej było centrum, tym więcej było widać domów remontowanych, coraz żywszy był ruch na ulicach. pełny NKJP (1800M segmentów)
więc złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość związek quasi przyczynowo-skutkowy
Result CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1 I 1 a spójnik przyłączający zdanie lub inne wyrażenie, które przedstawia skutek tego, o czym była wcześniej mowa W nocy napadało śniegu, więc ulepili z niego bałwana.
więc złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość wyciąganie wniosku na podstawie przesłanek wnioskowanie Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1

b spójnik przyłączający zdanie lub inne wyrażenie, które przedstawia wniosek wynikający z treści poprzedniego zdania Uśmiechnęła się, więc pewnie była zadowolona.



Podmiot epistemiczny przekonanie podmiotu na temat prawdziwości wniosku









więc pojedyncze wprowadzający wyliczenie


Attribute OBIEKTY OBIEKTY
I 2 spójnik, zwykle w połączeniu z poprzedzającym słowem „a”, rozpoczynający wyliczanie, podsumowanie lub charakterystykę tego, o czym była mowa Przyjechała cała rodzina, a więc siostry, bracia, ciotki, wujowie. Ślub jest o dwunastej, a więc za godzinę.

złożone




CECHA CECHA





więc i złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość następstwo czasowe zdarzeń do pełnej analizy wymagany kontekst
CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1
1
spójnik złożony łączący zdania komunikujące o zdarzeniach równoczesnych lub następujących po sobie, które są skutkiem tego, o czym była wcześniej mowa Jeżeli tu dłużej pozostanie to czuł, że mimo oczyszczającego wpływu kataru mózg przestanie mu funkcjonować. Ubrał się więc i wyszedł, najpierw obejrzeć budynek szpitalny. Chociaż oczywiście ciągnęło go do rannych żołnierzy, pamiętając słowa lekarza nie chciał tam chodzić, póki nie minie przeziębienie. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
więc i złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość rozszerzenie zakresu odniesienia wypowiedzi wnioskowanie indukcyjne Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1
2
spójnik przyłączający zdanie lub inne wyrażenie, które komunikuje, że wniosek wynikający z treści poprzedniego zdania dotyczy także danego obiektu lub stanu rzeczy - Szkoła polska przeżyła już kilka reform, więc i z tą sobie poradzi. – powiedziała z przekąsem dyrektor SP7, Małgorzata Marszałek 8 grudnia podczas konferencji w legionowskim ratuszu, zorganizowanej przez Ministerstwo Oświaty. pełny NKJP (1800M segmentów)
więc jednak złożone wprowadzający zdanie podrzędne Podmiot epistemiczny niezgodność z oczekiwaniami podmiotu
Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik złożony komunikujący o nieoczekiwanym skutku lub wniosku, płynącym ze zdania poprzedniego Rosja przeżywa boom naftowy, więc jednak coś ma. Życie w Moskwie jest zupełnie przyzwoite. No, Moskwa to nie cała Rosja! zbalansowany NKJP (300M segmentów)
zaledwie złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość następstwo czasowe zdarzeń
Time CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1 II

spójnik łączący zdania, informujący, że zdarzenie, o którym mowa w zdaniu ze spójnikiem, miało miejsce niewiele wcześniej niż zdarzenie charakteryzowane w drugim zdaniu Zaledwie skończyła szkołę, zaczęła pracować w banku.




zaledwie zdarzenie wcześniejsze, zdarzenie późniejsze









zanim złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość następstwo czasowe zdarzeń
Time CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik komunikujący, że zdarzenie, o którym mowa w zdaniu nadrzędnym, nastąpiło wcześniej niż zdarzenie, o którym mowa w zdaniu podrzędnym Zanim się urodziłaś, pracowałam w banku jako główna księgowa.




zanim zdarzenie późniejsze, zdarzenie wcześniejsze









zatem złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość związek quasi przyczynowo-skutkowy
Result CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK DYNAMICZNY ZMIENNOSTANOWY - 1 I 1 a spójnik przyłączający zdanie lub inne wyrażenie, które przedstawia skutek tego, o czym była wcześniej mowa Trzymasz tę kiełbaskę już prawie godzinę nad ogniem, zatem się zwęgliła.
zatem złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość wyciąganie wniosku na podstawie przesłanek wnioskowanie Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1

b spójnik przyłączający zdanie lub inne wyrażenie, które przedstawia wniosek wynikający z treści poprzedniego zdania Masz gorączkę, zatem jesteś chory.



Podmiot epistemiczny przekonanie podmiotu na temat prawdziwości wniosku









zatem pojedyncze wprowadzający składnik podrzędny


Attribute OBIEKTY OBIEKTY I 2
spójnik w połączeniu „a zatem” wprowadzający inną charakterystykę tego, o czym wcześniej była mowa Mam spotkanie z mężem mojej córki, a zatem z moim zięciem.







CECHA CECHA





zatem i złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- ---
1
zobacz "więc i" w znaczeniu 1 Pożegnałem mnichów i gwardiana, który zapewnił mnie, iż nigdy nie zapomni o mojej osobie w swoich modlitwach. Podziękowałem mu zatem i nie wchodząc już do kościoła, wysunąłem się na dwór. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
zatem i złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- ---
2
zobacz "więc i" w znaczeniu 2 wprowadzony w 1999 r. system naliczania emerytur jest krzywdzący dla kobiet, gdyż główny nacisk kładzie się na długość stażu ubezpieczeniowego i proporcjonalny do niego wkład wyrażony w składkach. Ponieważ wiek emerytalny kobiet jest niższy, zatem i wysokość świadczenia pozostaje uboższa niż emerytury mężczyzn. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)
że złożone wprowadzający zdanie podrzędne Podmiot epistemiczny przedstawienie przedmiotu stanów mentalnych podmiotu
Theme CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 CZASOWNIK - 1 I 1
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne zależne od czasownika, określające przedmiot czyichś wypowiedzi, myśli, emocji, doznań lub spostrzeżeń Myślę, że nie powinieneś tego robić.
że złożone wprowadzający zdanie podrzędne


Manner CZASOWNIK - 1 ALL I 2
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne określające skutek scharakteryzowanego w zdaniu nadrzędnym stanu rzeczy o wysokim stopniu intensywności Trząsł się tak mocno, że położyliśmy go do łóżka.
że złożone wprowadzający wtrącenie Metatekstowość komentarz nadawcy



I 3
spójnik wprowadzający zdanie lub wyrażenie wtrącone, charakteryzujące wypowiedź główną lub jej fragment Nasz szef odznacza się, że nazwę to wprost, dziecięcą naiwnością.

pojedyncze wprowadzający wtrącenie











że gdyby złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość warunek nie został spełniony czasowniki w zdaniu w trybie przypuszczającym Condition CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik wprowadzający zdanie podrzędne zależne od czasownika, informujący, że przedmiot czyichś wypowiedzi, myśli, emocji, doznań lub spostrzeżeń mógłby być inny przy zainstnieniu okoliczności, o których mowa jest w zdaniu podrzędnym - Nie, tylko wszystko byłoby prostsze, gdyby wtedy... - urwałem. Chciałem jej powiedzieć, że gdyby wtedy po wakacjach, gdy zobaczyłem w niej kobietę, nie oznajmiła, że wychodzi za mąż, to nie błądzilibyśmy przez kilka lat. zbalansowany NKJP (300M segmentów)



Niefaktywność zdarzenie nie zaszło









że chociaż złożone wprowadzający zdanie podrzędne Podmiot epistemiczny

Condition CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik wprowadzający zdanie podrzędne zależne od czasownika, określające przedmioty czyichś wypowiedzi, myśli, emocji, doznań lub spostrzeżeń o charakterze przeciwstawnym Wyglądał na śmiertelnie znużonego, widać było, że chociaż broni się przed sennością, ledwie trzyma się na nogach. Instynktownie, bezradnym ruchem zmęczonego dziecka, przytulał się do matki. - Krzysiu - szepnęła - nie zasypiaj. Mały drgnął i wyprostował się. - Nie, ja nie śpię. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
że choć złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- ---


zobacz "że chociaż" Pomysł uznała za niezwykle interesujący, powiedziała: "To jest pasjonujący temat". Wspomniała, że choć nie szczędzono jej w życiu wymyślnych przeszkód, pracowała nad sobą z poświęceniem i żelazną konsekwencją. Wszystko sama: dziecko, dom, kariera. zbalansowany NKJP (300M segmentów)
żeby złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- --- I 1
zobacz „aby I” w znaczeniu 1, 2, 3, 4

żeby złożone wprowadzający zdanie podrzędne Podmiot epistemiczny przedstawienie przedmiotu stanów mentalnych podmiotu
Theme CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze stanem mentalnym lub emocjonalnym albo reakcją emocjonalno-fizjologiczną - 1 CZASOWNIK - 1 I 2
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne zależne od zaprzeczonego czasownika, przekazującego czyjąś opinię Nie sądzę, żeby dla matki było to miłe.















żeby złożone wprowadzający zdanie podrzędne


--- --- --- I 3
zobacz „choćby I” w znaczeniu 1

żeby złożone wprowadzający zdanie podrzędne Metatekstowość warunek nie został spełniony czasowniki w zdaniu w trybie przypuszczającym Condition CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1 I 4
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne oznaczające niespełniony warunek tego, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym Żebym wiedział jak, to bym wam pomógł.



Niefaktywność zdarzenie nie zaszło









Arkusz 6: Spójniki współrzędne
L.p. Spójnik Klasa fleksemów rodzaj zdania Rodzaj spójnika Zjawisko semantyczne Szczegóły zjawiska Rola tematyczna Uwagi Synonim Preferencje selekcyjne nadrzędnika Preferencje selekcyjne podrzędnika Słowosieć? Nr Sem. przypadki Glosa Przykłady Żródło przykładów

a conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne Podmiot epistemiczny





II 1
spójnik łączący zdania lub wyrażenia o przeciwstawnej treści On gra, a ona tańczy.



pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania










Nauka a zabawa.

a conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne Niejawny argument semantyczny





II 2
spójnik przyłączający zdanie lub wyrażenie uzupełniające wcześniejszą informację Kwitły kwiaty, a nad nimi uwijały się pszczoły.



pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania













a conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne Metatekstowość





II 3
spójnik przyłączający zdanie wyrażające konsekwencje tego, o czym była mowa wcześniej Zastąpię cię w pracy, a ty odpoczniesz.

a conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne Podmiot epistemiczny





II 4
spójnik przyłączający zdanie lub inne wyrażenie o treści niezgodnej z tym, co można wnioskować na podstawie zdania poprzedzającego Zjadł dużo, a ciągle był głodny.



pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania Niejawny argument semantyczny












a conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne Niejawny argument semantyczny





II 5
spójnik łączący słowa o takiej samej postaci, powtórzone w celu podkreślenia tego, o czym mowa w zdaniu Takie przykłady można mnożyć a mnożyć.



pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania Metatekstowość












a conj pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania Niejawny argument semantyczny





II 6
spójnik łączący powtórzone zaimki wskazujące, użyte w tym celu, by dane wyrażenie nie miało określonego odniesienia Nazywał się tak a tak.



















albo conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne Niejawny argument semantyczny





I

spójnik wyrażający możliwą wymienność albo wzajemne wyłączanie się zdań lub części zdań Pójdziemy od razu do kina albo na poczekamy na nich jeszcze trochę tutaj.



pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania













ale conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne Podmiot epistemiczny





I

spójnik wyrażający przeciwieństwo, kontrast lub odmienne treści Proszę mi wybaczyć, ale chciałbym zebrać jak najwięcej informacji.



pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania













ani conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne Niejawny argument semantyczny





I

spójnik łączący zaprzeczone zdania współrzędne lub składniki współrzędne zdania zaprzeczonego Nie kradł ani nie oszukiwał.



pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania













ani … ani … conj-conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne Niejawny argument semantyczny








spójnik, za pomocą którego wymienia się zaprzeczane zdania, czynności lub cechy, o których mowa w tych zdaniach. Jak przynosiliśmy mu jedzenie - kończył Marian -to Zenek zachowywał się tak, jakby go to nic nie obchodziło. I ani nie dziękował, ani nigdy o nic nie prosił. - Więc miał mówić: -Dajcie więcej, bo mi się chce jeść? Jak ktoś jest dumny, to nigdy tak nie powie! - zakrzyknęła z oburzeniem Pestka .

aniżeli conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne Niejawny argument semantyczny





I

spójnik przyłączający zdanie lub jego składnik, które charakteryzują podstawę porównania Okazał się lepszy, aniżeli myślano.

aż conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne Niejawny argument semantyczny





I 1
spójnik zestawiający zdania współrzędne z uwydatnieniem treści jednego z nich


bodaj qub pojedyncze opisujący dowolność wyboru






II

spójnik wyrażający obojętność mówiącego wobec wyboru, jaki przed kimś stoi, i zarazem sugestię, jakiego wyboru można dokonać Odwiedź mnie kiedyś, bodaj jutro.



















bądź conj pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania






I

spójnik wyrażający możliwą wymienność części zdań lub zdań równorzędnych Wypuszczała z siebie kłamliwą propagandę bądź miejscowe przeboje.



złożone wprowadzający zdanie współrzędne













czy conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne






II 2
spójnik łączący zdania równorzędne lub ich części, wyrażający wymienność lub wyłączanie się członów Był smutny czy też znudzony.



pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania













czyli conj pojedyncze wprowadzający wyrażenie wyjaśniające









spójnik przyłączający zdanie lub wyrażenie wyjaśniające Ola, czyli moja siostra.



złożone wprowadzający zdanie współrzędne













i conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne






II 1 a spójnik łączący zdania lub inne wyrażenia odnoszące się do tych samych przedmiotów lub faktów Tańczą i śpiewają.



pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania













i conj pojedyncze wprowadzający wtrącenie






II 1 b albo sygnalizujące zakończenie danej wypowiedzi Nie wracam, i koniec.

i conj pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania






II 2
spójnik komunikujący, że zdarzenie nazywane przez czasownik trwa długo lub często się powtarza On tylko śpi i śpi.

i conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne






II 3 a spójnik łączący zdania komunikujące o zdarzeniach równoczesnych lub następujących po sobie Siedział i patrzył przed siebie.

i conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne






II 3 b albo przyłączający zdanie, które wyraża konsekwencję tego, o czym wcześniej była mowa Upadła i złamała nogę.



















inaczej conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne






II 1
spójnik przyłączający wyrażenie lub zdanie, za pomocą którego mówiący chce powiedzieć w inny sposób to, co powiedział za pomocą wyrażenia użytego przed spójnikiem Inaczej wyglądała w domu, inaczej prezentowała się przy współpracownikach.



pojedyncze wprowadzający wtrącenie










Nazywam się Bogdan, inaczej Berti.

inaczej conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne






II 2
spójnik wprowadzający wypowiedzenie, w którym jest mowa o konsekwencjach niewykonania tego, co komunikuje wypowiedzenie poprzedzające Musimy wyjść teraz, inaczej nie zdążymy na pociąg.

jak conj pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania






I 1
spójnik wprowadzający wyrażenie porównawcze Rzucało łodzią jak łupiną orzecha.

jak conj złożone wprowadzający wtrącenie






I 2
spójnik przyłączający zdania lub ich części wtrącone, dopowiedziane, objaśniające Jak widzę, dobrze ci się powodzi

jak conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne






I 3
spójnik łączący równorzędne części zdania, zwykle w połączeniach: „jak i”, „jak też”, „jak również”, „zarówno..., jak” Dręczyły go różne troski, jak i to, że nic nie wiedział o losie najbliższych.



pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania













jako conj pojedyncze przyłączający frazę nominalną zgodną

Attribute

CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze współżyciem w społeczeństwie - 1 PODMIOTY II 1
spójnik przyłączający określenie roli, jaką pełni jakaś osoba w danych okolicznościach, a także określenie stosunku tej osoby do innych osób Zatrudniono ją jako sekretarkę dyrektora.

jako conj pojedyncze przyłączający frazę nominalną zgodną

Time

CZASOWNIK - 1 osoba - 2 II 2
spójnik przyłączający rzeczownik, który wskazuje na okres życia osoby, o której mowa w zdaniu Jako małolata wyproszono go z tej imprezy.

jako conj pojedyncze przyłączający frazę nominalną zgodną

Attribute

CZASOWNIK oznaczający sytuację związaną ze współżyciem w społeczeństwie - 1 CECHA II 3
spójnik przyłączający określenie sposobu potraktowania lub oceny danego obiektu lub stanu rzeczy Zaskarżyła decyzję wojewody jako krzywdzącą.

jako conj pojedyncze przyłączający frazę nominalną zgodną

Order

CZASOWNIK - 1 miejsce - 3 II 4
spójnik przyłączający liczebnik porządkowy, który wskazuje na kolejność charakteryzowanego zdarzenia względem innych Jako trzeciemu na mecie przyznano mu brązowy medal.

jednak conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne






I

spójnik przyłączający zdanie o treści niezgodnej z tym, co można wnioskować na podstawie zdania poprzedzającego Dużo oszczędzał przez rok, jednak nie starczyło to na wykupienie wymarzonej wycieczki.

jednakże conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne









zobacz „jednak I”


lecz conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne









spójnik wyrażający przeciwieństwo, kontrast lub odmienne treści Pater nalał sobie wody, lecz jej nie wypił.



pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania













lub conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne






I

spójnik wyrażający możliwą wymienność lub wzajemne wyłączanie się zdań lub ich części




pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania













mianowicie conj złożone wprowadzający wtrącenie








a spójnik, który wprowadza wyjaśniający komentarz do treści wcześniejszego komunikatu Pomógł mu bardzo, mianowicie znalazł mu pracę.



pojedyncze wprowadzający wtrącenie













mianowicie conj pojedyncze wprowadzający wyliczenie








b lub poprzedza wyliczenie Przyszła cała rodzina, a mianowicie: rodzice, rodzeństwo, dziadkowie.

nadto conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne






I

spójnik nawiązujący do poprzedzającego kontekstu i wprowadzający nową informację na omawiany już temat Wypuść go, nadto mamy już więźniów.

natomiast conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne









spójnik przeciwstawiający treści komunikowane za pomocą połączonych zdań Lis wie o wielu sprawach, natomiast jeż zna jedną najważniejszą.

ni conj pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania






I

spójnik łączący składniki zdań zaprzeczonych, rzadziej całe zdania, charakteryzujące te same osoby, rzeczy lub fakty Spojrzała na mnie ni to z przestrachem, ni z obrzydzeniem.



złożone wprowadzający zdanie współrzędne













niby conj pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania






II

spójnik używany w konstrukcjach porównawczych, wyrażający relację podobieństwa Przeglądała się w wodzie niby w lustrze

niczym conj pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania






II

spójnik przyłączający wyraz lub wyrażenie, które określają podstawę porównania Była to scena niczym z bajki.

nie conj pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania






II 1 a spójnik występujący między identycznymi formami tego samego wyrazu, tworząc połączenie wyrażające niepewność mówiącego co do charakterystyki przedmiotu, stanu rzeczy lub wyrażające wahanie, jak postąpić Pies nie pies, wygląd ma nietypowy.

nie conj pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania






II 1 b albo komunikujące, że niezależnie od tego, czy ten wyraz przekazuje informację prawdziwą, należy zaakceptować to, o czym mowa w bezpośrednim kontekście tego połączenia Strach nie strach, ale iść do dentysty musisz.

nie conj pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania






II 2
spójnik występujący między dwoma rzeczownikami, komunikujący, że osoba lub rzecz należąca do zakresu drugiego rzeczownika ma wyróżniające się cechy wskazane przez pierwszy rzeczownik Diabeł nie dziewczyna.

niemniej qub złożone wprowadzający zdanie współrzędne









spójnik przyłączający zdanie lub inne wyrażenie, którego treść jest niezgodna z tym, co można wywnioskować z wcześniejszego kontekstu; też w wyrażeniach: niemniej jednak, niemniej przeto

niźli conj złożone wprowadzający podstawę porównania

Comparition porównanie
CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1 I

zobacz „niż I”


niż conj złożone wprowadzający podstawę porównania

Comparition porównanie
CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1 I

spójnik przyłączający zdanie lub inne wyrażenie określające podstawę porównania dla cechy lub sytuacji odznaczających się zwykle większym lub mniejszym stopniem nasilenia Wydawała się młodsza, niż była w istocie.

niżby conj złożone wprowadzający podstawę porównania

Comparition porównanie
CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1


spójnik przyłączający zdanie, które określa możliwą do wyobrażenia bądź przewidywaną podstawę porównania dla charakteryzowanej wcześniej sytuacji Jego misja jest trudniejsza, niżby się to wydawało.

niżeli conj złożone wprowadzający podstawę porównania

Comparition porównanie
CZASOWNIK - 1 CZASOWNIK - 1 I

zobacz „niż I”


oraz conj pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania









spójnik używany do łączenia zdań lub innych wyrażeń, które odnoszą się do tych samych przedmiotów, osób lub faktów




złożone wprowadzający zdanie współrzędne













tudzież conj pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania









spójnik używany do łączenia zdań lub innych wyrażeń, które odnoszą się do tych samych przedmiotów, osób lub faktów Żołnierz otrzymywał regularnie chleb, wino i mięso tudzież sześć soldów na każdy dzień żołdu.



złożone wprowadzający zdanie współrzędne













tylko conj pojedyncze ograniczający zakres odniesienia

Quantification

CZASOWNIK - 1 ALL II 1
spójnik przyłączający wyrażenie, które uściśla lub ogranicza zakres tego, o czym była mowa Mogą wejść tylko dorośli.

tylko conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne






II 2
spójnik przyłączający zdanie lub wyrażenie, za pomocą którego mówiący koryguje czyjąś opinię, zastępując ją nowym sądem




pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania













wszakże conj pojedyncze spajający dwa współrzędne składniki zdania






II

spójnik przyłączający zdanie lub inne wyrażenie o treści niezgodnej z tym, co można wywnioskować z poprzedzającego kontekstu Gospodarz był stary, energiczny wszakże.



złożone wprowadzający zdanie współrzędne













wszelako conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne






II

spójnik przyłączający zdanie lub inne wyrażenie, którego treść jest niezgodna z tym, co można wywnioskować z wcześniejszego kontekstu Rozmowy nie doprowadziły do zbliżenia stanowisk, inicjowały wszelako bezpośrednie negocjacje na wysokim szczeblu.

zamiast conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne






II

spójnik komunikujący, że miał miejsce inny stan rzeczy niż ten, którego można było się spodziewać Włóż coś na siebie, zamiast się trząść z zimna.

zaś conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne







1
spójnik przeciwstawiający treści komunikowane przez połączone zdania Pewne fakty nabierają znaczenia, inne zaś je tracą.

zaś conj złożone wprowadzający zdanie współrzędne







2
spójnik przyłączający zdanie nawiązujące do wcześniejszego kontekstu Chirurg włożył czyste rękawiczki, po chwili zaś pochylił się nad uśpionym chłopcem.

alias conj nie wprowadza apozycję

Attribute






spójnik równorzędny centralny używany między nazwami własnymi o tej samej referencji, synonim "czyli" - Jeżeli byłbym takim bandziorem, za jakiego przedstawia mnie policja i prokuratura, to nie mieszkałbym na 26 metrach kwadratowych z żoną i trójką dzieci - napisał domniemany szef gangu. Inny rzekomy członek gangu Marcin Ł., alias „Łasta”, oskarżony m.in. o pobicie stwierdził, że nie mógł 6 kwietnia 1997 roku nikogo pobić, bo grał wtedy w meczu rugby Arka Gdynia - Lotnik Pruszcz. pełny NKJP (1800M segmentów)

ewentualnie conj nie










spójnik równorzędny komunikujący o możliwej alternatywie dla działania lub sytuacji wyrażonej przez pierwsze zdanie lub jego część I trzecim celem działania komisji jest zbadanie prawidłowości reakcji organów państwowych na uzyskane przez nie informacje w sprawie, o której była mowa w punkcie 1. Chciałem poprosić panią o swobodną wypowiedź w sprawach, które są przedmiotem postępowania przed komisją, a które byłyby pani ewentualnie i są pani ewentualnie znane. Bardzo proszę o wypowiedź. pełny NKJP (1800M segmentów)

vel conj nie wprowadza apozycję

Attribute






spójnik równorzędny centralny używany między nazwami własnymi o tej samej referencji, synonim "czyli" Ostatnia rozprawa w procesie zabójców hamburskiego biznesmena odbyła się 14 czerwca 1993 roku. W tym czasie Mieczysław vel Michael Marek był już poszukiwany przez Interpol. Policja ustaliła większość jego powiązań z polsko-niemiecko-austriacką „ośmiornicą”. pełny NKJP (1800M segmentów)

wszakżeż conj nie










spójnik przyłączający zdanie lub inne wyrażenie o treści niezgodnej z tym, co można wywnioskować z poprzedzającego kontekstu Klasyczność jest polem, nad którym zimny, bez namiętności rozsądek dzierży wieczne panowanie, kiedy tymczasem romantyzm, pochodzący z natchnienia, należy do duszy, do serca. Jest jego skutkiem i wpływem; wszakżeż sercu praw nadawać nie można. Romantyzm nie ulega żadnemu poddaństwu, wolny buja po idealnych przestrzeniach. pełny NKJP (1800M segmentów)

zarówno conj nie










spójnik używany w konstrukcjach: "zarówno …, jak …", komunikujący, że predykat dotyczy więcej niż jednego obiektu lub sytuacji Figury znajdą się w specjalnej przeszklonej sali nowego pawilonu, który ma stanąć w 2012 roku obok starego budynku przy Mickiewicza 23. Zanim to jednak nastąpi, galeria zostanie tymczasowo umieszczona w atrium miejskiego ratusza. Przedsięwzięcie ma być sfinansowane zarówno przez miasto Legionowo, jak i przez pozostałe gminy powiatu oraz starostwo. pełny NKJP (1800M segmentów)

i tak conj-adv nie








1
spójnik złożony komunikujący, iż nie ma możliwości przeciwdziałania temu, co opisuje zdanie lub wyrażenie przyłączane do spójnika - Bo rozumiesz, ta cała zabawa w przejście przypomina rzut monetą. Celnik może z zamkniętymi oczami wybrać samochód do sprawdzenia, a i tak coś znajdzie - huczał z dołu. - Zawsze, rozumiesz? A znaleźć coś musi raz na jakiś czas, ma swoje normy, taki ku-i zawód. zbalansowany NKJP (300M segmentów)

i tak conj-adv nie








2

Trzeba zobaczyć wyspę! Z panem Kwiatkowskim od samego początku stanęła umowa, że będą wracać pieszo, bo koniowi i tak trudno ciągnąć furę po polnej drodze. zbalansowany NKJP (300M segmentów)

albo i conj-conj nie










spójnik złożony wyrażający obojętność wobec wyboru, jaki przed kimś stoi Dziewczyna z Elbląga, uciekła z domu, nie mogła wytrzymać ze starymi. Aż ktoś ją zamordował na plaży we Władku. Dzień po imprezie u ciebie. Muszę wiedzieć, kto ją tu bajerował. Z kim poszła do łóżka albo i nie poszła. O kogo zazdrosny był ten starszy facet? pełny NKJP (1800M segmentów)

ale albo conj-conj nie










spójnik złożony wyrażający kontrastujące, wzajemnie się wykluczające treści Wielu górali także odniosło rany, ale albo zostali zamknięci, albo skrócono ich cierpienia. Furażerzy nie żywili współczucia dla górskich plemion. Słyszeli zbyt wiele opowieści o tym, co ich członkowie robili z pochwyconymi żołnierzami. pełny NKJP (1800M segmentów)

ale ani conj-conj nie










spójnik złożony, za pomocą którego wymienia się zaprzeczane zdania, czynności, cechy lub obiekty, podkreślający kontrast z tym, o czym mowa było wcześniej Boga chyba nie ma na świecie... Chcąc się trochę uspokoić nerwowo, Malecki wracał do domu piechotą. Musiał przejść przez całe miasto, odbyć wielokilometrową drogę, ale ani ruch, ani znużenie nie mogły z niego wyrwać dręczących myśli. zbalansowany NKJP (300M segmentów)

ale i conj-conj nie










spójnik złożony przyłączający dodatkowe zdanie lub inne wyrażenie odnoszące się do poprzednich przedmiotów lub faktów Ostatnim pomysłem starostwa wobec zespołu szkół nad Narwią były plany utworzenie w budynku Młodzieżowego Ośrodka Socjoterapii. Nie wyraziła na to zgody rada pedagogiczna PZSP. Nauczyciele i dyrekcja są przekonani, że taka decyzja byłaby jednoznaczna z likwidacją szkoły. Szansę nie tylko dla funkcjonowania, ale i rozwoju placówki widzieli w przejęciu przez gminę Wieliszew. pełny NKJP (1800M segmentów)

ale jako conj-conj nie










spójnik złożony przyłączający określenie roli, jaką pełni jakaś osoba w danych okolicznościach, a także określenie stosunku tej osoby do innych osób, które kontrastuje się z wcześniejszą jej charakterystyką Macbeth zginie, ale jako jeden z potężnych szermierzy, nigdy jako słaba istota (co między ostrza potężnych szermierzy się dostała). Kiedy patrzy na zielony las, wiele już ma już za sobą. zbalansowany NKJP (300M segmentów)

ale jednak conj-conj nie










spójnik złożony komunikujący, że mimo przewidywań jakieś zdarzenie, sytuacja lub proces ma miejsce Politycy i samorządowcy przyjmują na ogół postawę usłużnej podległości, z czego kolejni przeorowie z mniejszym lub większym taktem, ale jednak skwapliwie korzystają. pełny NKJP (1800M segmentów)

ale tymczasem conj-conj nie










spójnik złożony przyłączajacy zdanie lub wyrażenie o treści niezgodnej z tym, co można wywnioskować z poprzedzającego kontekstu Dach stołówki już został wymieniony na nowy, remont ma być wkrótce kontynuowany, ale tymczasem alternatywą jest jadalnia pod namiotem. Stopniowo udaje się też rozwiązywać problem braku mieszkań dla kadry. pełny NKJP (1800M segmentów)

a i conj-conj nie










spójnik złożony przyłączający zdanie lub wyrażenie dodające nową informację odnoszącą się do przedmiotu lub faktu wymienionego wczęsniej w zdaniu Z naszych obserwacji wynika, że w godzinach szczytu najbardziej efektywnym środkiem transportu, jest rower! Porusza się o wiele szybciej przez zakorkowaną ul. Piłsudskiego niż niejeden sportowy samochód, a i odrobina ruchu na siodełku na pewno wpłynie pozytywnie na nasz organizm. pełny NKJP (1800M segmentów)

a jako conj-conj nie








1
spójnik złożony dołączający zdanie lub wyrażenie określające jaką rolę pełni jakiś obiekt lub stan rzeczy w danych okolicznościach Policjanci, asekurując się wzajemnie, zdołali wyciągnąć samobójcę na brzeg. 23-latek był pod wpływem alkoholu, a jako przyczynę targnięcia się na życie podał kłopoty osobiste. pełny NKJP (1800M segmentów)

a jako conj-conj nie








2
spójnik złożony wprowadzający zdanie, które wyjaśnia informację podaną w drugim zdaniu składowym zdania złożonego Znam swój organizm Biegam od dwóch lat. Odkąd jestem na emeryturze, mam więcej wolnego czasu, a jako że koledzy już wcześniej się tym zajmowali, więc i ja postanowiłem spróbować swych sił. Można przy okazji poznać Polskę i świat. To mój pierwszy maraton, ale nie boję się tego startu. zbalansowany NKJP (300M segmentów)

a jednak conj-conj nie










spójnik złożony przyłączający zdanie o treści niezgodnej lub nieoczekiwanej z tym, co można wnioskować na podstawie zdania poprzedzającego Był zdeterminowany do tego stopnia, że gdy zrobiło się wokół niego gorąco i dostał rozkaz powrotu do Włoch (co uratowałoby mu życie), świadomie tego rozkazu nie wykonał. Miał żonę i dwoje dzieci, którym w razie jego wpadki groziła śmierć, a jednak zaryzykował. Rodzina, nawiasem mówiąc, ocalała. pełny NKJP (1800M segmentów)

a mianowicie conj-conj nie










spójnik złożony, który wprowadza wyjaśniający komentarz do treści wcześniejszego komunikatu Po ogłoszeniu wyników referendum w Irlandii, której obywatele, za drugim podejściem opo-wiedzieli się za podpisa-niem traktatu lizbońskiego, zwolennicy tego traktatu odetchnęli z ulgą, choć na drodze do jego ostatecznego przyjęcia istnieją jeszcze dwie przeszkody, a mianowicie brak podpisów ze strony prezydentów Czech i Polski. pełny NKJP (1800M segmentów)

a tymczasem conj-conj nie










spójnik złożony przyłączajacy zdanie o treści niezgodnej z tym, co można wywnioskować z poprzedzającego kontekstu O powody do kłótni wcale nie jest trudno. Zmiany mieszkania, kłopoty w pracy czy choćby decyzja o powiększeniu rodziny. Partner zdecydowanie twierdzi, że na dziecko nie pora, a tymczasem zegar biologiczny małżonki tyka coraz szybciej i już sprzeczka gotowa. pełny NKJP (1800M segmentów)

a więc conj-conj nie










spójnik złożony rozpoczynający wyliczanie, podsumowanie lub charakterystykę tego, o czym była mowa Projekt sprzedania nazwy na chwilę wstrzymaliśmy, ale jeszcze w te wakacje zostanie opracowana specjalna oferta dla potencjalnego nabywcy, a więc firm uznanych marek związanych ze sportem, albo też firm zainteresowanych szeroko rozumianą rekreacją. Nie ukrywam, że interesuje nas za nabycie tej nazwy, kwota kilkuset tysięcy złotych w skali roku. pełny NKJP (1800M segmentów)

a zatem conj-conj nie










spójnik złożony wprowadzający inną charakterystykę tego, o czym wcześniej była mowa Kolorowe leki z warzywniaka ? Błonnik roślinny wpływa na obniżenie poziomu cholesterolu we krwi, a zatem zmniejsza ryzyko rozwoju miażdżycy. Bardzo ważną funkcją błonnika jest również redukcja zaparć i ryzyka nowotworów przewodu pokarmowego. pełny NKJP (1800M segmentów)

i albo conj-conj nie










spójnik złożony wyrażający wymienność albo wzajemne wyłączanie się zdań lub części zdań Ekipy przyjechały walczyć, kolarze są zmotywowani. We wrześniu przyjeżdżali i albo byli zbyt zmęczeni sezonem, albo tylko trenowali do mistrzostw świata. Nieliczni mieli ochotę do walki. pełny NKJP (1800M segmentów)

i ani conj-conj nie










spójnik złożony przyłączający zdanie lub wyrażenie wyrażające przeciwieństwo, kontrast lub odmienne treści w stosunku do wcześniejszej informacji Mężczyzna siedział w samochodzie i ani myślał puszczać kierowcy. Był trzeźwy (pobrano mu krew do badań, by sprawdzić, czy nie brał wcześniej środków odurzających), ale nie miał prawa jazdy. Jak się okazało stracił je kilka lat wcześniej. pełny NKJP (1800M segmentów)

jako i conj-conj nie










spójnik złożony dołączający określenie sposobu potraktowania lub oceny danego obiektu lub stanu rzeczy Za nami rok 2003 , który wspominać będziemy w Poznaniu jako rok pełnego odrodzenia się siatkówki kobiecej, jako sezon, w którym nasza drużyna zdobyła tytuł wicemistrza Polski, ale także jako i rok, w którego drugiej połowie przyszło nam na nowo budować naszą drużynę. pełny NKJP (1800M segmentów)

jak i conj-conj nie










spójnik złożony łączący równorzędne części zdania Po 1990 r. zaczęły powstawać jak grzyby po deszczu zarówno gazety prywatne, jak i wydawane przez samorządy lub instytucje podległe samorządom – np. domy kultury. Obecnie na szczeblu lokalnym prosperują i funkcjonują właśnie pisma związane z samorządem, utrzymywane i firmowane przez samorządy lub instytucje. pełny NKJP (1800M segmentów)

jednak ani conj-conj nie










spójnik złożony przyłączający zaprzeczane zdania, czynności lub cechy, które stoją w opozycji do tego, co można wywnioskować na podstawie zdania poprzedzającego Ubolewam nad faktem, że spotykamy się w postaci teleprojekcji. Na spotkanie bezpośrednie nie pozwoliły jednak ani czas, ani dzielące nas odległości, ani sytuacja, w której znalazłyśmy się wszystkie. pełny NKJP (1800M segmentów)

jednak i conj-conj nie










spójnik złożony komunikujący, że czynność lub zdarzenie, o którym mowa w zdaniu, mimo przewidywań mówiącego obejmie działaniem dany obiekt lub stan rzeczy Po paru dniach pozwolił się Uli pogłaskać i brał jedzenie nie tylko od niej, ale także od Zenka, a potem od Pestki i Mariana. Najdłużej męczył się z tym Julek ; był zbyt ruchliwy i często niechcący Dunaja płoszył. W końcu jednak i małemu udało się zdobyć niełatwe zaufanie przybłędy. zbalansowany NKJP (300M segmentów)

lecz i conj-conj nie








1
spójnik złożony komunikujący, że to, o czym mowa w zdaniu obejmuje też dany obiekt, sytuację lub stan rzeczy; zazwyczaj używany w konstrukcjach, gdzie w pierwszym zdaniu występuje negacja Gdzie spojrzeć, wszędzie sklepikarze swe czelne pokazują twarze, najbardziej zaś w tym wszystkim wścieka, że właściwego brak człowieka, i to nie tylko u nas w kraju, lecz i na wschodzie, w cudnym raju! I w oku zaraz łza mu szkli się, a z piersi jęk wyrywa skargi, bo mu czerwieńsze się od wisien przypominają wodza wargi. Jak oni Go potraktowali! zbalansowany NKJP (300M segmentów)

lecz i conj-conj nie








2
spójnik złożony, który przyłącza zdanie opisujące skutki sytuacji określonej w zdaniu poprzednim, komunikujący o niechronności lub braku możliwości przeciwdziałania tym skutkom Popularny "Eda" do ekstraklasy trafił dopiero w wieku 27 lat, lecz i tak zdążył błysnąć swoim nieprzeciętnym talentem łowcy goli. Grał w reprezentacji Polski juniorów i młodzieżowej, ale nie dane mu było zadebiutować w drużynie narodowej. pełny NKJP (1800M segmentów)

dosyć conj-NKJP1M nie










zobacz "dość" tysiąc osiemset pięćdziesiąt złotych normalnie miała.. – tam jest taka słaba pensja to tysiąc funtów. ale to taka naprawdę kiepska.. – no to trochę dużo.. – umowę już masz stałą? nie.. – bo ja nie dosyć że nie wchodzę to jeszcze rozbijam Roberta pensję. bo jakbym była na jego utrzymaniu. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

dość conj-NKJP1M nie










spójnik używany w konstrukcjach: "nie dość, że ..., to jeszcze …", komunikujący o tym, że oprócz jednej niekorzystnej dla podmiotu sytuacji, zachodzi druga również niekorzystna Jeżeli pan chce komentować takie czy inne referaty, to trzeba było dłużej do szkoły chodzić. A pan nie dość, że za krótko chodził, to jeszcze na lekcjach nie uważał. A jak pan mówi, że w książce nie ma nic o Stalowej Woli, to ja się pytam, co jest na okładce tej książki? Skąd są te zdjęcia? ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

im conj-NKJP1M nie










składnik spójnika złożonego „im”..., „tym”..., komunikującego taką zależność między dwiema zmianami, że jeżeli jedna zmiana zachodzi w pewnym stopniu, to druga dokonuje się również w tym samym stopniu Jest jeden zaledwie cień na mojej radości, im jestem pewniejszy, że nastąpi to nieuchronnie, tym mniejszą widzę konieczność obecności Boga. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

jeszcze conj-NKJP1M nie










spójnik komunikujący o tym, że oprócz jednej najczęściej niekorzystnej dla podmiotu sytuacji, zachodzi druga również niekorzystna Komornikowi udało się ściągnąć od dłużników alimentacyjnych raptem 17,8 tys. zł. OPS zarejestrował ich ponad 260. W 50 przypadkach komornik musiał ustalać miejsce zamieszkania. Dłużnicy nie dość, że nie płacą na swoje pociechy, to jeszcze nie podejmują zatrudnienia. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

minus conj-NKJP1M nie










spójnik, który łączy odjemną i odjemnik w operacji odejmowania lub wyklucza z zakresu odniesienia obiekt, który jest przyłączany do spójnika po prawej stronie czyli jak policzymy sobie właśnie minus jeden przez iks. pochodna. no to jest pochodna z jeden. z minus jeden. – to zero. – to jest zero. no to już razy iks to będzie zero. minus pochodna z. – iks. – mhm. – to. to to by dążyło akurat do jedynki ale. czyli tak. to by dążyło do jeden. to dąży do. do zera a to dąży do. – do. – nieskończoności. – dlaczego ? ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

plus conj-NKJP1M nie










spójnik, który łączy składniki w operacji dodawania lub włącza do zakresu odniesienia obiekt, który jest przyłączany do spójnika po prawej stronie Pracownicy tej firmy obrażają się na dźwięk nazwy "domokrążca". Produkty nawet niezłe, system pracy sieciowy - zarabiasz na tym co sprzedałeś plus procent z zarobków ludzi których zwerbowałeś. Czyli im jesteś głębiej w sieci tym więcej zgarniasz. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

podobnie conj-NKJP1M nie










spójnik używany w konstrukcjach: "podobnie jak …", komunikujący o podobieństwie dwóch obiektów pod względem cechy lub stanu rzeczy, o którym mowa w zdaniu Za pomocą słowa drukowanego można także stwarzać pozytywne motywacje uczenia się oraz rozwijać różne umiejętności zdobywania wiedzy lub umiejętności retoryczne. Pytaniowy układ treści, podobnie jak układ opisowy, był typowy dla podręczników i lekcji geografii w XVIII i XIX w. Wówczas często zapoznawano uczniów z geograficzną wiedzą za pomocą prostych pytań i jednobrzmiących odpowiedzi. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

ponadto conj-NKJP1M nie










spójnik komunikujący o tym, że oprócz jednej sytuacji lub cechy, występuje lub zachodzi także inna Zdolność Cieślewicza wcielania najróżniejszej tematyki w formę żywą, nie zatęchłą - ależ to odbicie się całkowite od pięćdziesięciu lat pryncypialnych dyskusji, to nie tylko oderwanie się od tego "rozwodu" sztuki abstrakcyjnej i figuratywnej, ale ponadto włączenie znów w plastykę tematyki, którą tak zwani czyści malarze pogardliwie nazywają literaturą. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

razy conj-NKJP1M nie










spójnik, który łączy czynniki w matematycznej operacji mnożenia SLD: "Gdyby nauczycielka w klasie SLD spytała, ile jest dwa razy dwa, podniósłby się las rąk do odpowiedzi. Gdyby zaś to samo pytanie pani zadała w klasie PSL, zapadłaby cisza. Wszyscy patrzyliby na jednego, który w końcu by wstał i odpowiedział: oczywiście cztery" ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

również conj-NKJP1M nie










spójnik przyłączający nowy obiekt, o którym można powiedzieć to samo co o pozostałych elementach zbioru obiektów Pani Werka pamiętała również, że ludziom zatrudnionym przy pracach gospodarczych w zamku zakazano dopytywać się o zawartość tajemniczych ładunków, jak również informować kogokolwiek o dostarczeniu ich do zamku. Czy w Pasłęku zanosi się na autentyczną sensację największego kalibru? ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

tak conj-NKJP1M nie










spójnik wykorzystywany często w konstrukcji: "tak …, jak …", komunikujący, że to, o czym mowa w zdaniu dotyczy obu danych obiektów, stanów rzeczy, sytuacji "Zżyty kolektyw jest bardziej zdyscyplinowany i wpływa mobilizująco na niepozytywne jednostki. Rola tego czynnika została również należycie podkreślona tak w uszeregowaniu, jak i w wypowiedziach respondentów". ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

także conj-NKJP1M nie










spójnik służący do podkreślenia, że dany stan rzeczy jest pod pewnymi względami podobny do innego stanu rzeczy, zwłaszcza do tego, o którym była mowa już wcześniej 9. Organizator strajku lub akcji protestacyjnej jest obowiązany zapewnić taki ich przebieg, ażeby nie zagrażały życiu lub zdrowiu ludzkiemu, mieniu uczelni lub innych osób, ani nie naruszały praw pracowników uczelni, a także studentów nie biorących udziału w proteście. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

też conj-NKJP1M nie










spójnik nawiązujący do zdania poprzedniego komunikujący, że mowa jest o tych samych przedmiotach lub faktach, których dotyczyło wcześniejsze zdanie Piotr Pieleszek z Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego twierdzi, że złodzieje z toalet kradną nie tylko papier, ale potrafią też wymontować krany i odkręcić deski klozetowe. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

wprawdzie qub nie










składnik spójnika złożonego łączącego zdania lub wyrażenia, oznaczającego, że treść jednego z nich jest niezgodna z tym, co wynika z treści drugiego Stach był tzw. średnio dobrym uczniem, stracił wprawdzie dwa lata, ale teraz chciał je nadrobić. Na intensywnej nauce zależało mu głównie dlatego (oczywiście była to głęboka tajemnica), że dopiero po ukończeniu czterech klas gimnazjum mógł zostać przyjęty do konspiracyjnej podchorążówki, a to był najważniejszy cel i marzenie jego życia. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

względnie conj-NKJP1M nie










spójnik komunikujący, że to, o czym mowa w przyłączanym zdaniu lub części zdania odnosi się do przedmiotu wypowiedzi w pewnym stopniu, w nieokreślonych dokładnie granicach MAGIEL - Porządek domowy lub szczęście i radość w domu, względnie przed tobą wielki sukces towarzyski. Zanosić do niego bieliznę: Dobra pozycja finansowa. Pracować: Zwiastun bogactwa lub zdrowia. MAGIK - Ciężki chleb, życie niepewne. Patrz też - Czarodziej, Czarownica, Czarownik, Kuglarz. ręcznie anotowany NKJP (1M segmentów)

albo też conj-qub nie










spójnik złożony wyrażający możliwą wymienność zdań lub części zdań Proszę sobie wyobrazić, że w meczu z gospodyniami szczecinianki prowadziły już 24:15 i przegrały seta. To bardzo niefartowny zespół, albo też słaby psychicznie – mówi U. Patriak. Pani Urszula, podobnie jak jej mąż też trener siatkówki, w swoim zespole wyróżnia oczywiście Igę Chojnacką, ale uważa także, że w Świdnicy dobrze grał cały zespół. pełny NKJP (1800M segmentów)

ale jeszcze conj-qub nie










spójnik złożony uwydatniający odległość w czasie lub przestrzeni między sytuacją, zdarzeniem lub czynnością z pierwszego zdania a sytuacją, zdarzeniem lub czynności, o której mowa w zdaniu drugim Mam nadzieję, że zespół psychicznie po tej wygranej trochę odżył. Trzy punkty cieszą, ale jeszcze o żadnym huraoptymizmie nie może być mowy. Gra, a zwłaszcza słaba skuteczność mojej drużyny w tym meczu pozostawiała jeszcze dużo do życzenia. pełny NKJP (1800M segmentów)

ale już conj-qub nie










spójnik złożony uwydatniający niewielką odległość między czasem wypowiedzi a końcem lub przewidywanym początkiem danego zdarzenia U nas plagą są tak zwane wagary wewnętrzne. Uczniowie przyjeżdżają pod szkołę, ale już do szkoły nie dochodzą - rozpierzchają się po pięknym terenie. Nierzadko w skali klasy frekwencja oscyluje w granicach 70% pełny NKJP (1800M segmentów)

ale nawet conj-qub nie










spójnik złożony wyrażający zdziwienie mówiącego wywołane nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją przez zestawienie ze sobą kontrastujących, wyrażających odmienne treści zdań Tylko znikoma liczba reklamacji jest uwzględniana z korzyścią dla kupującego. Zdarzają się jednak przypadki, kiedy obsługa sklepu postępuje nie tylko nieuczciwie, lekceważąc nie tylko przepisy, ale nawet obowiązek zachowania elementarnego szacunku dla klienta. Przekonał się o tym nasz Czytelnik (personalia do wiadomości redakcji), który robił zakupy w sklepie sportowym Go Sport w Katowicach (naprzeciw Geanta). pełny NKJP (1800M segmentów)

ale nie conj-qub nie










spójnik złożony komunikujący o tym, że pomimo tego, o czym mowa w poprzedzającym spójnik zdaniu, sytuacja ze zdania nastęującego po spójniku nie zajdzie Spokojnie. Życie czasami płata nam figle, ale nie załamujemy rąk. Wraca do klubu Ola Wachowicz i wiążemy z nią nadzieje w kontekście kadry pierwszej drużyny. pełny NKJP (1800M segmentów)

ale przecież conj-qub nie










spójnik złożony wprowadzający sąd polemiczny w stosunku do wypowiedzianego wcześniej, podkreślający jego prawdziwość bądź oczywistość dla osoby wypowiadającej się Podziwiam pana odporność. Pewnie nauczono pana bronić się przed nadmiarem wzruszeń, ale przecież co spektakl obcuje pan z myślą i opowiadaniem o śmierci. Trudno nie zauważyć, ile ciepła daje pan Oskarowi od siebie! pełny NKJP (1800M segmentów)

ale raczej conj-qub nie










spójnik złożony wyrażający przekonanie mówiącego, że jedna z dwóch możliwości jest bardziej prawdopodobna w porównaniu z drugą i jest to ta reprezentowana przez zdania lub część zdania następująca po spójniku Popersowskie grzywki z lat 80., to wzorzec dla fryzjera. Grzywka zakrywająca nie tylko ucho, ale też oko, choć kłopotliwa jest bardzo modnym elementem fryzury. Modne są też przedziałki, ale raczej nie na środku głowy. Nowością jest ich nie prosta, ale falująca linia. Inny sposób na topową fryzurę, to ukrycie twarzy w burzy loków. pełny NKJP (1800M segmentów)

ale także conj-qub nie










spójnik złożony występujący najczęściej w konstrukcji: "nie tylko …, ale także …", łączący zdania lub inne wyrażenia odnoszące się do tych samych przedmiotów lub faktów Oświadczenie władz miasta nie tylko nic nie wyjaśnia, ale także dyskredytuje nas w oczach czytelników. We wstępie do pisma władze miasta zarzuciły nam, że piszemy nieprawdę, a w samym oświadczeniu, że publikujemy niepotwierdzone informacje. pełny NKJP (1800M segmentów)

ale też conj-qub nie










spójnik złożony łączący zdania lub inne wyrażanie odnoszące się do tych samych przemdiotów lub faktów Jalusic nie ma wielkiej renomy, ale też błędem byłoby zaliczenie go do kategorii "kelnerów". Chorwat uwielbia bijatykę, co bywa niebezpieczne dla pięściarzy lepiej wyszkolonych technicznie, ma mocny cios i twardą szczękę, o czym najlepiej świadczy fakt, że żadnej ze swoich walk nie przegrał przed czasem. pełny NKJP (1800M segmentów)

a jedynie conj-qub nie










spójnik złożony najczęściej poprzedzany przez zdanie z negacją, komunikujący, że czegoś jest bardzo mało i że mówiący spodziewał się, iż ilość, zakres lub natężenie tego, o czym mowa, będą większe Władza ludowa, która za wszelką cenę starała się uzyskać legitymizację, niejednokrotnie uciekała się do jawnego fałszowania historii, przykładem czego może być wyolbrzymianie wojennych czynów legionowskich PPR–owców. W rzeczywistości działalność bojowa komunistów nie przynosiła praktycznie żadnych rezultatów, a jedynie prowokowała nasilenie niemieckich represji wobec ludności cywilnej. pełny NKJP (1800M segmentów)

a już conj-qub nie










spójnik złożony przyłączający zdanie lub inne wyrażenie o treści niezgodnej z tym, co można wnioskować na podstawie zdania poprzedzającego, gdyż dany stan rzeczy zaczął się lub zakończył wcześniej, niż to przewidywano Plaża w Wieliszewie jest okropna. Wczoraj rano posprzątaliśmy ten teren, a już wieczorem dzieci wyrzucały tu śmieci. Kiedy zwróciliśmy im uwagę, po prostu zaczęły się śmiać. pełny NKJP (1800M segmentów)

a może conj-qub nie










spójnik złożony wyrażający przypuszczenie, wahanie lub możliwość zajścia tego, o czym mowa Tyle jesteś w stanie osiągnąć, ile pozwala ci na to twoja silna wiara w osiągnięcie sukcesu. Wiemy, że to co planujemy, jest dobre nie tylko dla nas, ale i wpłynie pozytywnie na innych użytkowników jednośladów, a może nawet przyczyni się do wzrostu zainteresowania władz infrastrukturą rowerową. pełny NKJP (1800M segmentów)

a nawet conj-qub nie










spójnik złożony komunikujący, że natężenie, ilość lub zakres czegoś określony w zdaniu po spójniku jest większy niż można by się tego spodziewać z treści zdania poprzedzającego spójnik Och, jak tam strasznie kradną! A dziury w nawierzchni, a o zmroku strach chodzić po ulicach! Albo dzieje cokolwiek złego. Krytykując inną gminę można nie narażać się swojej, a nawet zyskać w jej oczach. Bowiem skoro u nas się o tym nie pisze, tzn. że tego problemu u nas nie ma! pełny NKJP (1800M segmentów)

a nie conj-qub nie










spójnik złożony łączący zdania o przeciwstawnej treści, używany często w charakterze krytyki Na ul. Chrobrego zdjęto kostkę na czas podłączania rur i nie było to wielkim problemem. Jest to dowód, że można modernizować drogę, a nie czekać na to całą wieczność. pełny NKJP (1800M segmentów)

a przecież conj-qub nie










spójnik złożony wprowadzający sąd polemiczny w stosunku do wypowiedzianego wcześniej , podkreślający kontrast lub niezgodność między tymi sądami Podniecamy się, bo po obu stronach Brynicy stanęły konkurencyjne ekspozycje targowe, a przecież między Katowicami a Tychami od lat utrzymuje się dwie konkurencyjne linie autobusowe, prowadzące tą samą trasą, a po niej jadą dublujące się autobusy jeden za drugim, o tej samej godzinie zatrzymując się na tych samych przystankach. pełny NKJP (1800M segmentów)

a przynajmniej conj-qub nie










spójnik złożony komunikujący, że ilość lub miara czegoś, o czym mowa w zdaniu, jest nie mniejsza od wymienionej i że może być większa Prawie zapomnieliśmy o tym, że na początku maja sezon rozpoczęli żeglarze, a ośrodki turystyczne o tej porze roku przeważnie już tętnią życiem, a przynajmniej wszyscy planują wakacje. W tym roku jednak restauracje, ośrodki wypoczynkowe czy kwatery agroturystyczne świecą pustkami. pełny NKJP (1800M segmentów)

a raczej conj-qub nie








1
spójnik złożony komunikujący o przekonaniu mówiącego, że jedna z dwóch możliwości jest bardziej prawdopodobna w porównaniu z drugą Jerzy Hop jest być może osobą znaną w rybnickim establishmencie, jednak rybniczanie nie kojarzyli wizerunku prokuratora, a raczej jego samochód. Srebrne bmw z bardzo charakterystycznym numerem rejestracyjnym budziło powszechny podziw. Osiedle, w którym prokurator mieszka, to rzeczywiście najlepsze dzisiaj domy w Rybniku. pełny NKJP (1800M segmentów)

a raczej conj-qub nie








2
spójnik złożony używany w celu zastąpienia wcześniejszej wypowiedzi nową, charakteryzującą lepiej dany fakt W Polsce, pomimo systemu dopłat unijnych, zachęt finansowych i deklaracji nie jest łatwo w tej branży choćby wyjść na zero. Przesyłane fundusze giną na szczeblach pośredniczących i nadzorujących. Trwa nawet handel fikcyjnym recyklingiem a raczej papierami potwierdzającymi ilości śmieci jakie powtórnie wykorzystano. Dziwnie się one rozmnażają. pełny NKJP (1800M segmentów)

a także conj-qub nie










spójnik złożony używany do łączenia zdań lub innych wyrażeń, które odnoszą się do tych samych przedmiotów, osób lub faktów Gmina przygotowała już dofinansowanie do kursowania pociągów, a także środki na budowę parkingów w systemie „parkuj i jedź”. Od 15 marca miało być 7 nowych połączeń SKM do Wieliszewa. pełny NKJP (1800M segmentów)

a zarazem conj-qub nie










spójnik złożony wprowadzający nowy opis tego samego obiektu, faktu lub zdarzenia, o którym mowa wcześniej Ciekawe byłyby wyniki badań porównawczych na przykład takich: jakie najczęściej choroby wywołuje w Polsce kryzys gospodarczy? Bo to, że powoduje obniżkę płac, wzrost liczby zwalnianych pracowników, a zarazem większe bezrobocie, doskonale wiemy. Nie udało nam się jednak nigdy zidentyfikować tego wirusa, który najbardziej nam szkodzi, gdy dzieje się coś niepokojącego na rynku pracy (str.3). pełny NKJP (1800M segmentów)

a zwłaszcza conj-qub nie










spójnik złożony łączący zdania lub wyrażenia, z których pierwsze określa sytuację lub zdarzenie, którego szczególnym, odgrywającym istotną rolę przypadkiem jest sytuacja lub obiekt przedstawiona w drugim zdaniu lub wyrażeniu By zabezpieczyć się przed wszelkimi niespodziankami, należy przede wszystkim dokładnie przeczytać regulamin giełdy, a zwłaszcza to, co napisano drobnym maczkiem. Ważne dla kupującego jest również to, że w przypadku zakupów w Sieci (nie na aukcji), mamy możliwość zwrotu produktu. pełny NKJP (1800M segmentów)

i dopiero conj-qub nie










spójnik złożony komunikujący o najkrótszym czasie lub minimalnych warunkach do spełnienia, aby zaszło to, o czym mowa w zdaniu następującym po spójniku Odczyn skóry (bardziej zasadowy lub kwaśny), jej rodzaj i kondycja mają ogromny wpływ na ostateczny efekt. Podobnie jak zmęczenie, infekcja, przyjmowanie antybiotyków zmienia skład naszego potu, a tym samym zapachu na skórze. Dlatego zawsze lepiej najpierw skropić się na próbę i dopiero po kilku godzinach zdecydować, czy zapach nam odpowiada. pełny NKJP (1800M segmentów)

i jeszcze conj-qub nie








1
spójnik złożony włączający do zbioru przedmiotów wypowiedzi nowy obiekt lub czynność odnoszącą się do tego samego obiektu lub stanu rzeczy Czy po wejściu naszego kraju do Unii Europejskiej i jeszcze szerszym otwarciu granic państwowych grozi polskiemu językowi zalew słów i wyrażeń obcych? pełny NKJP (1800M segmentów)

i jeszcze conj-qub nie








2
spójnik złożony, stosowany przy kilkukrotnym wyliczeniu nazwy tego samego obiektu, zdarzenia lub czynności, komunikujący, że tego obiektu jest dużo lub, że zdarzenie często się powtarza lub, że czynność trwa długo Anna Bolączka ma rodzinę w sąsiedztwie teatru Często tu bywam w odwiedzinach i ciągle widzę to samo. Samochody, samochody i jeszcze raz samochody. Teraz akurat jest trochę luzu, bo teatr ma przerwę wakacyjną, ale moja rodzina już z trwogą myśli o wrześniu, gdy wszystko zacznie się od nowa. pełny NKJP (1800M segmentów)

i już conj-qub nie










spójnik złożony komunikujący, że dany stan rzeczy opisany w zdaniu po spójniku zaczął się lub zakończył wcześniej, niż można by się spodziewano Nauki biologiczne, w szczególności medycyna, czerpią coraz bardziej z fizyki i już dzisiaj można powiedzieć, że są one po prostu jej działami, choćby dlatego, że dotyczą właściwie jednego tylko oddziaływania fundamentalnego, tj. oddziaływania elektromagnetycznego, spośród czterech oddziaływań fundamentalnych, które odkryła i które bada fizyka. pełny NKJP (1800M segmentów)

i nawet conj-qub nie










spójnik złożony, który służy do podkreślenia prawdziwości wypowiadanego sądu przez zestawienie tego sądu z innym, przedstawiającym nieoczekiwany stan faktów, który jest dla pierwszego sądu prawdziwy Nic nie trwa wiecznie i nawet dobra sportowa passa ma swój kres. W siódmej kolejce rozgrywek legionowscy futboliści doznali pierwszej porażki w tym sezonie, stracili też swoje pierwsze dwie bramki. pełny NKJP (1800M segmentów)

i nie conj-qub nie











Podróżuję różnymi środkami lokomocji i nie mam swojego ulubionego. Pociąg, autobus, samolot… nie robi mi to specjalnej różnicy. pełny NKJP (1800M segmentów)

i pewnie conj-qub nie










spójnik złożony, komunikujący, że to, o czym mowa w zdaniu następującym po spójniku, prawdopodobnie będzie skutkiem czynności lub zdarzenia wymienionego w zdaniu poprzedzającym spójnik Jak na razie udowodniliśmy temu młodemu człowiekowi kradzież czterech samochodów. Nasi ludzie jednak nadal pracują nad tą sprawą i pewnie niebawem światło dzienne ujrzą nowe fakty — zaznacza młodszy inspektor Jerzy Michalski , zastępca komendanta chorzowskiej policji. Być może to zatrzymanie przerwie ostatnią plagę kradzieży aut. pełny NKJP (1800M segmentów)

i wreszcie conj-qub nie








1
spójnik złożony wprowadzający ostatni element wyliczenia Mateusz mówi, że cud ich uratował. Natalia twierdzi, że żaden cud, tylko Mateusz. Bo kiedy autokar zaczęło ciągnąć na prawo i wreszcie rzuciło do rowu i zgniotło, to ochronił ją własnym ciałem, a potem wyprowadził z pułapki - pisze Barbara, mama Natalii. pełny NKJP (1800M segmentów)

i wreszcie conj-qub nie








2
spójnik złożony komunikujący o tym, że ktoś na coś wyczekuje lub długo na to pracował Na początku musiałem przejść staż nasłuchowy. Słuchałem tylko rozmów innych krótkofalowców i zapisywałem te łączności. Potem przeszedłem szereg egzaminów i wreszcie otrzymałem licencję — opowiada rydułtowianin. pełny NKJP (1800M segmentów)

i znowu conj-qub nie










spójnik złożony komunikujący o tym, że ktoś lub coś wykonuje ponownie tę samą czynność lub znajduje się w podobnej sytuacji, o której mowa była wcześniej Do niedawna azylem był własny blok, tu mamy prawo do prywatności. Ale wystarczy, że jeden z sąsiadów zamontuje na klatce schodowej kamerę i znowu jesteśmy obserwowani. pełny NKJP (1800M segmentów)

i znów conj-qub nie










zobacz "i znowu" - Nierozważni klienci banków mogą dać się skusić na kolejne pożyczki i znów za jakiś czas znajdą się w podobnej sytuacji co przed zaciągnięciem kredytu konsolidacyjnego. Poza tym trzeba pamiętać, że konsolidacja kredytu to dodatkowe koszty: konieczność zapłacenia prowizji po raz kolejny oraz naliczany od nowa koszt odsetek - ostrzega Ostrowski. pełny NKJP (1800M segmentów)

jednak nie conj-qub nie










spójnik złożony komunikujący, że choć sytuacja opisana w zdaniu poprzedzającym spójnik zachodzi, to pewien stan rzeczy związany z tą sytuacją zostaje poza zasięgiem możliwości Wreszcie jest pociąg, tyle że do Łodzi i do tego piekielnie zatłoczony. Ale co tam - byle kierować się na północ. Jakoś udało się wtłoczyć, jednak nie było mowy, żeby dostać się do przedziału. Przez całą drogę stałam z innymi na korytarzu prawie na baczność. Ścisk był taki, że jak dziecko chciało do ubikacji, to podawaliśmy je sobie nad głowami. pełny NKJP (1800M segmentów)

lecz również conj-qub nie










spójnik złożony występujący często w konstrukcji: "nie tylko …, lecz również …", łączący zdania lub inne wyrażenia odnoszące się do tych samych przedmiotów lub faktów Na Konferencji Naukowej „Roboty Kardiochirurgiczne 2003” naukowcy z Fundacji Rozwoju Kardiochirurgii zaprezentowali robota służącego do wspomagania operacji. Urządzenie nazwane RobinHeart pomoże lekarzom nie tylko podczas zabiegów kardiochirurgicznych, lecz również przy leczeniu innych schorzeń. pełny NKJP (1800M segmentów)

lecz także conj-qub nie










spójnik złożony występujący często w konstrukcji: "nie tylko …, lecz także …", łączący zdania lub inne wyrażenia odnoszące się do tych samych przedmiotów lub faktów Fizyka nie tylko gra kluczową rolę w rozwoju nauki i techniki, lecz także wywiera ogromny wpływ na nasze społeczeństwo. Stanowi podstawę wszelkich nauk przyrodniczych i technicznych, a także kształtuje nasz pogląd na świat. Dzięki niej poznajemy Naturę, począwszy od skali cząstek elementarnych a skończywszy na skali Wszechświata. pełny NKJP (1800M segmentów)

co prawda..., ale (jednak, lecz)... SJP nie














jak również SJP nie














jak też SJP nie














wprawdzie..., ale (jednak, lecz)... SJP nie














zarówno..., jak SJP nie














zarówno ..., jak (i, też) ... SJP nie